çelişki krallığı

SOSYAL ADALET

2012-01-02T04:35:00.001-08:00

Genç işadamı Güney
Afrika'da iş gezisindedir.
Herşey umduğundan daha başarılı ve çabuk
gelişmiştir. Sözleşmeler
imzalanmıştır. Dönüşüne tam bir gün vardır.

Büyük sinemalardan birinin önünden geçerken, dikkatini
"Ghandi" filmi
çeker adamın. Hani şu bol Oscar'lı uzun film...

Hemen taksiden iner ve doğru gişenin önündeki
kuyruğa sokulur...
İnsanlar tuhaf tuhaf, bakarlar genç işadamına:

- Beyfendi, siz yabancisiniz galiba?

- Evet, nereden anladınız?

- Burada beyazlar kuyruğa girmezler, onlar doğrudan
gişeye giderler
biletlerini oradan alırlar.

Adam biraz mahçup, tüm kuyruğu geçip gidier gişeye.
Evet... Beyazlar için
ayrı bir pencere var gerçekten.

- İyi günler efendim, bir koltuk rica ediyorum, arkadan
ve ortadan
lütfen...

Gişedeki kız şaşkın:

- Beyfendi, siz yabancısınız galiba?
- Evet, nereden anladınız?

- Burada beyazlar, koltukta değil, balkonda otururlar.

- Peki bir balkon lütfen.

Adamcağız, balkonda filmi seyretmeye devam

eder etmesine de, Güney Afrika'da bizim sinemalarda
olduğu gibi uzun
uzun aralar yok ki, sıkışır haliyle. Etraf karanlık,
herkes filmi izliyor,
dayanamaz ve ayağa kalkmaya karar verir. Tam kalkacak,
yandaki sorar:
- Nereye beyfendi?
- Hiiç... Tuvalete gitmem lazım..

- Beyefendi, siz yabancısınız galiba?

- Evet, ama nereden anladınız?

- Burada beyazlar, tuvalete gitmez ki, balkondan aşağı
işeyiverirler.

Adam şaşkın, tek güvendiği etraftaki karanlık.
Balkonun korkuluklarına
dayanır ve tam çişini ederken, aşağıdan bir zenci seslenir:
- Heeey sen yabancısın galibaaa...!!!

Adam iyiden iyiye şaşkın, karanlıkta ve sadece
çişinden tanındığı için
ürkmüş...

Aşağıdaki devam eder:
- İnsan sadece birinin kafasına etmez ki, şöyle bir
serpiştirir kardeşim.
Bu memlekette sosyal adalet diye bişey
var!..

twitter:okuyanboga
mail: sokakfilozofu06@hotmail.com

KÖYLÜ MİLLETİN EFENDİSİDİR?

2011-12-27T05:03:00.000-08:00

Mustafa Kemale ait bu sözü özsüz hakikatsiz ve marifetsiz bir sürü vatandaş orada burada defalarca geğirip durdu lakin... Herhalde Mustafa Kemal bu sözü ile İstanbul Yeniköylüleri kastetti... Tabi biz Rençber ve Maraba torunları tayfası Efendilik? mazoşizmi ile bu tümcenin öznesini üzerimize alındık...

DÜNYANIN EN ZENGİN SİYASİ PARTİSİ CHP

2011-06-14T04:46:00.000-07:00

BANKA SAHİBİ OLAN TEK SİYASİ PARTİ CHP VE İŞ BANKASI GERÇEĞİ :
Atatürk'ün kurduğu İş Bankası`nda yüzde 28 hissesi olan Cumhuriyet Halk Partisi, bu parayı ne yapıyor? Nerelere harcıyor? Atatürk`ün vasiyetine uyuyor mu? İşte CHP'nin ortak olduğu İş Bankası iştirakleri
******** İŞ BANKASI’NDAKİ PAYI 3,1 MİLYARI BULDU*******

Rapora göre, İş Bankası Ocak 2009′dan bu yana aktif büyüklüğünü Aralık 2008′e kıyasla yüzde 6,7 oranında arttırırken, özkaynaklarını ise yüzde 18,2′lik bir artışla 11 milyar 170 milyon liraya yükseltti.

Böylece CHP’nin sadece İş Bankası’ndaki varlığı 3 milyar 177 milyon liraya ulaştı. Banka bu iştiraklerden 322 milyon lira temettü geliri elde ederken, CHP de 90 milyon 160 bin liralık temettü gelirinin sahibi oldu.

CHP’NİN FAİZ GELİRİ 1,4 MİLYAR LİRA

Faiz gelirinde 2008 yılının aynı dönemine göre önemli bir artış sergileyen İş Bankası, 2009 Ocak-Haziran döneminde 5 milyar 274 milyon 73 bin liralık faiz geliri sağlarken, CHP’nin faiz gelirinden payına düşen gelir ise 1 milyar 476 milyon 740 bin lira oldu.

ANA MUHALEFET’İN KÂRI YÜZDE 18,8 ARTTI

CHP’nin karlılığı da 2008 yılının aynı dönemine göre yüzde 18,8′lik bir artış gösterdi. Böylece İş Bankası’nın net dönem karı 1 milyar 370 milyon liraya ulaşırken, CHP de bu kardan 383 milyon 600 bin lira pay aldı.

134 MİLYON DOLAR BORÇLANDI

İş Bankası’nın 2009 İkinci Çeyrek Raporu’nda kurumun “en çok tercih edilen özel banka olma” özelliğinin devam ettiği vurgulanırken, aldığı sendikasyon kredileri hakkında da bilgi verildi.

Raporda, “İş Bankası’nın mevduat büyüklüğü yüzde 4,6 oranında artarak 66.479 milyon TL’ye yükselmiştir. Bankanın Türk Parası tasarruf mevduatındaki artış oranı ise yüzde 5,6 oranında gerçekleşmiştir.

Mevduat dışındaki kaynaklardan da istifade eden banka, ticaretin finansmanı amacıyla Mayıs ayında 255 milyon USD ve 225 milyon EURO tutarında olmak üzere iki ayrı dilim halinde 1 yıl vadeli ve 1 yıl vade uzatma opsiyonlu sendikasyon kredisini ise en uygun maliyetle temin etmiştir” denildi.

Böylece CHP İş Bankası’ndaki ortaklığından dolayı uluslararası piyasalara 134 milyon dolar borçlanmış oldu.

***

CHP İŞ’ini Bilir

İş Bankası ortaklığı ile dünyada hiçbir örneği olmayan siyasi bir parti konumundaki CHP, bankanın iştiraklerinden dolayı da tuhaf bir mali yapıya sahip bulunuyor.

Bu çerçevede CHP, İş Bankası’ndaki yüzde 28′lik ortaklık payı üzerinden GSM operatörü Avea, Bayındır Hastaneleri, Fora Zeytin, Türkiye Şişe Cam ve Nemrut Limancılık gibi pek çok şirkette İş Bankası ortaklığının içindeki yüzde 28′lik payı oranında söz sahibi bulunuyor.

SELE ZEYTİNİ ÜRETİYOR

CHP’nin iştiraklerinden birisi olan Balıkesir’deki Fora Gıda, tüm zeytin ürünlerini üretebilen tek marka olmasıyla piyasada tanınıyor.

Fora’nın ürünleri arasında; zeytinyağı, siyah zeytin, yeşil zeytin, dilimli, dolgulu, çizik, marineli, ezme, çekirdeksiz zeytin bulunuyor.

CHP’NİN 12 MİLYON “ABONESİ” VAR

Cep telefonu operatörü Avea’nın ödenmiş sermayesinde yüzde 14′lük ortaklığı bulunan İş Bankası, pazarın yüzde 17′sine sahip bulunan operatörle 12 milyon cep telefonu abonesini kontrolünde tutuyor.

CHP de, İş Bankası’nın yüzde 14′lük hisse bloğunun yüzde 28′ini elinde bulundururken GSM piyasasında önemli bir aktör olarak varlığını sürdürüyor.

İRAN’IN CAMLARI ANA MUHALEFET’TEN SORULUR

CHP’nin en büyük iştiraklerinden birisi olan Türkiye Şişe Cam Sanayi ise onlarca ülkeye yaptığı cam ve cam ürünleri ihracatı ile dikkat çekiyor.

Bulgaristan, Çin, Güney Kore, İtalya, Rusya, İspanya, Arnavutluk ve Gürcistan, ihracat yapılan ülkelerden başlıcalarını oluşturuyor.

İç politikada sık sık “Türkiye İran olmayacak” söylemini dillendiren CHP, Şişe Cam üzerinden bu ülkeye ihracat yaparken, İran’ın cam pazarının yüzde 30′unu elinde bulunduruyor.

CHP’nin İslam ülkeleri ile ilişkileri ayrıca Arap-Türk Bankası ortaklığıyla da devam ediyor.

İŞ’TE CHP’NİN İŞTİRAKLERİ

İş Bankası ve CHP’nin işbirliğinde oluşturulan iştirakler şu firmalardan oluşuyor: İşbank GmbH, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası, Anadolu Sigorta, Anadolu Hayat, Milli Reasürans, İş Dublin, İş Finansal Kiralama, İş Gayrimenkul, İş Yatırım, Türkiye Şişe Cam, Camiş, Çayırova Cam, Avea, İş Net, Antgıda, Bayındır Hastaneleri, Kültür Yayınları, Nemrut Liman, Trakya Yatırım.

(M. Fatih Erdoğan, Vakit, 8-2009)

***

CHP´nin ´doğrudan bağlı´ şirketleri!

İş Bankası ortaklığı nedeniyle Anayasa ve Siyasi Partiler Yasası´nı ihlal eden CHP, Banka aracılığı ile 32 şirkete de doğrudan, 87 şirkete ise dolaylı olarak ortak. İşte o şirketlerin listesi

CHP yalnız İş Bankası´nın değil, bu bankanın iştiraklerinden dolayı iki bankanın daha ortağı durumunda. CHP, İş Bankası aracılığıyla aralarında iki banka, lastik sanayi, finans kuruluşu ve cam sektörünün de bulunduğu 32 şirkete doğrudan, 87 kuruluşa ise dolaylı olarak ortak.

İş Bankası´nın yüzde 28.1´ine sahip olan CHP, Anayasa´nın 69. Maddesi´ni, Siyasi Partiler Yasası´nın da 67. Maddesi´ni ihlal ediyor.

Bankaya ortaklığı oranında İş Bankası´nın doğrudan iştiraki olan 32 işletme ile dolaylı iştiraki olan 87 kuruluşta da pay sahibi olan CHP, finans kesiminden iletişime, cam üretiminden yabancı banka ortaklığına kadar ticaretin her alanında faaliyet gösteriyor.

BİR DEĞİL 3 BANKANIN ORTAĞI

İş Bankası´nın yüzde 28.1´ine ortak olan CHP´nin aynı zamanda banka zengini olduğu ortaya çıktı. CHP aynı zaman da İş Bankası´nın doğrudan iştirakleri olan Arap-Türk Bankası ile Türkiye Sınai Kalkınma Bankası´nın da ortağı olduğu belirlendi.

İş Bankası´nın bu iki bankada yönetim kurulu üyeliklerinin bulunduğu ve bu isimlerin CHP´li üyelerinde bulunduğu İş Bankası yönetimince belirlendiği öğrenildi.

İş Bankası, Libya Devlet Başkanı Muammer Kaddafi´nin bankası olarak da bilinen Arap-Türk Bankası´nın hisselerinin yüzde 20´sine sahip. İş Bankası ayrıca Türkiye Sınai Kalkınma Bankası´nın hisselerinin yüzde 50.10´una da sahip.

BU KADAR ZENGİN PARTİ YOK

Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Adnan Küçük, CHP´nin Anayasa ve Siyasi Partiler Yasası´na aykırı olan bu tutumunun yıllardır devam ettiğini belirterek, ´Anayasa´nın 69. Maddesi siyasi partilerin ticari faaliyet de bulunmalarını kesinkes yasaklıyor.

Benzer hüküm; Siyasi Partiler Yasası´nın 67. Maddesi´nde var. Bankacılık faaliyeti ticari bir faaliyet. CHP, ´Biz bu gelirine dokunmuyoruz Türk Tarih Kurumu´na, Türk Dil Kurumu´na veriyoruz´ diye işin içinden sıyrılmaya çalışıyor.

O nasıl oluyor. Hibe yoluyla. Siyasi Partiler Yasası´na göre hibe vermek de suç. O da siyasi partileri sorumluluktan kurtarmıyor. İş Bankası´nın üçte birine ortak olmak muazzam bir sermayedir.

Dünyanın hiçbir yerinde böyle sermaye sahibi bir parti yok. ABD´de dahi banka sahibi başka bir parti yoktur.

CHP dışında başka bir parti bir bankaya ortak olsa ne olur, en azından kıyametin küçüğü kopar. Bu nedenle diyorum ki CHP, Türkiye´de özel olarak korunmaktadır´ dedi.

İşte CHP´nin ortak olduğu şirketler

FİNANS GRUBU:

* Arap-Türk Bankası A.Ş.
* İşbank GmbH
* Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş.
* Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi
* Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş.
* Milli Reasürans T.A.Ş.
* İş Dublin Financial Services Plc.
* İş Finansal Kiralama A.Ş.
* İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
* İş Yatırım Menkul Değerler A.Ş.

CAM GRUBU:

* Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş.
* Camiş Madencilik A.Ş.
* Çayırova Cam Sanayii A.Ş.

TELEKOMÜNİKASYON GRUBU:

* Avea İletişim Hizmetleri A.Ş.
* İş Net Elektronik Bilgi Üretim Dağıtım Ticaret ve İletişim Hizmetleri A.Ş.

SANAYİ VE HİZMET GRUBU:

* Antgıda Gıda Tarım Turizm Enerji ve Demir Çelik Sanayi Ticaret A.Ş.
* Bayek Tedavi Sağlık Hizmetleri ve İşletmeciliği Camiş Yatırım Holding A.Ş.
* İş Merkezleri Yönetim ve İşletim A.Ş.
* Kültür Yayınları İş-Türk Ltd.Şti.
* Nemtaş Nemrut Liman İşletmeleri A.Ş.
* Trakya Yatırım Holding A.Ş.
* Türk Pirelli Lastikleri A.Ş.

(Yeni Şafak, Behçet Güngör, 2008... ALINTI)

sokakfilozofu06@hotmail.com

KAYGI

2011-03-21T01:50:00.000-07:00

KAYGI: güçsüzlüğün, hesapsızlığın, dirayetsizliğin ve umutsuzluğun benliğin idrakini felç etmesine denir...

SABIR

2011-03-16T03:18:00.000-07:00

Sabır; her kapının kaosa çıktığı zamanlarda Allah'ın bütün kaosları gözlerinizin önünde dindirmesini beklemektir!

ZAMANIN EŞYAYI TEVİLİ

2011-01-17T02:27:00.001-08:00

---Filiz Ablama---

PONTUS GÜZELİ

2010-11-27T00:29:00.000-08:00

Fındıktan bir biblo
Her yanı kin bir mızrağın arsız sivriliğinde
Pontus güzeli yüreğimin en kırılgan yerinde
Kanayışım dalga dalga hayallere yayılır
Artık dertler keman telinden ince
Bilmedin ki şairler de yanılır.

Ankara sokakları gölge mezarı
Ankara ayazları titreyen azap
Pontus güzeli mermerden bir sevgi narinliğinde
Bilsen
Varlığın dalgalarda şavkıyan tablo
Şeffaf enginliklere kolay mı ulaşılır
Bilir misin sen
Fındık fındık yüreğime batarsın
Ancak yok olursan yokluğuna alışılır

Olmaz olasıca!

HALLELUYAH

2010-11-03T03:05:00.000-07:00

Yanmış Bedenlerin tezgahı gül bahçeleri
Şükür diyeceğim kirli ellerde esnafçıl titreklikler
Limelenmedik bugün halleluyah
Gözler güller dermez ama olsun
Sıcak çikolata kıvamındaymış beyinler

Başımı metalden sancılara yaslayacağım
Kanserli gırtlaklardan ezan sesleri
Bu cihangirliği de kazaya bırakacağım
Elası incelmiş gözlerde asit yağmuru
Ve ha geldiler ha geliyor tabelaları kasılacak yollarımda

Persçe bir tını ensemi tokatlarken
Bilal bedenleri göreceğim tevrattan kayalarda
Kayalar güneş yanığı
Kayalar asitle cilalı ve esmer yazgıların tozlu noktası
Sus diyecekler
Bu karamsarlık hayra alamet değil
Bilmezden gelmesinler
Deccalin tohum kustuğu bir çağın çocuğuyum
Güller filizlenmeyecek ellerimde…

TENCERE

2010-10-09T00:43:00.000-07:00

İçerisi haşlanmış lahana kokan salonda -Handan hariç- oturan aile bireyleri en büyük eğlenceleri olan “Benim Olacaksın” adlı yerli dizi filmi izlerken, bu şirin ailenin hamarat annesi Zehra Hanım, demir çerçeveli gözlüklerinin ardından dikkat kesilmiş gözleriyle sarma yapmaktaydı. Baba Selahattin Bey huzurlu aile manzarasının mimarlığının kıvancı ve aile huzuru bulmuş köy soylu bir esnafın klasik edalarıyla kaskın, orta parmak uzunluğundaki sigarasını tüttürüyordu. Ailenin ninesi Gülizar kucağındaki kedinin sıcacık ensesini okşuyorken, evin Antropoloji öğrencisi genç oğlu Cüneyt hem çayını yudumluyor, hem de genç kızlarınki gibi uzun ve düzgün parmaklara sahip ellerini önündeki kuru üzüm ve leblebi kâsesine uzatıyordu. Evin büyük kızı Saliha soymakta olduğu dudaklarının üzerine kurulmuş aşağılayan bakışlarıyla kocası Süleyman’ı süzerken Süleyman, yüreğinde kabarmış şehvetin tüm vahşiliğiyle dizinin içindeki güzelim kızları kolunda hayal ediyordu. Herkesin dizideki hareketliliğin etkisiyle sessizleştiği bir anda evin kapısı çaldı. Zehra sarma içiyle yağlanmış ellerini tepsinin kenarındaki bir bezle silerek kapıya yöneldi. Kapıyı çalan alt kattaki komşuları Abide Hanım’ın küçük kızı Funda’ydı.
—Zehra Teyze, eğer mümkünse annem birazcık toz fındık istedi. Pasta yapıyor da!
Zehra kıza herhangi bir cevap vermeden -bekle bile demeden- geniş koridordan geçerek mutfağa yöneldi. Küçük kız aralı kapıdan hepsi aynı işle meşgul aile bireylerine bakarken Zehra yaklaşık yarım dakika sonra bir çay bardağı fındık tozuyla döndü. Sevimli kız “iyi akşamlar” deyip merdivenlere yönelirken -sana da bile demeden- kapıyı örttü. Sarma tepsisinin başına tekrar döndüğünde suratı o kadar sıktı ki biraz daha asılsa belki bir ayakkabının tabanına dönüşebilirdi. Bu dönüşümden kurtulmak için sevgili ailesine içini dökmeliydi.

Zehra’nın dediği:
Daha iki gün önce güzelim düdüklü tencereyi istemişti canı çıkası. Hani… Daha onu geri göndermeden sıpasını kapıma yollatıp toz fındık istetiyor birde. Utanmazlar anam utanmaz… Köyden çıkıp şehirde ev kurunca ne olacak. Sanki aldın da ne oldu tencereyi… Kocanın önüne bir tabak nohut mu koyabildin? Ya yaktı tenceremi, ya lastiğini eritti, ya düdüğünü bozdu. Kesin başına bir iş geldi de göndermiyor tenceremi. Allah’tan korkmaz mendeburlar.

Gülizar’ın dediği:
Bunun kaynanası da böyleydi kızım kaynanası da. Sanki kocasının eli kör, gözü dikenli miydi? O adam da eşek gibi çalışır eve taşırdı ama cimriydi anam bunlar cimri cimri… Paraya kıyar da bir tencere mi sokar mutfağına mendebur nalet. Yakında kızı da kendine benzer. Baksana üç kuruşa kıyıp bir tutam fındık alamıyor da çocuğu alıştırıyor onun bunun kapısında ağız yüz eğdirmeye. Canları çamura düşesiceler. Bizim soyumuzda, köyümüzde yok şükür böyle sırtlan yürekliler. Allah gözlerini doyursun.

Damat’ın dediği:
Yahu anam ne çok çeneniz varmış be! Ne oldu, alt tarafı bir tencere. Unutmuştur ya da işi bitmemiştir. Komşu komşunun külüne muhtaç değil mi hem? Bu gün ona yarın sana. Hem vermese ne olur, bu kadar laf söylenir mi? İhtiyacın olduğunda hatırlatırsın, eşek değiller ya çıkarır verirler. Bir televizyon izletmiyorsunuz adama. Cüneyt ne oldu şimdi, kaçırdım, anlatsana!

Selahattin’in dediği:
Tabi damat bey babanın tenceresi değil ya at uzaktan kurşunu… Aile dediğin hiçbir ihtiyacı için oraya buraya ağız yüz eğmez. Bir kıçı kırık tencereye, bir tutam fındığa kalmışsa ailen intihar et intihar. Erkeğim diye kasılma sokaklarda. Biz öyle miyiz biz! Tırnaklarımla var etim eşimi, işimi, gücümü. Yemedim içmedim çabaladım eşekler gibi nedeeen? Babamız adamdı babamız… Ana babam seni kaç kere göndermiştir onun bunun kapısına git bir tutam tuz iste diye? Aile dediğinde dirayet olmalı dirayet, güç olmalı, bağlılık olmalı, sevgi olmalı. Kazık gibi sabah akşam yatmamalı insan dediğin. Çalışmalı, çalışmalı, çalışmalı…

Cüneyt’in dediği:
Aslında komşularımızın yaptığı bu saygısızlığı bilimsel bir yaklaşımla da anlayabiliriz. Öncelikle tarihsel kökenlerimizi biraz bilmeliyiz… Atlı, göçebe bir yaşam ve yağmacı, talancı bir üretim biçiminin günümüze sirayet etmiş görüntüleri bunlar. Toplumumuz ne kadar bu tip özelliklerini bir nebze aşmış ve kentli bir sanayi toplumu görünümü yakalamış olsa da kökenlerimizin bilinçaltı işaretlerine dair çok güzel bir örnek bu mesele. Şimdi komşularımız varlığını bize unutturmaya çalıştıkları bu tencereyi bir ekonomik kar olarak addediyorlar. Bu unutturmaya çalışma eylemi önemli çünkü toplumun tarihsel süreçte bir azcık da olsa hukuku sindirebilmişliğinin göstergesi. Eğer bu sindirebilmişlik olmasaydı kaba kuvvet etken olurdu ve eğer güçleri yetiyorsa bizden izin dahi almadan kapılarımızı kırarak tenceremizi alır, evlerinde kullanır ve bu tencere hakkındaki bütün tasarruflarını kendi şiddetperestlikleriyle…

Hep bir ağızdan dedikleri:
Amma da uzattın be Cüneyt. Aaaaaaa yeter.

Kedi’nin düşündükleri:
Şu insanlarda bir kuşun tırnağı kadar akıl varsa köpek olayım. Ne tenceresi ya hu ne fındığı? Kıvrılın sıcak bir köşeye, alın birer tabak yiyecek ohhhh gel keyfim gel. Bizim kedi milleti bile kırk kat akıllı bunlardan. Kaşınıyor bunlar kaşınıyor.

Saliha’nın dediği:
Offff aman off. Ne tencereymiş ki sizi bir saat konuşturdu. Bu kadar lafı nereden buluyorsunuz Allah aşkına. Benim canım pıt pıt istedi. Patlatayım mı siz de yer misiniz?

Saliha salondan çıkıp mutfağa girdiğinde ve mermer taşlığa konan tencerenin takırtısı duyulduğunda evin Handan soğuktan kıpkırmızı olmuş suratıyla evin dış kapısını açtı. Eşikte botlarını çıkarıyorken herkese “iyi akşamlar” diledi. Paltosu, atkısı ve beresini vestiyere astıktan sonra ellerini ovuşturarak içeri girdi. “Of be canım annem, yarın lahana sarması yedireceksin yavru kuşlarına ha” deyip kızarmış yüzünü annesinin sol yanağına dayadı. Annesi kızının tenindeki soğukla irkilirken çiğ sarmadan bir tane aldı ve abisinin yanındaki boş koltuğa oturdu. Cam kâsedeki leblebi ve üzümlerden alıp ağzına attı. Ağzındakileri gevelerken “Haa anne unutmadan Abide Teyze dün sabah tam ben evden çıkarken tencereyi getirdi. Ayakkabılarımı giyindiğimden tekrar çıkarıp mutfağa götürmeye üşendim. Tencere vestiyerin üstündeki boş dolapta” dedi. Salondaki herkes -Handan hariç- birbirlerinin ekşimiş yüzlerine bakarken Handan kâseyi bir daha avuçladı. Mutfaktan patlamaya başlamış mısırların ritimli patırtıları duyuluyordu.

5 Ocak 2008
Şekerpınar

mail&masn: okuyanboga@hotmail.com
facebook page: çelişki krallığı

ALAMETİ ŞERRİN HAYIRLI ÖYKÜLERİ

2010-09-27T00:48:00.000-07:00

Futuristika! yazarlarından Özkan Şahin'in, bazıları ilk kez burada yayımlanmış öykülerden oluşan kitabı Kırık Dökük Adamlar yayımlandı. Şahin ile üstü başı kırık dökük ama temiz yüzlü bir röportaj yaptık:

Futuristika: Ünlü sorudur, neden yazıyorsun?

Özkan Şahin: “Neden yazıyorum?” diye şimdiye kadar uzun uzadıya düşündüğüm olmadı. Hani her insanın korkutan soruları vardır ya! Ne zaman bu soruya bir cevap düşünsem garip bir ürperti yüreğime hakim olur. Hayra alamet midir, alameti şerden midir bilmem… Bu soru ne zaman aklıma takılsa kendimi elimde kalemimle bulurum. Eğer yazarlık bir meslekse -ki gerçekten tutku olan her şeyin mesleğe dönüşeceğine, insanın yaşama kavgasının bile merkezine bu tutkunun yerleşeceğine inananlardanım- yaşam ve kişiliğim benim elime kalem tutuşturdu. Eğer yazmak sadece tutkuysa –ki sadece tutku olacak kadar yalın bir saplantı olduğuna da inanmıyorum yazarlığın- tutkuların sebebi de olmaz.

Çok kitap okudum; ama kitaplardan ziyade asıl okuduğum yazarları oldu. Bugün, okuduğum kitaplardan geriye, yaşamımdan şimdiye silkebileceğim birkaç cümle kaldı. Ama yazarlar ve ruhları, ruhları ve saplantıları, saplantıları ve boşlukları, boşlukları ve debelenişleri Asalet denen o şeyin, Şeytan’ın Adem’den emmeye çalıştığı o şeyin insan derinliğine vurulmuş mühürleri olarak elimde kaldı. Belki de Asalet denen o duyarlılık hastalığının didikçilerinden biri olmaya çalışıyorum ve bu yüzden yazıyorum. Bilmiyorum.

Nerede doğdun, nerede büyüdün?

Ankara’da doğdum. Askerliğim dolayısı ile dokuz ay kaldığım Mardin’de büyüdüm. O kent büyüdüğüm kentti diyebilirim. O dokuz ay olmasa, avuçlarıma yığılmış yirmi üç yılın muhasebesini yapamazdım. Sonrasında İstanbul’a geldim, İstanbul’da geçirdiğim üç yıl Mardin’deki sürecimin meyvelerini olgunlaştırdı. Olgunlaşma tamamlanınca Ankara’ya geri döndüm. Bugünlerde de yaşlandığımı hissediyorum. Ehliyetim, nüfus cüzdanım, üzerinde doğum tarihim yazan bütün eşyalarımla kavgalıyım.

“Kırık Dökük Adamlar” başlıklı kitabında 95 sayfada aralarında bazıları Futuristika’da ilk kez görülmüş olan 10 adet öykü var. Kırık dökük adamlar diyince, sanki kaybedenlerin öyküleri gibi algılanabilir başta. Ancak kitabı okudukça anlıyoruz ki, aslında her biri başarılı insanlar. Sadece yaşadığımız hayattaki yapay statü farklılıkları, çarpıtılmış doğrulara göre yanlış(!) yerde duran insanlar. “Cemal” isimli öykünde şöyle diyorsun:

“Her şey değişir, bir tek insanın hikayesi değişmez. Hikaye dediysem başımıza gelenlerden bahsetmiyorum, hikayeden kastım yaşam ve tarih boyunca yapa geldiğimiz ahmaklıkların bütünü. Sonra adına tarih der emzikten yeni kopmuş çocuklardan, gözlerinin feri sönmüş ihtiyarlara övüne övüne anlatırız.”

Aslında iki şeyi aynı anda sormalı; İnsanlığa dair karamsar ve umutsuz musun? Ve tarih, sadece ahmaklıklarımız bütünü müdür?

Aslında buna karamsarlık ya da umutsuzluktan ziyade, insan yıkıcılığına dair bir farkındalık diyebiliriz ki tarih ortada… İnsan ortada, insanın yaptıkları da! Teknoloji ve sanat insan zekasının kudretine dair iki delil sayılsa da, bu ikisi tarih boyunca insan benliğinden fışkırmış yıkıcılığı engelleyememiş. Ne ruh ne de açlık teskin olmayı başaramamış. Ruhunu ve bedenini bu karmaşadan çekmek isteyen adam da ya boya fırçası, ya da kalemleriyle bu anlamsızlığın içini doldurmaya çalışmış. Belki bu yüzden birçok gözde sanatçının sonu intihar olmuştur. Ve evet, tarih hangi vechesiyle alınırsa alınsın aslında insan ahmaklığının, bu ahmaklıktan taşanların kayıt defteri gibi. Tarih içinde deneme yanılma olmayan, bünyesinde sadece yanılmayı barındıran bir laboratuar gibi.

Kısa öyküyü her zaman şiire yakın hissediyoruz. Öykülerinin kurgusunda, tam zamanında kesintiler, tam zamanında bitirişler var. Uzatmaya gerek olmadan, bir yandan az kelime kullanırken, diğer yandan çok şey anlatmak ister gibisin. İnsanlar hala sence dinlemeyi becerebiliyor mu? O kadar koşturuyorlar ki, öyküye gereken değeri veriyorlar mı?

Dinlemek, koşuşturma içerisinde dinlemeyi başarabilmek artık küçük bir sınıfın yetisi, bu yetinin insanların geneline ya da topluma hasretmek yanlış… Ama eğer gerçekten dinlenesi bir malzemeniz varsa bahsini ettiğim bu yetenekli sınıfın çapını daha da genişletiyorsunuz, sınırları zorladığınız oluyor. Bir de ben fazla sözden sıkılan insanlardanım, gerek okuduklarımda, gerek sohbetlerimde… Her fazla söz o meşhur Çin işkencesindeki kel kafaya düşen damlalar gibi olur. Bu yüzden istediğimi zamandan, dil enerjisinden ve kelimeden tasarrufla anlatma kaygım var. Hem eğer yazarsanız, bu o bahsini ettiğim dinleme yeteneklisi sınıfın ruhuna hitap eden bir kaygı. Ve semboller yazan adamların kaldırım taşlarıdır.

Öykülerinden birini -Cemal- Yusuf Atılgan’a ve mirasına adamışsın. Hem Atılgan için, hem de varsa, mirasına ulaştığın için mutlu olduğun diğerleri için ne söylemek istersin?

Yusuf Atılgan önemli bir yazar ama belirtmem gerekirse benim için Atılgan’ı edebi kılan şey, eserlerinden ziyade yaşam tarzı… Yusuf Atılgan ideal yazarlar gibi fazla eser verememiştir, eserlerini toplumla, toplumu eserleriyle uyuşturamamıştır. Dehasını toplam kalınlığı çeyrek karış bile tutmayan birikimi ile göstermiştir o ayrı ama… Bu kadar dengeli bir yazar gözü, bu kadar açık bir duyarlılık, bu kadar naif bir yazma tutkusuyla beraber ömrünün hemen hemen en verimli yıllarını Manisa’da bir köyde geçirmiştir. Sosyalist olmasına rağmen fakirlik edebiyatı, edebiyatçı olmasına rağmen kelime üstatlığı yapmadan, o bahsettiğim sınıfın ruhunun bam tellerine dokunan eserler vermiştir. Yalnızlığı, dehasına denk bir bedel olarak seçmesi onu kendi edebiyat dünyamda köşe taşı yapar.

Aynı şekilde, Tezer Özlü, bu toprakların gelmiş geçmiş en büyük kadın yazarıdır. Onun da mirası dokunduğumuzda elimizin yanacağı bir bedel üzerine kurulu. Aziz Nesin’in mirasına ulaştığım için de çok mutluyumdur ama onun kimi zaman bayağılaşan mizahı ve toplumu o aşırı derecede ciddiye alışı bazen can sıkıcı hale gelir. Zaten Türkçe’nin kendisi başı başına bir dünya mirasıdır. Her ozandan bir şeyler mutlaka alınır ama şahsımda, yazarlara karşı anlamsız bir bedel saplantısı var. Bunun kökeninde ne var bilmiyorum ama seçicilik konusunda bana yön gösterdiği için bu saplantımı seviyorum.

Yazım sürecin genelde nasıl gelişiyor? Özellikle yazmaya ayırdığın vakitler ve mekanlar var mı? Yoksa genelde “yolda” aklında mı beliriyor metinler?

Geçenlerde şimdiye kadar yazdığım bütün metinleri hard diskimin bir köşesine topladım. Ardından yayımlanacak kalitedekileri ayırdım, abartmıyordum, bakkal hesabıyla elimde on kitaplık malzeme var. Vay anasını dedim bunları ne zaman nasıl yazmışım? Sonra anladım ki bu kadar şey belirli bir plan dahilide var edilemez. Ha sadece şuna özen gösteriyorum. Çantamda daima aklıma gelen her şeyi yazdığım bir defterim var. Her şeyi derken gerçekten her şeyi. Mesela bakıyorum,“Yazlık ayakkabı için kahverengi boya al, İbrahim’e verdiğim kitaplar şunlar” gibi hafıza şubemdeki aksaklıkların tecellisi cümleler. Aklıma bir öykü geldiğinde hemen bu öykünün taslağını da bu defterlere kaydediyorum. Aklıma gelen cümle ve imgelemleri, sokakta duyduğum küfürleri, mesela otobüste Mamaklı bir kadının yüzündeki et benini görüyorum. Hemen onu birkaç kısa cümleyle betimliyorum. O deftere girdiyse mutlaka bir metinde kullanılacaktır. Zaten yazarken sürekli bu defterleri karıştırırım. 2011 Şubatında yayımlanacak romanım “Savaştan Artakalan” da aynı depolardan istifade etti. Yazdığım özel bir mekan yok. Ama malzeme dolu mekanlar var. Mesela 5 6 yıldır takıldığım bir kıraathane var. “Şen Puthaneler” romanımda kahvehane adlı bölümde bahsettiğim kahvehane. Hacı bayram camiinin sağındaki salaş caddede. Oranın bir günü bir yeraltı romanına eşittir. Çok düzeyli delilerle birlikte yalancı peygamberler, genelevden kovulmuş ihtiyar orospular, Somali ve Eritre’den kaçan mülteciler, Gobitçiler, sakat mücahitlerle dolu bir garip yerdir. Şimdi yıkıldı ama ekip olduğu gibi eski mekanın yakınlarındaki başka bir kıraathanedeler. İsmini vermek istemiyorum hem reklam olur, hem de uçarı çocuklar için tehlike arz eden bir yer. Bir de Sahra kitabevi var Ankara’da. Orası modernitenin yıkamadığı bir kale. Aptal giren Arif çıkar. Orada metinlerime aktarmam gereken politik dirayeti buluyorum. Modern ile arama set çekebildiğim ve var edici geleneğe en azından yaklaşabildiğim bir ufak tekke. Bir de özellikle yaz aylarında gece 12 den sonra Ulus var. Heykelin etrafında ve ana caddelerde genelevlerde kendilerine yer bulamayan çirkin ve yaşlı fahişeler olur. Bir gün zengin bir adam olursam hepsini köşklerde hanımefendi yapacağım. Onlara bir paket sigara ve yarım ekmek köfte ısmarlarsın, sana öyle şeyler anlatılar ki. Bir hayvanı bile yazara çevirebilecek garip bir büyü vardır gözlerinde. Zaten edebiyatı ar eden şey de o büyüdür. Neden yeraltı edebiyatı global bir yükselişte. Çünkü yeraltı o büyünün bizatihi kendisine talip. Bu kişiler ve mekanlar hakkında bir sürü notum var. Onları da fotoğraflarla birlikte “Mübarek mekanlar Mübarek insanlar” adlı bir kitapta toplamayı düşünüyorum. Yakında işe girişim de. Yazmaktan geriye kalan vakitlerinde yaşayan bir berduşum zaten ben.

Yakın ve uzak gelecekten beklentilerin neler? Hem yazınsal hem de genel olarak yaşama dair?

Yaşım 29 ama yaşlandım, harbiden yaşlandım. İhtiyarlık dedikleri şeyi tüylerimde bile hissediyorum. Bir ihtiyarın gelecekten ne beklentisi olabilir ki? Kaderci bir yapım var zati. Ne gelecekse gelsin, rızkımı veren hüdadır kula minnet eylemem. Sadece daha da iyi bir yazan adam olmak ve yazdıklarımı insanlara daha etkin bir biçimde sunmak istiyorum. Şöhret beklentim yok, 11 adet hayranla da tamam başardım işte diyebiliyorum. Ekonomik olarak ise tek lüksü çay olan bir adamım. Astım belirtileri yüzünden sigarayı da bıraktım. Dırdır nedir bilmeyen bir eşim var. Şükredip yazacak, bir ömür sabredeceğiz alt tarafı!

Ankara’da yaşıyor ama sıklıkla İstanbul’a geliyorsun. Bu şehirlerin hangi yanları seni çekiyor ya da tiksindiriyor?

Ankara özel bir şehir. Buralı olduğum için söylemiyorum. Zaten ben Ankara’yı burada yazabildiğim için seviyorum. Yazarların ülkeleri şehirleridir der adını hatırlamadığım bir yazar. Allah gönlümüzü burayla hemhal kılmış demek. İstanbul’la Ankarayı asla yarıştıramam. Gökdelen belli, gecekondu belli. Ama Ankara neden mübarek biliyor musun? Ankara’nın insanı kendi derinine iten bir ağırlığı var. Derinlere dalmayı kutsayan bir titrekliği. İstanbul insanı dışa döndürecek kadar canlı. Ankara insanı kendi kendine yoldaş kılacak kadar gıcık edici bir ağır başlılığa sahip. Birisi Anadolu’nun gelenekselciliğini emmiş, diğeri modernitenin tüm unsurlarını. Nabi’nin şakraklığı ile, Pir Sultan Abdal’ın içten içe sorgulayan kederi arasındaki fark, iki şehrin arasındaki fark.

Bize hep devrimci ve fedakar hayatlardan, kahramanlardan bahsedildi. Şimdi görüyoruz ki, ihtilal değil de, kar marjı yaratan kişiler değerlidir. Sınıflar arası ayrım derinleşiyor, küreselleşme ve hızlı iletişim olanakları insanların en temel haklarından önce gelir oldu. Modern toplumu yıkma şansın olsa, yerine neyi önerirdin?

Son bir yılım İslam’ın ve Judaismin bu çağ hakkındaki görülerini okumakla geçti. Çok ilginçtir ki iki dinin ana referansları (hatta kısmen Hıristiyanlığınkiler de) bu çağın insanlarının dikkatli olması konusunda çok ciddi uyarıları kapsıyor. Ben bir sufiyim ve benim tarihi ve şimdiyi algılama konusundaki dirayetimin deposu o kaynaklar. Önümüzdeki yıllarda zaten modern toplum diye bir şey kalmayacak. Bizler öyle şeylere şahit olacağız ki aramızdan çok azı delirmeden kalacak. Ben zaten bu inancımla itilmiş adamların, o şirin uyumsuzluğun, modern olamamış adamların, şaşkın tatlılığını yazıyorum. Moderne ve unsurlarına yapışmanın insanı düşüreceği hali kendimce tarih ediyorum. Ve arkadaşlarıma da Nesimi’yi, Virani’yi, kutsal kitapları, dua kitaplarını okumayı öneriyorum. Zaten yaşı otuza dayanmış ve vaktini, gecelerini modernin eserlerine harcamış bir adam için bazı şeyler çok boş gelecektir. Ben doldurma çabasında olmaya çalışıyorum. Geleneğimizdeki vatandaşların yakaladığı gerçek, Sartre’nin, Camus’un bir ömür uğraşıp da anlamlandırmaya çalıştıkları o heyulaydı. Son olarak sakın moderniteyi modernitenin usulleri ile eleştirmeyelim. Ben de bu hatayı çok yapıyorum. O zaman kendimize dair başka bir modern oluşturmuş oluyoruz. Bu sefer de aşmamız gereken başka bir tepecik önümüze çıkıyor. Belki de bu yüzden çocuk yaşta yaşlanıyoruz.

Konya’da Mevlana türbesinde Mevlana gömülünce babası mezarında ayağa kalkmıştır, derler. Aslı yoktur tabi ancak bunu bir mecaz olarak alırsak, Ece Ayhan da her zaman “ayağa kalkanları”, sivil toplumda birey olmayı beceren o cesaretli insanları övmüştür. “Gök kubbeden iyi türbe mi olur?” diyen Mevlana’yı saygıyla anarak, senin için bugünün Türkiye’sinde ve dünyada ayağa kalkanlar kimler? İnanılacak güzel insanlar kimler?

Belki bana kızacaksın ama!!! O güzel adamlar, o güzel atlara bindi ve gitti. Bu yüzden delice, hoyrat, amelece bir okuma çabamız var, hala o adamları arıyoruz. Yaşayanlardan iki insandan çok şey öğrendim ikisi de ünlü olmayan ama çok iş yapmış adamlardı. Birisi bir mühendis Murat Konuk ve ikincisi bir Sosyoloji doktoru Mehmet Aysoy. Yeryüzünde bunlardan daha derin adamlara rastlamadım. Ha bir de Veysel Menekşe var. Ömrümüzde on binlerce saat var. Her insan en azından bir saatini bu adamların diz diplerine harcamalı. Tasavvufta ömür içinde ömür diye bir kavram var. O bir saatler ömür içinde ömürlere dönüşebilir. Hem zaten bir insan dokunamadığı, sarılamadığı bir adamdan ne öğrenebilir ki! Belki saçma gelecek ama bazen kitapların aracılığından sıkılıyorum.

Kısa yoldan bir tarihçi analitiği, bir pratik metod kazanmak isteyen herkes için Marks en iyi seçimdir. Tabi Marksist diğer klasiklerin çözümlemecilikleri de yadsınamaz. Sosyalist klasikleri yayımlama konusunda Ankaralı yayınevlerinin müthiş çabaları vardır. Arıca, Gorki, London, Zweig gibi yazarlar insana dair yabancılıktan arınmış parıltıları kağıtlara döşemiş adamlar, bu adamlar özellikle ben gibi köleler ve ayak takımından olanlar için özellikle başucu edinilmesi gereken adamlar. Ama az kaldı. Aradığımız hakikatin üzerindeki tozları bir nefeste süpürecek olan, Tabutu Sekineyi bir çıtla açacak olan adamın ayak seslerini de rüyalarımda duyuyorum.

Geleneksel Futuristika sorusu: Bugünlerde başucundaki kitaplar, albümler, dergiler, seni mutlu edenler neler?

Fowles okumaya başladım, arkadaşım yazar Derya Erkenci sıkı bir şekilde tavsiye etti. Tamam dedim, Fransız Teğmenin Kadını bitti. Sırada Büyücü var. Fowles okumak yazarın yazarlığını, okurun okurluğunu bir derece yükseltiyor. İngilizler bu işi çok iyi biliyor. Zaten bana göre yaşamakta olan en büyük yazar da Louis de Bernieres. Ona yar olmayacak nobelin kalıbına tüküreyim diyorum. Underground Poetix’in sayılarını topladım, bence Türkiye’de okunabilecek doluluktaki nadir dergilerden. Okumakla kalmadım, geçen sayılarından birinde bir makalem ve bir şiirim yayımlandı. . Ayrıca Shahram Nazeri’nin Passion of Rumi diye bir albümü var. Ben hayatımda böyle bir kompozisyon dinlemedim. Hard diski geniş sayılabilecek bir mp3üm var ama o albümün parçaları dışında bir şey kapsamıyor. Çantamı takıyorum koluma, sık sık İstanbul’a geliyorum bu günlerde. Bir lokma bir hırka modundayım.

Bazen otobüste Bolu dağlarına çöken dumanı izlerken elime kalemimi alıyorum. Futuristikayı düşünüyorum, gözlerim açık… Teşekkür ediyorum.

Biz teşekkür ederiz, sevgiyle.

http://www.futuristika.org/kultura/edebiyat/alameti-serrin-hayirli-oykuleri/

Radikal İslamcılığın dönüşümü Laisizmi restore mi etti?

2010-07-26T22:51:00.000-07:00

“Siyasal İslam’ın iflası,
eksiğiyle fazlasıyla
İslam’ın sekülarizasyonundan başka bir şey değildir.”
Olivier Roy, Siyasal İslam’ın İflası

Radikal İslam’ın diğer politik İslam prototiplerine göre modern unsurları bünyesinde sindirebilmiş olması, İslam’ın Batı ile yaşadığı krize karşı çözüm tartışmalarında Radikal İslamcılara büyük bir literatür zenginliği sundu. Lakin literatür zenginliğine sahip yeni entelektüeller ve yamakları, usul ve kaynak konusunda saltık bir buhrana düşmüştü. Teori ve söylem konusundaki bu buhran üç şekilde tecelli ediyordu:

1- Radikal İslamcı söylem fazla elitistti ve geniş toplum yığınlarına ulaşamıyordu.
2- Radikal İslamcı söylemin tartışma çemberi aslında saldırılarına karşı kenetlendikleri Batı devletleri ve ideolojilerinden ziyade, marjinalliklerinin karşılarına aldığı kendi ülke ve milletlerinin Gelenekselci İslamcıları oluyordu. Bu şekliyle Radikal İslamcıların tutumları, westernizasyonun soyut ve somut ataklarına karşı bir tepkisellikten ziyade, kısır bir içsel çekişmeye dönüşüyordu.
3- Radikal İslamcılar, karşılarına çıkan gelenekselcilikle mücadele çabası sonucu bütün geri kalmışlığın sebebi olarak gördükleri geleneğin başlıca nüvelerini, ikincilleştirme yoluna gittiler. Bu şekilde özellikle İhvan ekolünde görülen tasavvuf, karşıcılık ve Şeriati örneğinde görülen Marksizm ve Egzistansiyalizmin kavrayış usullerini İslami tartışmalar bünyesinde kaynaştırma süreci, Radikal İslamcılığın metot ve söyleminin belirgin bir “siyasette dünyeviliğe” doğru evrildiği noktayı başlattı.

Yaklaşık yarım yüzyıl önce başlayan bu somutlaşma süreci, İslam dünyasında kesin bir zaferin uzaklığı konusundaki umutsuzluğun artması ve gelenekçi grupların kitlesel çözümlerden ziyade bireysel çözümler üretmede başarılı olması, Radikal İslamcılığın kavrayış ünitelerine sızmış sekülerizasyonu belirginleştirdi. Söylem, din, kavramlar ve dini literatürü muhafaza etse de, dini hareket metodu söylemin içinde buharlaşıyordu. Elbette burada bahsettiğimiz Sekülerizasyonun nitelik olarak Türk, Mısır, Tunus elitlerinin resmi ideolojisi olan ve her şeyi ile din karşıtı, sekülerizasyonu olarak algılamamız lazım. Radikal İslamcıların seküler tutumları sadece gerileyişin sebeplerini anlama adına daha somut yargılar üretmek isteyen ve bunu anlarken de düşman Batı ideolojisinin birikiminden faydalanma arzusunun bir sonucuydu. Bu sonuç ilk başta, Radikaller ile Gelenekselciler arasında sert bir “Sahih din” tartışmasını doğurdu. Bu tartışma ardından, başta hadis olmak üzere ilimlerin birikiminin ve başta mezhep ve tasavvuf olmak üzere de usuller konusunun nitelikleri üzerinden ilerledi. Süreç içerisinde kimi gruplar gelenek ile tekrar pozitif bir bağ kurarken, kimi ülkelerde süreç, Türkiye örneğinde olduğu gibi AKP tipi geleneksel nüvelerden iz taşımamak bir yana, her şeyi ile Batılı-Modern kavramlarla kaynaşmış ve söyleminin hammaddesi “demokrasi” olan ilginç örneklere evrildi.

Şimdi!

Özellikle Türkiye tipi her an totaliter yüzünü belirginleştirebilen ilkel demokrasilerde İslami bir devrim-dönüşüm konusunda umutsuzluğa kapılan kitleler için, sistemi İslamize etme gayesi, İslami tutumları demokrasi çemberi içerisinde sisteme enjekte etme ve kamusal alanı Müslümanlar için özgürce yaşanabilme alanı haline getirme gayesiyle yer değiştirdi. Çünkü İran örneğinde olduğu gibi, ne Müslüman tabanın laik elitleri tasfiyeye gücü yetiyordu, ne de Mısır örneğinde olduğu gibi devlet kaba bir idealizmle İslam’ı popüler ve politik arenada tamamıyla sindirmek için faaliyete geçme kudretini bulabiliyordu. Bu sürüncemenin etrafında kesin bir dönüşümden umut kesen ve sistemle uyuşma konusunda gönülsüz gruplar, kendi abanoz kulelerine çıktılar ve kimileri de İslami idealizmin daha somut bir şevkle dillendirilebileceği Çeçenistan, Irak, Afganistan gibi coğrafyalara aktılar. Lakin bu hal kaosu, gerek demokrasi ile uyuşan Radikal İslamcılar ve gerekse diğerleri açısından, malum bir sonuçsuzluğu ihtiva ediyordu. Bu ihtivanın unsurları bugünkü çözümsüzlüğün parlak nüveleridir.

Geniş İslamcı kitlelerin sekülerleşmesinin altında, geleneğin moderniteye karşı sinmişliğinden ziyade, “geleneğin” geniş kitlelerin arzuladığı yaşam tipinin dışlamışlığı geliyordu. Çünkü geleneğin alt yapısı belirgin bir zühtçülüğü kapsarken moderne evrilmiş İslamcılık, karşılarındaki laikler gibi bol kaynaklı, ihtişamlı, ekonomik kudretle donanmış bir yaşamı arzuluyordu. Özellikle avamın, İslamcılığın politik kudretinden beklentileri karşılığını, hukukun veya kültürün dışında ekoni şubesinde buluyordu. Bu arzu, hem yüzyıllık ezilmişliğe karşı taaruzun bir neticesi, hem de moderne karşı modern unsurlarla savaşmış olmanın doğurduğu postmodern bir duraktı. Böylece İslamcılar, Mustafa Kemal ve cumhuriyet elitlerinin amaçlayıp başaramadığı bu değişimi kendi politik vasıfsızlıklarının eliyle kanıksadılar. Daha da garibi kapitalist bir alt yapı ile değişen bu güruhun varsallarından pay alamayan ama bir çıkış yolu arayan yoksul İslamcı yığınlar ise, sınıfsal başarıları olan kendi üst prototiplerinin hedeflerine yöneldiler.

Bu şekil 1920’lerde başlayan laiklik sürecini tamamladığı gibi, süreci devam eden laikliğin de geniş halk yığınları için makul olmayan şeklini makul bir şekle dönüştürdü. İslamcılarla laiklerin kesin ayrımları olan kozmetik unsurların siyasal bir değerden gündelik bir değere indiğini gördük. Ara ara bozulan ağızları ile İslam’ın saldırgan dengesini temsil eden kara sakallı köşe yazarları yerlerini Palanhuik ve Kerouac tarzı romanlar yazan, medeniyetler ittifakının geleceği hakkında sayfalarca tahliller sunan, konuşmalarındaki referanslar ayet ve hadislerden ziyade Avrupalı yazarların vurucu cümleleri olan sinekkaydı Müslüman yazarlara bıraktı. Said Nursi’nin koskoca bir devrimci kadroyu karşısına alan antiseküler cemaati bünyesinden, Dünya İslamcılığı’nın şaşkınlıkla izlediği ex üçüncü dünyaya Amerikancılık transfer eden tanımsız bir İslamcılığa dönüştü.

28 Şubat sürecinde, okullarının çeşitli kısımları kapatılan kızlar özgürlüklerini kocalarının dizlerinin dibinde değil, televizyon kanallarının renkli stüdyolarında kamusal alan tartışmalarında buldular. En garibi de artık etkisiz birer azınlık olan Antiseküler İslamcı grupların entelektüel enerjilerini akıttıkları mecra sekülerleşmiş kitlelerin tutum ve gayelerinin eleştiri arenaları oldu. Sağcılaşan Müslüman avamın kozmetizmle doymuş duyarsızlığı, İslamcı havası bu kitle karşısında solculaştırdı ve Müslüman Sol tartışmasının başladığına şahit olduk.

Bugün, İran savaşının arifesindeki kaos ortamında seküler İslamcıların demokrasi kaygısı ile Amerika’nın mı, İran’ın mı yanında olacağı malum. Malum olmayansa İslamcı maceranın modernizmle olan aşk hikayesinin ne şekilde sonuçlanacağı. Tayyip Erdoğan yeni seküler sürecin Mustafa Kemal’i mi olacak yoksa Türkiye bu sınırları belirsiz paradoksun sonucunda kendi Taliban’ını mı doğuracak, izleyeceğiz.

Bu evrim bir elit grubun uzun vadeli stratejisinin bir sonucu muydu yoksa Radikal İslamcıların bilinçaltı, gözler önünde rücü mu etti başka bir makalenin konusu. Lakin makalalelerde bile tartışılmayacak kadar bariz bir gerçeklik var ki artık İslamcılar devleti dönüştürmek yerine, devleti ve devletin resmi ideolojisini global ihtiyaçlar doğrultusunda takdir edilesi bir huşu ile restore ediyor.

KAĞITLARIM

2010-07-06T02:04:00.000-07:00

Örtün beni ne olur
Ne olur örtün beni
Sizlere yalvarmaktan
Haya mı edeceğim
Her sokak Hıram oldu her nokta Cebrailim
Sinsin kaoslarıma boğuk kokularınız
Örtün beni ne olur eriyecek gözlerim

******

Örtün beni ne olur
Beni ne olur örtün
Yıldım harap pençelerle
Buzlarda koşturmaktan
Hangi cinnetten miras
Sıtma titreyişlerim
Kanserli soluklarda
Bulanıp tozlaşırken
Neleri ispatlar ki
Çatlak kavrayışlarım

******

Örtün haydi ne olur
Taze kefenler gibi
Sizlere sarınmaktan
Utanç mı duyacağım
Nerde gömülü kuyum
Kime saplandı baltam
Örtmezseniz şuurumu
Şimdi dağılacağım

**********

Örtün kurban olayım
Ne olur haydi çabuk
Esved diyarlarına
Sürgüne koşsun ruhum
Ne olur örtün beni
Bu yezdi çıplaklıkta
Dişlerim Safalaşıp
Ağzımdan taşıyorken
İblis dilsizliğine
Nasıl dayanacağım

**********

Ne olur örtün beni

Her sokak harem oldu
Her nokta ebabilim
Firavun nefesleri
Peşimden koşuyorken
Her geriye bakışta
Dili kanlı bir filim

******

Ne olur örtün beni
Örtün beni ne olur:
Her sokak Urfam oldu
Her nokta İbrahimim
Kanım deryalar doğurup
Nefsim balıklaşırken
Ne olur örtün beni
Örtün
Yalvarırım

ALİYE KILIÇSALLAYAN'IN SORGUSU

2010-05-24T23:33:00.000-07:00

Polis psikologu komiser Şenay Can’ın elindeki plastik tepsinin üzerinde iki bardak kahve vardı. Bardak dediysem şu sıcak içecekleri tuttuğunuzda elinizi yakmayan beyaz, köpüksü bardaklardan; bardakların etrafında ise küçük renkli paketlerde küp şekerler ve plastik karıştırıcılar. Polis psikologları, sorgulayacakları zanlılara, kimi zaman sigara, kahve, çay, bisküvi gibi ikramlarda bulunurlardı. E tabi bunun kaynağı Türk milletinin o yabancı seyyahların anılarında bile sevecenlikle bahsettikleri misafirperverlikleri değildi. Bu basit ikramlar, zanlı ile polis arasında bir iyi niyet bağı kurar, geneli ellerine düştükleri kamu görevlilerinin yapmacık sıcaklıkları karşısında açık olmayı bir borç telakki eden avami muhatapların sorgulamasını kolaylaştırırdı. Elbette bu yöntem konuşma konusunda sorun çıkarmayacağı önceden belli olan kişiler üzerinde uygulanırdı. Konuşmayı pek sevmeyen zanlıları öttürme konusunda polis bir bardak kahve ile yetinmez, duyanların inanamayacağı kadar alışılmadık bir cömertliğe baş vururdu. Ha, zaten Aliye, polise kendisi teslim olmuştu ve içini kanatan pişmanlığın etkisiyle yalana, dolana, çarpıtmaya başvurmaya niyeti yoktu ama Komiser Şenay da eşeğini sağlam kazığa bağlamak istiyordu. Odaya girmeden önce, görüşmenin başlamasını bekleyen polis memurlarına teknik bir sorunun olup olmadığını sordu. Çünkü iki kişinin görüşmesi kameralar ve ses kayıt cihazları ile kayıt altına alınacaktı.

-Merhabalar!

-…

-Masana oturursam bana kızmazsın, değil mi?

-…

-Aliye bana her şeyi tüm samimiyetinle anlatmanı istiyorum, emin ol sana yardımcı olmak için elimden geleni yapacağım. Şubedeki arkadaşlara daha önce ifade vermişsin, başından geçenleri biliyorum ama lütfen bana o sorgulamada anlatmadıklarını da anlat.

-Ama bildiğim her şeyi anlattım ben?

-Biliyorum Aliye. Ben olay olmadan önceki yaşatın hakkında, düşüncelerin hakkında, ailen hakkında bilgi almak istiyorum. Beni bir polis olarak değil… Nasıl desem! Düşün ki bir komşunum bana oturmaya gelmişsin, dertleşiyoruz. Benimde sana anlatacaklarım olur hem, hepimiz insanız, hepimizin dertleri var.

-Yani ailemden, evlenmeden önceki yaşantımdan falan da mı bahsedeyim?

-Tabi ki! Senin de işin yok, benim de, kadın kadına konuşalım. Ben de kötü günler geçiriyorum emin ol. Eşim bir üniversitede hoca, iki senedir sağlık sorunları var, onun nazıyla uğraş dur. Banka kredisiyle bir ev aldık, biraz lükse kaçtık, şimdi benim maaşımın tümü evin taksitlerine gidiyor, babamın alkol sorunu var, annemi üzüyor. Kadınlar çile çekmeye gelmiş bu dünyaya, haksız mıyım?

-Haklısın abla!

-Ne ablası be, o kadar yaşlı mıyım? Şenay benim ismim, bana Şenay de.

-Tamam Şenay.

-Kusura bakma sana sormadan kahve getirdim ama açlığın filan varsa lütfen söyle.

-Yok Şenay, sağolasın.

-Vallahi bak… Çocuklara söyleyeyim bisküvi falan getirsinler.

-Yok, aç değilim. Cezaevinde bana bir şey yaparlar mı?

-Orası devletin gözetiminde bir yer Aliye, kimse kimsenin kılına dokunamaz. Ha sen bir kader kurbanısın, şüphesiz orada yaşayacağın çeşitli zorluklar olacak ama sakın korkma, orası da bir dünya, orada da bir hayatın olacak, oradaki kadınlar da senin çilelerine benzer çileler çekmişler.

-Yok kimileri dedi ki…

-Hep bir şey diyenler yüzünden hata yaparız Aliye, boş ver, salla gitsin, emin ol normal hayatında göremediğin birçok güzelliği orada göreceksin.

-Hiç sorun değil benim için ama ya çocuklarım?

-Çocuklarına devlet bakacak Aliye, hem de Çocuk Esirgeme Kurumu’nda. Bütün masrafları bizatihi devletimizin kendisi tarafından karşılanacak, büluğ çağına eriştiklerinde ise devlet memuru olacaklar.

-Vallahi mi?

-Vallahi!

-Diyeceğim, çocuklarıma Bursa’daki halaları bakıyordu ama yurda vereceklermiş. Endişelendim.

-E neden yalan söyleyeyim, ben de bu devletin bir memuruyum. Hem ben kafamdan konuşmuyorum, yasalarımızda yazılı emirler bunlar. Kimse, istersen başbakan ol, yine de bu yasaların dışına çıkamazsın.

-Anladım.

-Sen bir şeye kafanı takma, güçlü olman gereken bir zamandasın.

-…

-Haksız mıyım?

-Herhalde haklısın?

-Rahmetli kocandan konuşalım biraz olur mu?

-Olur.

-Vehbi ile ne zaman tanıştın?

-Vehbi ile çocukluktan beri tanışırım ki! Vehbi benim dayımın oğludur… Dayımın oğlu dediysem annemin dayısının oğlu ama annemin dayısına ben de dayı derim.

-Çocukken bir arkadaşlık ilişkiniz var mıydı?

-Bizde öyle kızlarla erkekler bir arada oynamazdı, birbirimize karşı çekingen dururduk. Babam da dayımın uzaktan akrabasıydı, annemle babam akrabaydılar zaten. Sık sık görüşürdük.

-Vehbi mi istetti seni?

-Benim ailem okumamıştı ama öyle cahil, çocuklarına baskı yapan bir aile de değildi. Abimi okutmuşlardı, abim ilkokul öğretmenidir Bursa’da. Ben de okumak istiyordum, en azından basit bir işim olsun, insan içine çıkayım, adam gibi, beyefendi bir kocam olsun, insan gibi yaşayıp gideyim istiyordum. Okumak, cehaletten kurtulmak çok önemliydi benim için çünkü akrabalarımızın ilişkilerinden bıkmıştım. Sudan sebepler yüzünden herkes birbirine küser, alacak verecek davaları bitmez, bir kavga çıksa koca koca erkekler kadınların yanında pis pis küfür eder, girişir birbirlerine, kadınlarda sürekli bir dedikodu huyu. Kurtulayım dedim içlerinden.

-E neden okumadın peki?

-Lise son sınıftaydım, üniversite sınavlarına hazırlanıyordum, o sene de abim üçüncü sınıftaydı, Ankara’da okuyordu. Niyetim Ankara’da bir üniversite kazanıp abimle beraber okumaktı. Zaten abim “Ben sana yardımcı olurum.” demişti, sürekli ders çalışıyordum. Annem ev işlerine, çarşıya pazara desteğim olmuyor diye laflanırdı ama okumama da itiraz etmezdi. Babam da kamyon şoförüydü. İstanbul’dan memleketin her yerine mal götürürdü. Çok iyi bir insandı babam, yollarda uzun günler geçirdiği için bütün çocuklarını özler, evde olduğu vakit bir dediğimizi iki etmezdi. Kazancı da kötü sayılmazdı. Birçoğu komşumuz olan akrabalarımıza bakarsak biz çok huzurlu bir aileydik. Ama kader mi desem nazar mı? Babam bir trafik kazasında öldü, kamyonumuz da hurdaya çıktı. Bir anda ailem parasal olarak çok kötü duruma düştü. Az biraz borcu da çıkınca babamın, huzurumuz bir anda bozuldu. Akrabalarımız da elimizden tutmadı, ekmeğe muhtaç bir hale geldik. Abime bile harçlık gönderemiyorduk, hem çalışıp hem okuyordu artık.

-Başka kardeşin var mı?

-Var. Abimden başka iki erkek kardeşim var. Biri Mehmet, biri Gökhan. Mehmet bir lokantada garson olarak çalışıyor, Gökhan ise doksanyedi yılında Hakkari’de şehit oldu.

-Allah rahmet eylesin.

-Amin

-Peki babanın vefatından sonra ne oldu?

-Ben çok güzel bir kızdım, dikkat çekerdim, okulda elime mektup tutuşturan, sokaktan laf atan çok kişi olmuştur ama yaşım daha on altı, evlenmek aklımda bile yok, derdim bir yolunu bulup okumak ama nerde, ekmeği zor buluyoruz, annem küçük kardeşimi bile okuldan alıp işe koymuş. Komşular, akrabalarımız… Abartmıyorum haftada bir talibim haber yollardı, kadınlar her fırsatta annemin ağzını yoklardı. Ben hiç konuşmazdım gelenlerle. Annem de fikrimi sormazdı.

-Sevdiğin biri yok muydu?

-Nerden olsun, okuldan eve, evden okula. Ha hoşlandığım arkadaşlarım oluyordu ama çocukluk işte! Sonradan anladım ki annem bana şöyle eli ekmek tutan zengin bir koca arıyor. En azından kiralarda sürünmeyeyim, ocağım tütsün. Bir de yabancıya gideyim istemiyordu annem. El altında olayım diye yakın bir akrabamızı arzuluyordu. Bu yüzden dayım beni Vehbi’ye isteyince annem hiç itiraz etmedi; hatta mutlu da oldu.

-Vehbi’nin ailesi varlıklı mıydı?

-Varlıklı, yani şöyle. Dayım araba tamircisiydi, kendine ait dükkanı vardı. Arabası vardı, kendine herkesin diline düşecek kadar güzel bir ev yaptırmıştı. Bir evleri daha vardı kirada ki her yerde Vehbi’min dermiş. Her yaz köye gidecek, düğünlerde pahalı takılar takabilecek kadar varlıklılardı. Vehbi de evin tek oğlu olduğu için sonuçta bütün varlıkları, dükkanı, evleri, arabaları ona kalacaktı. Kısa süre sonra nişanlandık, babası Vehbi’yi hemen askere gönderdi gelir gelmez düğünümüz olacaktı.

-Peki hoşlanıyor muydun Vehbi’den?

-Hayır. Yani… Nasıl desem. Ben hep isterdim ki böyle okuyan yazan, beyefendi bir kocam olsun. Temiz olsun, kibar olsun, parası olmasa da olur. İnsanoğlu bir şekilde geçiniyor zaten, babamın vefatından sonraki günlerde açlıktan ölmediysek hiçbir zaman ölmeyiz. Dertse, sıkıntıysa zenginlerde de var. Çirkindi de Vehbi, hem kirliydi. Dişleri sapsarıydı, ağzında hep sigara ve et kokusu olurdu. Ben yüzümü nefesinden sakındıkça nefesini yüzüme verirdi. Böyle kaba saba bir vücudu vardı, elleri taş gibiydi, yemek yerken filan çok kabaydı, görmemiş gibiydi. Kaynanam da biraz şımartmıştı tek çocuk diye. Bir de daha evlenmeden başlamıştı beni hakir görmeye. Sürekli yoksul olduğumuz için bize acıdığını ama evlenince rahata kavuşacağımı söylerdi. Ha, belki bunu ben mutlu olayım diye söylüyordu ama ben üzülüyordum. Zorla istememiştim ki kimseyi.

-Peki annene Vehbi’yi istemediğini söylemedin mi?

-Ben Vehbi’yi istedim ya da istemedim demedim ki! Ben sadece kocam olacak erkekte istediklerimi bulamadım. Evlenmeye mecburdum da, çaresizdim. Seçme hakkım olsa, önümde Vehbi’den daha iyi bir seçim olsa hiç durmazdım belki de. Ama kader diyeyim. Daha evliliğimin ilk günlerinde mutsuz olacağımı anladım. Annem de anladı ama sürekli katlanmam gerektiğini söylüyordu. Annemde bana karşı bir acıma hissi görmemek beni deli ediyordu. Dayanacaksın diyordu kimin kocası iyi ki…

-Neden mutlu olamayacağını düşündün peki? Seni rahatsız edenler neydi?

-Öncelikle kaynanam… Evimiz Vehbi’nin ailesinin evine yakındı, yürüyerek bir beş dakika. Her gün bizdeydi kaynanam, evimde karışmadığı şey yoktu. Sanki oğluyla evlendim diye kıskanıyordu beni. Ben evin tek kızı olduğumdan çocukluğumdan beri ev işleri yapardım, hamarattım, bir evi rahatlıkla çekip çevirirdim. Yaptığım güzel yemekler, evimin tertibi, düzeni… Her şey batıyordu kaynanama. Oğluna dünyanın en has adamı muamelesi yapıyordu, bana da evlerine sığınmış süprüntü. Mesela onları bir akşam yemeğine çağırdığımda, dayım yemeklerimi övse kaynanamın suratı asılıyordu. Vehbi de sanki suçum varmış gibi annemi neden üzdün diye başımın etini yiyordu.

-Cinsel hayatınız nasıldı peki?

-Kötüydü. Kötü derken sağlık açısından ne Vehbi’de ne de bende bir sorun vardı ama içimden gelmiyordu. Ben de kızlığımda hayaller kurardım, isteklerim, arzularım vardı. Evlenince kocamla şunu yaparım, bunu yaparım diye düşünürdüm, içim giderdi ama Vehbi bunların konuşulacağı biri değildi. Bir gün bile canın ne ister diye sormadı bana. Pis bir insandı, kirden utanmazdı. Mesleği gereği elleri böyle hep yağlı, kara kara olurdu. Garip, ağır kokular olurdu üzerinde. Mesela ilk günlerimizde biraz kibar, çekingen davranırdı Vehbi. Sonrasında ben sanki insan değilmişim gibi davranmaya başladı. Hele ilk çocuğumuz olduktan sonra ben istemediği bir köleydim sanki onun için, varlığım ona ağırlık yapıyordu. Oysa ne yemek, ne gezmek, ne giymek isterdim ondan. Bir kere elimden tutup beni bir lokantaya götürmemiştir, bir kere inip de ellerimizi doldura doldura alışveriş yapmamışızdır. Oysa ekonomik durumumuz çevremizdeki herkesten daha iyiydi.

-Anlıyorum Aliye. Ama şunu öğrenmek istiyorum, Vehbi cinsel olarak seni tatmin edebiliyor muydu?

-Hayır edemiyordu. İlk yıllarımızda böyle aç bir hayvan gibi atılırdı üzerime. Etlerimi öyle bir ısırırdı ki acıdan kıvranırdım. Şeyi çok iriydi, çok canımı yakardı. Kollarımı, göğüslerimi, göbeğimi diş izi içersinde bırakırdı. Sanki böyle tecavüz ederdi bana. Adetimi bile sormazdı. Bir kere “Hastayım,” dedim, “yapmayalım.” Tamam demedi. Böyle gülümsedi, kalktı banyodan krem getirdi. Şaşırdım ne yapıyor diye. Meğer bana arkadan girecekmiş. Yapma etme desem de umurunda olmadı. Çektiğim acıyı anlatamam. Sonrasında adetim var, hastayım, mastayım da diyemedim. Ama çok hoşuna gitmiş olacak ki defalarca girdi arkamdan. Hoşnutsuzluğumu belli ettim umursamadı. Tiksiniyordum, kocam gibi görmüyordum, üzerimde sanki böyle bir sümük yığını olurdu onunlayken, bir şey diyemezdim. Mesela balık kızartırdım, yerdi, elini yıkamadan, ağzını çalkalamadan beni altına alırdı. O ağır, sıcak nefesi ağzıma dolardı, kusasım gelirdi, kusamazdım. Yanımda pis pis yellenirdi, suratımı assam, tatlı tatlı uyarsam hemen kaşlarını çatardı. Ağzından tükrükler saça saça bağırır, “Beğenmiyorsan çek git, eşek gibi çekeceksin kocanım ben senin!” derdi.

-Arkadaş çevresi nasıldı?

-Arkadaşlarıyla ilişkisi ilerledikçe Vehbi azıtıyordu zaten. Arkadaşlarını çok iyi tanımam ama kendi meslek çevresinden okumamış, yazmamış kaba saba adamlardı. Hepsinde içki huyu vardı, pis alışkanlıkları vardı.

-Ne gibi pis alışkanlıklar?

-Sarma içiyorlardı, garip garip filmler izliyorlardı, kötü yerler, kötü kadınlara gidiyorlardı. Hatta kötü erkeklere?

-Nasıl yani?

-Vehbi yediği haltları gururla anlatırdı. Her insan pis şeyler yapabilir, ama ben gizli kalsın isterdim. Anlatmak yapmanın on katı günahtır derdi dedem. Mesela arkadaşlarıyla hep beraber oturup pis filmler seyrederlermiş, orda gördüklerini gelip bana yapardı. Mesela bir keresinde şeyini zorla ağzıma soktu, böyle bir acayip hissettim kendimi, yüzündeki sevinci görünce şaşırdım. “Sapık mı yoksa benim kocam?” dedim. Üstümde tepinirdi, durup dururken deli gibi tokatlardı beni, bunu neden yapar şaşırırdım. O kolumu kaldırır, bacağımı çevirir, garip garip şeyler yapardı bana. Bir keresinde ayak bileğimi burktum, bir hafta üzerine basamadım. Benim için en beteri de Vehbi’nin bir travesti ile yattığını öğrenmek oldu. O gün kaçıp gitmek istedim evden, Vehbi’ye dokunurken iğrendim o gün sonra. Ama çaresizdim.

-Bunu kendi mi anlattı Vehbi!

-Evet. Öyle bir insandı işte. Bir de öyle anlattı ki sanki tadı damağında kalmış. “Karıları boşayıp onları almalı.” diyordu düşün. Sonrasında “Seni istemiyorum!” dedim birçok kere kavga ettik. Düşünsene o pis yaratıkla yattığı şeyini ağzıma sokuyor, arkama sokuyor, elime, yüzüme değdiriyordu. Katlanamıyordum.

-Bunlardan ailene bahsettin mi?

-Anneme bahsettim.

-Tepkisi ne oldu?

-”Çok üzüldü ama ne yapalım?” dedi. “Her erkek aldatır kızım.” dedi. Yav normal bir kadınla aldatsaydı beni belki böyle koymazdı ama… Yav kim katlanabilir?

-Çocukları sever miydi Vehbi?

-Hem de çok. Allah var bir eksiklerini görse hemen yerine getirirdi, bana sürekli tembih ederdi para bırakırken. “Çocuklar ne isterse al, ekmeksiz, yemeksiz, oyuncaksız bırakma.” derdi. Özellikle ikinci çocuğumu, kızımı çok severdi. Çocuklarım şanslıydılar. Hem kendi ailem, hem Vehbi’nin ailesi düşerdi üstlerine.

-Peki Vehbi’ye karşı en büyük nefreti ne zaman duydun, sevişmeleriniz esnasında mı?

-Hayır. Kardeşim Mehmet’e söz kesecektik, onun telaşı vardı. Sohbet ediyorduk, evimizdeydik, Vehbi’nin kucağında meyve tabağı vardı. “Helal olsun Mehmet’e,” dedi, “evlenip kurtulacak. Şimdi genç adam, her gün geneleve gitse…” Ben de adam gibi bir şey söyleyecek sandım. Parmakları ile hesap yapmaya başladı. “Mehmet haftada iki gün geneleve gitse, otuz liradan etti altmış lira. Ayda eder ikiyüz kırk lira. Maaşın yarısı keyfe gitti. Evlense, bir tabak daha koyacak sofraya… Sonra tuttuğu yerde canı ne istiyorsa!” Bir de güldü bu hesabından sonra. Böyle zangır zangır titremeye başladım, kocam ya benle de bu hesapla evlendiyse. Ben onun ömürlük orospusuydum sanki. “Şerefsizsin sen!” dememe kalmadı, şaşırdı, elindeki elmayı attı suratıma. Gözüm morardı. Dört beş gün dışarı çıkamadım. Annem halimi gördüğünde katlanmamı tavsiye etti.

-Sedat’la nasıl tanıştın?

-Çocukları sık sık gezmeye çıkarırdım, istediklerini alırdım. On beş günde, ayda bir götürdüğüm bir oyuncakçı vardı mahallemizde. Ne olduysa kapandı orası, ben de çocukları aşağıya, caddedeki oyuncakçıya götürmeye başladım. Sedat o dükkanın sahibiydi. Gidip geldikçe, çocuklara oyuncak aldıkça önce gözlerimiz çarptı birbirine. Çok kibardı, öyle bir konuşması, öyle tatlı sözleri vardı ki. Çocuklara böyle değer vererek ilgileniyordu; çay, kahve, gazoz, söylüyor, yorgunsak arabasıyla eve bırakmayı teklif ediyordu. Böyle ne zaman gitsek tertemizdi, bakımlıydı, elleri, yüzü. Öyle şirin bir adamdı ki. Mis gibi traş kolonyası kokardı, dişleri tertemizdi, elleri temizdi, tırnakları.

“Ah…” diyordum içimden “…yavrularımın şöyle bir babaları olsa ne olurdu?” Ben de ona olan ilgimi belli ediyordum ama açılamıyordum. Haftada en az iki gün çocukları alıp gidiyordum oyuncakçıya. Ucuz, basit oyuncaklardan alıyordum ki her gün gelmeye bahanem olsun, paramın idaresini kaçırmayayım. Sedat da zaten artık para almamaya başlamıştı benden. Niyetlerimizin farkındaydık. Bir gün çocuklar dükkanın ucundaki ayıcıklarla oynarken Sedat bana niyetini açtı. Hayır demek bir yana, nasıl arzuluyorsam, korkmadım, çekinmedim. “Tamam,” dedim “görüşelim.”

Ertesi günü oğlumu okula gönderince kızımı kaynanama bıraktım, hastaneye gidiyorum diyerek Sedat ile kararlaştırdığımız yere gittim. Oturduğumuz mahalleye çok uzak bir yerdi. Konuşmaları, davranışları, sıcakkanlılığı. Yıllardır özlemini çektiğim erkekti. Buluşalı yarım saat olmamıştı ki elleri ellerimdeydi. Bir saat sonra arabanın içinde denize karşı öpüşmeye başladık. Alelacele gittiğimiz otel odasında da ilk defa kadınlığımın hayrını gördüm. Kokmayan, tertemiz, tatlı dilli bir erkeğin teni değmişti tenime. Sonrasında dükkanında da seviştim onunla defalarca, otele de gittik. Hiçbir şey umurumda değildi. Geceleri Vehbi’nin pis vücudunu koklamaya mecbur kaldığımda Sedat’ı ve onun dokunuşlarını düşünüp sıkıntımı hafifletiyordum. Bazı geceler şehir dışına kazalı arabaları satın almaya giderdi Vehbi, bazı gecelerde de alemdeydi. Gelmeyeceği geceler haber ederdi. Ben de hemen Sedat’a haber eder, çocukları erkenden uyutur, hayatımın en güzel anlarını yaşardım. Vehbi’nin yatağında Sedat’la sevişmek, Vehbi’nin suyuyla Sedat’a kahve yapmak, Vehbi’nin imkanlarını Sedat’a sunmak… Kocamdan intikam mı alıyordum bilmiyorum… Büyülemişti Sedat beni.

-Sedat sana evlenme teklif etti mi? “Kocandan ayrıl ve bana gel…” dedi mi?

-Hayır, durumlarımızın farkındaydık. Ben de ondan herhangi bir şey istemedim. Onunla birlikte olmak benim için yeterliydi; kadınlığımı, insanlığımı hissetmek yetiyordu bana. Sonlarımızı düşünmeden birbirimizi sevmenin ayrı bir güzelliği vardı. Ama zamanla Sedat da değişiyordu.

-Nasıl yani?

-Yani ilk günlerdeki istek ve heyecanı yoktu. İlk günlerde o beni arar, arzular, yer ve saat verirdi. Zamanla ben onun peşinden koşmaya başladım. Keşke her şeyi bitirebilsek ve yaptığımız hatırladıkça üzüleceğimiz, ya da sevineceğimiz bir hata olarak kalsaydı.

-O gece olanlar nasıl gelişti?

-Vehbi sabah telefon edip Manisa’ya, kaza yapmış bir kamyoneti almaya gideceğini ve akşam eve gelmeyeceğini söyledi. Ben de Sedat’ı aradım, çocukları saat dokuz gibi yatırdım, on, on bir gibi Sedat geldi. Her zamanki gibi önce bir kahve yaptım, içti, sonra sevişmeye başladık. Dış kapının açıldığını bile fark etmedik, salonun ışığı yanınca neye uğradığımızı şaşırdık. Sedat hemen yatak odasının kapısının arkasına geçti. Ben uyuyor gibi yapıyordum, Vehbi nedense Manisa’ya gitmemişti. Odaya girip uyuduğumu görünce soyunmaya başladı. Ne kadar içmişse bir anda oda ağır mı ağır bir içki kokusuyla doldu. Yanıma uzandı, çırılçıplağım, giyinmeye vakit bile bulamadım o telaşede, Sedat da öyle. Gözüm Sedat’da, Vehbi yatağa girdi, Sedat’ı fark edemiyordu. “Bana neden çıplaksın?” diye sordu, cevap veremedim, sarhoştu, “Kalk ayağa, yak ışığı bakalım.” dedi, “Sus uyu.” dedim dinlemedi, tam o esnada Sedat fırlayıp Vehbi’nin boğazını sıkmaya başladı. İçki bedenini nasıl uyuşturmuşsa bir tepki veremiyordu Vehbi! Dakika olmadı, boğuşmaları kesildi, debelenmeler durdu. Bağırmak istiyordum, bağırırsam mahvolacaktım, olan olmuştu artık. Sustum, Sedat üzerini giyinirken ağlıyordum, kalktım, cesedi birlikte yatağın altına sakladık. O kadar telaşlıydım ki sürekli fısıldaşıyorduk ve Sedat bana sürekli “Sus!” diyordu. Yarın gelip her şeyi halledeceğini, kimseye bir şey söylememem gerektiğini söyledi. Vehbi’nin arabasını da alacaktı, ne yapacaktı bilmiyorum, sonrasında gelip kendi arabasını alacaktı. Tedbir olsun, kimse ilişkimizden şüphelenmesin diye kendi arabasını benim evime uzak bir yere park ederdi. O gece sabaha kadar uyumadım.

-Üzgün müydün?

-Şaşkındım. Başıma bunların geleceğini asla düşünmemiştim, ha belki Sedat bana “Gel gidelim, kaçalım buralardan.” dese kaçardım, canıma tak edeceği bir noktada boşanırdım, şu olurdu, bu olurdu ama asla dostumun Vehbi’yi öldüreceğine, durumun buraya geleceğine inanmazdım. Ne bileyim, keşke Sedat hiç karşıma çıkmasaydı… Ama düşünüyorum, o olmasa başkası olacaktı. Vehbi biraz adam olsa başımıza bunlar gelmezdi.

-Peki Vehbi’nin ceset hakkındaki tedbirini duyunca ne düşündün? Yani Vehbi sonuçta çocuklarının babasıydı, ilişkinizden ne kadar memnun olmasan da… Açık konuşayım, kadın kadına konuşalım, ben de evli bir kadınım, sen de karı koca ilişkisini yaşadın. Bana sorarsan yasak ilişkin konusunda suçlu değilsin, hatta kişisel fikrim, çaresizlikten Vehbi’yi öldürdünüz. Peki cesede yapılan muamele esnasında ne hissettin?

-Ben kurban kesilirken bile bakamam, kan tutar beni, böyle yanar içim ki kurban Allah’ın emri. Ben o gece, yatağımın altında kocamın cansız bedeni dururken neler hissettim, nasıl ölüp ölüp dirildim, sözlerle anlatamam. Böyle yaşadım mı o gece, öldüm mü, farkında bile değildim… Hatta önce dedim ki kendime, sabah olsun, gideyim polise, cezam ne olursa olsun çekeyim. Oğlumu okula bıraktım, ayaklarım karakola doğru gitti ama; çocuklarımı düşününce, atladım bir taksiye Sedat’ın dükkanına gittim. Dükkan kapalıydı, yüreğim yarıldı aklıma neler geldi, ya çekip gittiyse, ya tüm suçu üzerime yıkacaksa… Eve gelene kadar aklımdan öyle şeyler geçti ki! Yemin ederim ama çocuklarım olmasa gider polise teslim olurdum. Eve varıp da kapının altında Sedat’ın notunu görünce içim biraz ferahladı. Gece geleceğini, bir tedbir düşündüğünü, çocuklara dikkat etmem gerektiğini söylüyordu. O gün çocukları da alıp kaynanamlara gittim. Kaynanam Vehbi’yi sorunca Manisa’ya gittiğini söyledim. Ağzımdan bir şey kaçar diye Vehbi’den hiç bahsetmiyordum. Eve geçtiğimde yemek hazırladım, çocuklara babanız gelince yer falan diyordum ki çocuklar garip bir hareketimi görmesin.

Bir ara telefon çaldı, açtım, dükkandaki kalfalardan biriydi, Vehbi’yi soruyordu. “Manisa’ya gitmedi mi?” dediğimde şaşırdılar. Vehbi’nin hastalanıp gelmediğini düşünüyorlardı. “Vehbi yok.” dedim, “Nerede bilmiyorum,” merak ettiğimi söyledim, “Uğrarsa ararız.” deyip, gülüşerek telefonu kapattılar. Herhalde Vehbi’nin oynaşlarıyla bir yerlere gittiğini sandılar. Konuşurken yüreğim yerinden çıkacaktı sanki. Dayanamıyordum, Vehbi’nin cesediyle aynı evde olmak korkutuyordu beni. Çocukları yatırdım, gece yarısı Sedat yanında tanımadığım biri ile geldi. Amcasının oğlu Mümtaz’mış. Cesedi yok etmemizde bize yardım edecekmiş. Böyle ilk bakışta sevmemiştim Mümtaz’ı, Sedat’a bakınca içim güvenle dolardı. Mümtaz o işine gelince her tür kötülüğü yapabilecek adamlara benziyordu. Mesleği kasaplıkmış zaten. Ben sandım ki cesedi alıp gidecekler ama Sedat’ın dediğine göre cesedi yok etmek büyük problemmiş.

Bana içeride oturmamı söyledi, tüm ışıkları kapattık, ellerinde fenerlerle yatak odasında çalışmaya başladılar. Vehbi’nin cesedini parçalıyorlardı. Ağlıyordum, sanki Vehbi karşımdaydı, sinirle bana bakıyordu, dayanamıyordum. Bir saat kadar uğraştılar, parçaları büyük torbalar halinde dışarı çıkardılar. Bu iş için Mümtaz’a iki bin lira verdiğini söyledi Sedat. Vehbi’nin arabasını da Yalova tarafında yol üzerinde bir benzinliğe bıraktıklarını söylediler. Bu parçaları ne yapacaklarını sorduğumda Mümtaz’ın etleri dükkanında işleyerek yok edeceğini söyledi. Ağladım, “Nolur başka bir çare bul.” dedim, dinlemedi. Böyle olmasını istemediğini ama başka çareleri kalmadığını söyledi. Bana yatak odasını iyice kontrol etmem gerektiğini, bir yerde kemik ya da et parçası kalmışsa temizlemem gerektiğini ve sabah ilk iş kaynanamı alıp polise gidip kocamın kaybolduğunu bildirmemi söyledi ve parçaları torbalara doldurup çekip gittiler. Sonradan öğrendim ki Mümtaz etleri kemiklerden ayırıp kıyma yapmış, millete satmış.

-Polise gittiğinde telaşlanıp, yanlış bir şey söyleyip, kendini ele vermekten korkmadın mı?

-Zaten Vehbi’nin kaybolduğunu, uzun zamandır eve uğramadığını söyleyince kaynanam ortalığı velveleye verdi. Ben de ağlamaya başladım, karakolda bir şey bilmediğimizi anlattık. Araba da Yalova tarafında bulununca kimse üzerimize düşmedi. Kayıp olarak aranıyordu Vehbi. Polis iş ilişkisi kurduğu insanlardan şüpheleniyordu, Sedat’la ev telefonumuzdan görüşmüyorduk, çünkü böyle durumlarda ev telefonları dinleniyormuş. Bir de oyun oynadık. Sedat beni bazı telefon kulübelerinden arıyor ve kocamı öldürenler olduğunu söylüyor, “Bu işin peşini bırakın!” diyordu. Böyle yaptık ki polis telefonumuzu dinliyorsa bizden hiç şüphelenmesin.

-Peki olaydan sonra Sedat’la ilişkiniz eski sıcaklığında devam etti mi?

-Açıkçası ben onla, o da benle görüşmek istemiyordu. Aslında istemiyordu da demeyeyim, birbirimizi arzuluyorduk, birlikte de olduk defalarca. Ama hem o kötü geceyi hatırlamak, hem de etrafa ilişkimizi sezdirip rezil olmak bir yana, Vehbi’nin katilleri olduğumuzu öğrenirlerse başımıza neler geleceğini biliyorduk. Evime gelmiyordu, dışarıda buluşup otellere gidiyorduk. Allah var, Vehbi’nin ölümünden sonra Sedat’tan bir kötülük görmedim. Bir keresinde buluşup artık görüşmemeye karar verdik. Kısa süre sonra kanunen Vehbi de nüfustan düşecekti. Emekli aylığı alacaktım, evim vardı, dükkanı da Vehbi’nin enişteleri işletecekti, kimseye muhtaç olmadan yaşayıp gidecektim. Ama bu sefer Mümtaz bela oldu başıma. Eğer Mümtaz şerefsizin birisi çıkmasaydı, bu olay böyle kapanır giderdi.

-Peki Mümtaz’ın kötülüklerine Sedat engel olmadı mı?

-Biz ayrılma kararı aldıktan kısa bir süre sonra Sedat nişanlandı. Sedat da düzenli bir aile yaşamı kurup başımıza gelenleri unutmak istiyordu. Birkaç kez geçerken dükkanına uğradım, selam verdim, bir ihtiyacım olup olmadığını sorardı, beni görünce yüzü kızarırdı. Bir zaman sonra Sedat’la da görüşmemeye karar verdim. Yavaş yavaş aramız soğuyordu. Bir öğlen telefonum çalınca açtım, sesi tanıyamamıştım, Mümtaz’dı ve eve geleceğini söylüyordu. “Sakın gelme!” dedim ama dinlemedi. Gündüz vaktiydi, mecburen çocukları dışarı çıkardım, evime yabancı bir erkek girerse adım anında orospuya çıkardı, zaten kocamın kayboluşundan sonra düzenimi çekemeyen mahalle kadınlarının hasetini hissetmekteydim.

Neyse, bir baktım Mümtaz’ın yanında böyle serseri kılıklı, on beş, on altı yaşında bir çocuk. Ne istediklerini sordum, “Bu çocuk benim yeğenim,” dedi, “kadınlığını tadacak.” Böyle başımdan kaynar sular indi, ne diyeceğim bilemedim. Çekin gidin evimden dedim, Mümtaz polise gitmekle korkuttu beni. Elim ayağım kilitlenmişti. Çaresiz kaldım, beni orospu gibi kullanacaklardı. Vehbi’nin cesedinin parçalandığı günden de acı koydu bana. Önce Mümtaz beni karısı gibi kullandı, ardından pis yeğeni. Çıkarken dışarı, “Ne zaman nereye çağırırsam geleceksin, yoksa yakarım seni.” dedi. Evimden çıktıklarında bir taksiye atlayıp hemen Sedat’ın dükkanına gittim. Canım öyle yanıyordu ki, deli gibi ağlıyordum. Taksici “Neyin var abla?” dediğinde “Abim öldü.” dedim, aldattım ki şüphelenmesin.

Sedat’ın dükkanına gittiğimde nişanlısı ordaydı, konuşamadı, sadece bir ara oyuncaklara bakan bana yanaşıp “Akşama geleceğim o zaman konuşalım.” dedi. Gece geldi, olanları anlattım, sinirlendi, ağlamaklı oldu ama sonunda “Napalım bunu da çekeceğiz,” dedi. “Kadının oldum senin, bunu nasıl için kaldırır?” dediğimde, “Ne yapayım, Mümtaz dünyanın en şerefsiz adamıdır.” dedi. Günlerce uyuyamadım. Elim ayağım kilitlenmişti. Mümtaz beni haftada bir kez arıyordu artık, garip garip, pis pis otellere götürüyordu. Önce kendisi ile yatıyordum, sonra böyle aşağılık, hayvan gibi arkadaşlarıyla. Beni satıyordu Mümtaz. Bana öyle şeyler yaptırıyorlardı ki anlatamam. Hatırladıkça midem bulanıyor, kadınlığımı bırak insanlığımdan utanıyorum. Artık canıma tak etmişti, intiharı düşünmeye başlamıştım. Zaten böyle giderse eninde sonunda millet orospu olduğumu anlayacaktı, o zaman vay halime. Bir keresinde evde bizim çocukların ilaçları vardı onları içtim ölüp de kurtulayım diye. Arkamdan ölen kocasının hasretine dayanamadı derlerdi. Şerefli bilirlerdi beni en azından. Olmadı, ilaçları içtikten 5 dakika sonra kustum. Bir saat başım ağrıdı, sonra geçti. Ertesi günü tekrar Mümtaz beni aradı. “Yıkan gel.” dedi. Durdum, düşündüm. Zaten kendimi yok etmeye kararlıydım, ben bu hale gelmişken, onlar neden rahat yaşasındı ki, tek suçu ben mi işlemiştim. Mümtaz’a dedim ki “Ev bomboş, kimi getiriyorsan eve al gel.” Sedat’ı aradım sonra, “Gel” dedim, “Olmaz” dedi “Artık görüşmeyelim bu hafta sonu düğünüm.” var, “Olmaz,” dedim “gel yoksa polise giderim.”

Önce çocukları götürüp kaynanama bıraktım, “Hastaneye gideceğim.” dedim, ardından hırdavatçıya gittim. Kaynatamın fare öldürmek için kullandığı zehirler vardı böyle su şeklinde onlardan aldım. Kaynatam onları damlalıkla peynirin üzerine damlatır evin kıyısı köşesine kordu ki fareler yer yemez ölsün. “Üç damlası fili devirir.” derdi. Bir saat olmadı önce Mümtaz ile yanında kendi gibi iki tane adam geldi, hemen peşlerinden Sedat. “Oturun.” dedim, neşeme şaşkınlardı, muhabbet ediyorlardı. Sedat tedirgindi, ne oluyor bilmiyordu. Mümtaz da beni yola getirdiğine inandığından olacak öyle keyifliydi ki. “Durun,” dedim “önce bir kahvemi içeceksiniz.” Gittim, tam dört fincan kahve yaptım, her fincana beşer damla zehir damlattım. Gözümün önünde can çekişmeye başladıklarını gördüğümde bende şişenin dibindeki zehri içip canıma kıyacaktım.

Sedat, Mümtaz ile tartışıyordu, diğer adamlar pis pis gülerek birbirlerine bakıyorlardı. Kahveleri önlerine koydum, Mümtaz’a “Kahvesini bitiren arkadaş içeri, odaya gelsin.” dedim. Sedat ağır ağır içiyor, hem Mümtaz ile tartışıyor hem de utançla beni süzüyordu. Bu kadar acizleşeceğini düşünemezdim, içimde ona karşı da bir acıma hissi yoktu. Kendi başı belaya girdiğinde nasıl cesedi yok etmeyi bilmişti, benim için neden amcasının oğluna iki yumruk indirmedi, ben onun için bu kadar mı değersizdim? Diğer üçü alelacele içtiler kahveyi, Sedat bir dikişte bitirdi. Onları izlerken hiç doğmamış olmayı diledim Allah’tan. Bu yük, bu kahır neden verilirdi ki insana? İçeri geçtim, mutfağa. Sonra, bir zaman sonra Mümtaz’ın getirdiği adamlardan biri “Ben bir hoşum.” dedi, duydum. Kısa süre sonra da diğerlerinin rengi, benzi attı. Böyle acayip bir ferahlık doldu içime. Gebersinler istedim, ben de gebereyim. Önce içeri geçtim biraz, hallerini izledim. O ilk başta “Ben bir hoşum.” diyen adam köpüklü bir şeyler kusmaya başladı. Diğerleri yavaş yavaş uyuyakaldılar. Öyle kötü bir haldelerdi ki ne olduğunu bile anlayamadılar. Sedat beyaz gömleğinin yakasına kanlı bir şeyler kustu. Mutfağa geçtim, şişenin dibinde kalan zehri içecektim. Tam şişeyi aldım ki elime kaynanam bağırarak vurmaya başladı kapıyı. Sonradan duydum ki komşulardan biri “Gelinin eve bir sürü adam aldı…” demiş. O anda aklımda ölmek, her şeyi unutmaktan başka bir şey yoktu. Şişenin dibindekini yuttum. Yarım yudum bile yoktu zaten. Kaynanam ve komşular içeri girmeden ben de bayılmışım. Gözümü açtım ki hastanedeyim, yanımda polisler.

-Peki hala ölmek istiyor musun?

-Her gün ölüyorum zaten, böyle içimde bir köz var. Resimlerimi görmüşsündür belki, dört ay oldu ben içeri gireli. O dört ayda kırk yıl yaşlandım, yüzüme bile bakılmaz oldu. Dört kere üst üste müebbet hapis aldım, davalarım da daha devam ediyor. Bana koyan Mümtaz’ın kurtulması oldu. Biliyorsun zaten Sedat ve diğerleri cehennemin dibindeler. Harçlığımı veren bile yok, bir ömür yeşil mercimek çorbasına talim edeceğim. Ailem beni sildi, kaynanam oğlundan umudunu kesmeyi bırak, ne hale getirildiğini, kıyma yapılıp millete yedirildiğini duyunca felç geçirdi, kaynatam da bir ay dayanamadı, kalpten gitti. Çocuklarıma Bursa’da yaşayan, çok varlıklı bir kadın olan halaları bakıyor, ama duydum kocası bakmak istemiyormuş, yurda vereceklermiş. Bundan sonra yüzlerini bile göremem. Onlar da bir ömür utançla yaşayacaklar. Becerebilsem öldürür kendimi kurtulurum, biraz da öte tarafta yanarım, buradaki yangınım yeter. Ama yok, çok zor, bu da benim kaderimmiş diyorum, neydeyim. Bu diziler oluyor hani televizyonlarda, içinde evliyalar olan, hiçbir kötülüğün yapanın yanına kalmayacağı diziler. Onları seyrediyor biraz rahatlıyorum. Keşke Vehbi yaşasaydı da katlanmaya devam etseydim. En azından namusuyla yaşıyor derlerdi. Allah canımı alsa da kurtulsam…

2010-05-20T08:54:00.000-07:00

AVRUPA BİRLİĞİ BAYRAĞINDAKİ 12 YILDIZIN SIRRI

2010-03-30T10:52:00.000-07:00

Simgeler ve onların ardında saklanan mesajlar her zaman önemlidir. Hatta dinî simgeler hemen her kompozisyonu daha heyecanlı bir bilmece hâline getirir. Ama simgeler ile uğraşmak ve bir yerden sonra yorumlamaktaki zorluklar, bâzen onu yorumu yapanın bâzen de yaptığı yorumun inandırıcılığını olumsuz etkiler.

Acaba AB bayrağında da benzer simgeler gizlenmiş olabilir mi? Veya orta yerde olan simgelerin bir mesajı var mıdır? Bütün bayrakların anlattığı değerler olduğuna göre, pekâla mümkün. Üstelik AB Komisyonu eski Başkanı Romano Prodi’nin Belçika Başkanı Guy Verhofstadt, yazar Umberto Eco, Swatch’ın mucidi Nicolas Hayek ve Gerard Mortier'le “AB için yeni bir bayrak” tasarımı konusunda 2001’de görüşmesine rağmen, bundan vazgeçtiğine göre.

Alman Spiegel Dergisi ve İngiliz gazeteleri The Guardian ve The Independent de böyle bir girişim olduğu, ama sonuçlanmadığı yönünde haberler verdiler.Hatta Hollandalı ünlü mimar Rem Koolhaas, bütün AB üyelerinin bayraklarının birbirine bitiştirilmesinden oluşan bir tasarım önermişti. Koolhaas’a göre mesaj “birlik ve farklılık” olmalıydı.

Ama belki de olmamalıydı. Çünkü AB bayrağının değişimi rafa kalktı. Aynı semboller hâlen veya aynen yürürlükte. Bu noktadan sonra “yorum” yapmak yerine, “bu konuyu bildiğini savunanların” yazdıklarını aktarmakta fayda var.

“Gökyüzünde büyük bir simge göründü; Bir kadın ve kucağında çocuğu güneşle giyinmişti. Ay, onların ayağının altındaydı ve tepelerinde on iki yıldızdan bir taç vardı” ve “bu yüzden AB bayrağında mavi fon üzerinde on iki yıldız olmalıydı”.

Bu ifâde herhangi bir “komplo teorisyenine” ait değil. Bu satırlar bir bilim-kurgu romanından da alınmadı. Bu cümleler 26 Şubat 1998’de Alman Die Welt Gazetesi’nde Tohmas Pinzka imzasıyla Yohannes’in vahyine atfen yayınlandı.

Pinzka şunları da yazdı;

“Bir süredir kamu binalarında Alman bayrağının yanında Avrupa bayrağı da asılı. Lâcivert arka plan üzerinde on iki altın yıldız. On iki yıldızın ne olduğunu sorduğunuzda birbiri ile çelişen cevâplarla karşılaşıyorsunuz.

Çoğu kimsenin verecek bir cevâbı yok. Bazıları AB’nin bir zamanlar 12 üyesi olduğunu hatırlıyorlar ve cevâp olarak bunu söylüyorlar. Ama bu yanlış bir cevâp.

Bayrağın hikâyesi İkinci Dünya Savaşı yıllarına gidiyor. Belçikalı Yahudi Paul Levi Yahudilerin Gestapo tarafından trenlerle bilinmeyene götürülmelerini izlerdi. Savaşın ve nasyonal sosyalistlerin sonunu görebilirse, her şey bittiğinde Katolik olmaya karar verdi.

5 Mayıs 1949’da Londra’da Avrupa Konseyi kuruldu ve Levi kültür bölümünün başına geldi. Altı yıl sonra, 1955’te temsilciler ortak bir bayrak üzerine tartışıyorlardı. Çeşitli öneriler vardı. İskandinav bayraklarının model alınması, üzerindeki haçtan dolayı sosyalistler tarafından reddediliyordu. Sosyalistlere göre böyle bir bayrak çok fazla ideolojik ve “çok Hıristiyan” olurdu.

Birgün Levi yürüyüş yaparken Hz. Meryem’in bir heykelinin önünden geçiyordu. Heykelin tepesindeki yıldız tacı güneşte, mavi gökyüzünün altında parlıyordu.

Levi hemen sonrasında Avrupa Konseyi Genel Sekreteri ve Venedikli Hıristiyan Demokrat Kont Benvenuti’yi aradı ve ona Avrupa Bayrağı için lâcivert fon ve halka hâlinde on iki altın yıldız düşündüğünü söyledi. Kont Benvenuti bu fikirden etkilendi. Kısa bir süre sonra bu teklif genel kabûle ulaştı. Böylece o günden bugüne kadar bütün AB ülkeleri Hz. Meryem’in altın tacının gösterildiği bayrağa sahip oldular.”

Aynı yazıya göre; Bundan başka taç, “zaferi” ve “kadının yenilmezliğini” anlatıyor.

Katolik inancında uzun süre “kadın” ve “Hz. Meryem” aynı olarak değerlendirilse de, burada söz konusu olan “kadın”, “Hz. Meryem” değil. Buradaki “kadın”, Mesih doğuracağı için “Yeşu” olabilir.

“On iki” sayısı ise eski Mısır’da yer altına açılan kapıların sayısı. Yunan mitolojisinde ise “Herakles’in tamamlaması gereken görevlerin sayısı”. Romalılar da hukuku “on iki tablete” yazmışlardı. Bundan başka Hz. İsa’nın “on iki havarisi” vardı. “On iki” aynı zamanda “Yahudilerin on iki kabilesini” anlatıyor.

Ayrıca “Tanrının halkının evi” olan Kudüs’ün on iki kapısı ve her kapısının üzerine birer meleği var. Kapıların her birinin üzerinde İsrail kabilesinin oğullarının adı yazılı. Şehrin surlarının on iki temel taşı var. Bu taşların üzerinde de havarilerin adları yazılı.

Aynı çerçevede “on iki”, “dört” ve “üç”ten oluşuyor. Burada “üç”; Tanrı, oğul ve kutsal ruh. “Dört” ise; gökyüzünün dört yönü; Kuzey, Güney, Doğu, Batı.

Yinelemekte fayda olabilir; Yukarıdaki değerlendirme Almanya’nın önemli gazetelerinden ve AB’nin destekçisi olarak kabûl gören Die Welt Gazetesi’nde yayınladı.

Devâm edelim;

Avrupa’nın bütünleşmesi fikri, yazar ve siyâsetçi Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi’ye (1894-1972) kadar uzanır. 1923’te Viyana’da yayınladığı “Pan Avrupa Birliği” kitabı, yazarın bu konudaki fikirlerini aktarır. Richard Nikolaus Coudenhove-Kalergi, kitabında “Pan Avrupa’nın ambleminde olması gerekenler” hakkında şunu söyler;

“Hareketin sembolü altın bir güneş üzerinde kırmızı bir haç olmalıdır. Apollo’nun güneşi üzerinde İsa’nın haçı. Uluslarüstü insancıllık ve aydınlanmanın parlayan ruhu, aynı zamanda berrak barışın tarifi, açık mavi ile yer almalıdır.”

Kimi yazarlar, Coudenhove-Kalergi’nin annesinin Japon olması nedeniyle, Japon kültüründeki güneş imgeleminin bilinçle veya bilinçsiz etkisinde kaldığını savunurlar.

Bu arada beyaz daire üzerinde kırmızı haçın haçlı seferlerinin de sembolü olduğunu hatırlamakta fayda var. Kezâ aynı sembolde haçın gamalı olması durumunda, ortaya “nasyonal sosyalistlerin” simgesinin çıktığı da ortada.

Bugün ”Avrupa’nın barışta ve özgürlükte birliğinin yorulmayan öncü savaşçısı” sayılan Coudenhove-Kalergi, 1 Mayıs 1924’te “Avrupa Manifestosunu” deklare etmişti. Manifestodan naklen, güneş “aydınlanmayı” ve kırmızı haç "uluslararası insanlığı” sembolize ediyor.

Avrupa’nın bütünleşmesi fikrinden çıkan bu simgenin tasarımcısı gibi Avusturyalı olan Otto Habsburg ve Karl Habsburg da aynı amblemi alıp, üzerinde İsa’nın kırmızı haçı olan sarı Apollo güneşinin çevresine “Hz. Meryem’in on iki yıldızdan oluşan tacını” ekledi ve fonunun rengini açık maviden lâciverte çevirdi.

Avrupa Konseyi’nde sosyalistlerin Avrupa bayrağındaki amblemde haç olmamasında ısrar ettiğini düşününce, galiba sadece ortadaki motifi çıkarmak yeterli olmuş.

Gerçi dileyen hâlen on iki yıldızın, on iki üyeden, on iki burçtan ve on iki aydan kaynaklandığına, daire formunun bütünlük ve birlik anlamına geldiğine ve on iki sayısının tekamül etme manası taşıdığına inanabilir. Çünkü AB yetkililerinin bu yönde çok sayıda açıklaması oldu.

Ama bayrağın 8 Aralık’ta –ki bu Hz. Meryem ile ilgili önemli bir gündür- kabûl edilmesi ve “Hz. Meryem’in Avrupa’yı koruması”, hatta “Avrupa’nın Hz. Meryem ile özdeşleşmesi” gibi çeşitli fikirlerin varlığı, bunu inandırıcılıktan uzaklaştırıyor.

Bu arada kerameti kendinden menkul “Müslümanlar'a Cevaplar” (antwortenanmuslime.com) adlı sitede, “AB Bayrağındaki 12 yıldız ne sembolize etmektedir.” sorusunun altında şu ifâdeler yer alıyor;

“ABD bayrağının aksine AB bayrağındaki yıldızlar üye ülkeleri anlatmaz. Onlar mistik açından tekâmül manasına gelir. Avrupa İçin Anayasa Sözleşmesi’nin 4. Bölümünde on iki yıldız, İsrail’in on iki kabilesi, on iki havari, on iki ay, saatteki on iki saat ile irtibatlandırılır.

... Taçtaki on iki yıldız, Avrupa halklarını sembolize eder ve onların Yahudi-Hıristiyan geleneğinden geldiğini gösterir. İsrail’in on iki kabilesi vardı, İsa’yı on iki havari takip etti, Kudüs’ün on iki kapısı vardı.

... On iki yıldızın taç şeklinde dizilmesi Mesih'in doğumunu, Tanrının halkını ve tarihin yeni başlangıcını anlatır. Bayrak kutsiyetin ve seçilmişliğin vaadini belirtir.”

Avrupa İçin Anayasa Sözleşmesi (Avrupa Konvansiyonu’nun Valery Giscard d’Estaing’in önderliğindeki çalışmaları ile hazırlandı. Yaz 2003’te tamamlandı. Yaz 2004’e kadar üzerinde çalışıldı. 29 Ekim 2004’te Roma’da törenle imzalandı ve hâlen üye ülkelerin onayını bekliyor) aslında bu derecede doğrudan irtibatlandırmıyor. Ama “kültürel, dinî ve insanî mirasından esinlenerek” diyor ve ekliyor “Birlik, kiliseler ile birlikte üye ülkelerdeki dinî kurumlar ya da toplulukların ulusal hukuk altındaki statülerine saygı duyar ve önyargı göstermez”.

Yani “sivil görünmeyen” ve Kilisenin sesi konumundaki “Müslümana Cevaplar” doğru söylüyor.Enteresan değil, ama bilmekte fayda var; Alman Katolik Kilisesi de aynısını yineliyor.

Acaba AB neden hâlâ bayrağını aylarla burçlarla izah ediyor ve bayrak hakkındaki yorumlara cevâp vermiyor?

Acaba AB gerçekten de “Hristiyan Kulübü” olmaya bilir mi?

Acaba on iki yıldız ile “tekamül” ettiğini, tamama erdiğini söyleyen AB Türkiye’yi almaya niyetli mi?

Bir dönemin Avrupa Parlamentosu Başkanı Pat Cox, TBMM'de yaptığı konuşmada, AB’nin Hıristiyan Kulübü olmadığını ve Türkiye’yi alacağını söyledi. Aynı ziyaret sırasında bir gazetecinin bayrak ile ilgili sorusuna işe şu cevabı verdi;

"Yıldız sayısı artacak mı? Hayır, 12 rakamını koruyacağız. Bugün bile AB üyesi devlet sayısı 15. Semboller önemlidir. Mavi fon kuzey gökyüzünü ifade ediyor.Yıldız sizin literatürünüzde ve İrlanda literatüründe yıldızlar hayal kurmayı ifade eder, daire uyumu ve birliği simgeler. 12 sayısı günün saatini ve yılın aylarını sembolize eder. Dolayısıyla birlik içinde sürekli olarak ileriye doğru hareket. Tıpkı Türkiye'nin dönen dervişleri gibi. Sürekli olarak doğruyu aramanın peşinde. Yıldızlar birbirine değmiyor. Bağımsız. Dolayısıyla bu dairemiz açık. Bizim değerlerimizi gerçekten benimseyenlere açık. Bayrağımızın sembolü bu. 50 yıl önce Strazburg da bu bayrak kabul edilmişti." dedi.

Cox, o zaman bu dairenin tam ortasına haç işareti konulması konusunda görüşler olduğunu ifade etti ve "AB Konseyi buna 'hayır' dedi. Herhangi bir bölücülük olamaz. Bu da size açık seçik mesajdır." dedi.

Denebilir ki, Türk Bayrağında da ayyıldız var. Hatta hilâl İslâm’da büyük öneme sahip. AB’nin bayrağında da onlar açısından önemli değerlerin simgeleri olamaz mı?

Elbette olabilir. Olduğu da görülüyor. Ama arada iki fark var. Birincisi Türkiye bayrağındaki simge ne ise, ne olduğunu da bütün çıplaklığı ile söylüyor. İkincisi AB bir ülke değil, “uluslarüstü sistematik” olduğu ve evrensel değerlerin himayesi gibi iddiaları olduğu için, etik bir tutum değil.

Türkiye’nin üyeliği ile ne olur bilinmez. Belki on iki yıldızlı taç aynı kalır, belki bir yıldız daha eklerler, belki de bir hilâl. Belli olmaz. Güne bağlı.

Ama her durumda 25 üyenin on iki yıldız olduğu yerde, gerçekten Türkiye “tek yıldız”.

Kaynak: www.diplomatikgozlem.com/haber_oku.asp?id=2485

DÜNYANIN EN GARİP 50 GERÇEĞİ

2010-03-28T11:45:00.001-07:00

BBC Programcısı Jessica Williams, dünyanın röntgenini çekmiş.Tespitlerini ise "Dünyada Değişmesi Gereken 50 Gerçek" adını verdiği bir kitapta toplamış. Seyfi Öngider'in editörlüğündeki Aykırı Yayınevi'nden piyasaya yeni sürülen bu kitap, oldukça ilginç.

"50 gerçek" olarak adlandırılan aykırılıklar, yanlışlıklar veya sorumsuzluklar, ilk bakışta birbiriyle ilintili gözükmeyebilir. Ama her biri, dünyanın çivisinin üzerine bir balyoz gibi iniyor.

"Yok oluş"a doğru hızla sürükleniyoruz. Kendi ikbalimiz için fır dönerken, bir de dünyanın nasıl döndüğüne bakalım...
İşte, dünyayı tersine çeviren 50 gerçek:
1- Bir Japon kadını ortalama 84 yıl, bir Botswanalı kadın sadece 39 yıl
yaşıyor.

2- Dünyadaki obez nüfusun 1/3'ü, gelişmekte olan ülkelerde yaşıyor.

3- ABD ve İngiltere, gelişmiş ülkeler arasında en yüksek erken hamilelik
oranına sahip.

4- Çin'de 44.000.000 kadın kayıp.

5- Brezilya'daki Avon kadınlarının sayısı, asker sayısından fazla.

6- 2002'de idamların %81'i ABD, Çin ve İran'da gerçekleşti.

7- İngiliz süpermarketleri, müşterileri hakkında hükümetten daha fazla
bilgiye sahip.

8- AB'deki her inek için verilen günlük 2.50 dolarlık sübvansiyon,
Afrika'nın %75'inin günlük geçiminden daha fazla.

9- 70'in üzerindeki ülkede aynı cinsten iki kişinin ilişkisi yasak,
9'unda ise cezası ölüm.

10- Dünya nüfusunun 1/5'i, günlük 1 doların da altında gelirle
yaşıyor.

11- Rusya'da yılda 12.000'in üzerinde kadın, aile içi şiddet sonucunda
hayatını kaybediyor.

12- 1 yılda 132.000.000 Amerikalı, estetik ameliyat yaptırdı.

13- Kara mayınları nedeniyle saatte 1 insan ölüyor ve sakat kalıyor.

14- Hindistan'da 44.000.000 çocuk işçi var.

15- Sanayileşmiş ülkelerde insanlar, günde 6-7 kg katkı maddesi yiyor.

16- Dünyanın en çok kazanan sporcusu golfçu Tiger Woods, yılda 78.000.000$, yani saniyede 148$ kazanıyor.

17- Amerikalı 7.000.000 kadın ve 1.000.000 erkek yeme bozukluğu çekiyor.

18- 15 yaşındaki İngilizlerin yarısı uyuşturucu kullanmış, 1/4'ü sigara içiyor.

19- Washington'daki lobi endüstrisinde 67.000 kişi, her seçilmiş kongre
üyesi için 125 kişi çalışıyor.

20- Motorlu araçlar, dakikada 2 insanı öldürüyor.

21- 1977'den bu yana ABD'deki kürtaj kliniklerinde 80.000 şiddet ve
taciz vakası yaşandı.

22- Mc Donalds'ın altın kemerini tanıyanların sayısı, Hıristiyan tacını
tanıyanlardan fazla.

23- Kenya'da bir ailenin gelirinin 1/3'ü rüşvete gidiyor.

24- Dünyadaki yasadışı uyuşturucu pazarı 400.000.000.000$.

25- Amerikalıların 1/3'ü, uzaylıların geldiğine inanıyor.

26- 150'den fazla ülkede işkence var.

27- Her gün dünya nüfusunun 1/7'si, yani 800.000.000 insan aç
kalıyor.

28- Amerikalı siyah erkeklerin hapse girme ihtimali, %33.

29- Dünyanın 1/3'ü savaş halinde.

30- Petrol rezervleri 2040'da tükenebilir.

31- Sigara içenlerin %82'si gelişmekte olan ülkelerde yaşıyor.

32- Dünya nüfusunun %70'i, bugüne dek hiç çevir sesi duymadı.

33- Silahlı çatışmaların 1/4'ü, doğal kaynakları ele geçirmek için
yaşanıyor.

34- Afrika'da 30.000.000 kişi AIDS.

35- Her yıl 10 dil ölüyor.

36- İntiharla ölenlerin sayısı, çatışmalarda ölenlerden fazla.

37- ABD'de her hafta ortalama 88 öğrenci sınıfa silah getiriyor.

38- Dünyada en az 300.000 düşünce suçlusu var.

39- Her yıl 2.000.000 genç kız ve kadın sünnet ediliyor.

40- Silahlı çatışmalarda 300.000 çocuk asker savaşıyor.

41- İngiltere'de 2001 seçimlerinde 26.000.000 kişi, Pop Idol'un ilk
sezonunda 32.000.000 kişi oy kullandı.

42- ABD, pornografiye yılda 10.000.000$ harcıyor.

43- ABD, "haydut devlet" diye ilan ettiği 7 ülkeden 33 kat daha fazla
askeri harcama yapıyor.

44- Dünyada 27.000.000 köle var.

45- Amerikalılar çöpe saatte 250.000.000 plastik şişe atıyor, yani her 3 haftada bir Ay'a ulaşmaya yetecek uzunlukta şişe birikiyor.

46- Sıradan bir İngiliz, günde yaklaşık 300 defa kameraya yakalanıyor.

47- Her yıl 120.000 kadın veya genç kız, Batı Avrupa'ya satılıyor.

48- Yeni Zelanda'dan İngiltere'ye uçakla getirilen 1 kivi,
atmosfere kendi ağırlığının 5 katı sera gazı salıyor.

49- ABD'nin, BM'ye 1.000.000.000$'dan fazla borcu var.

50- Yoksul aile çocuklarının psikolojik sorun yaşama ihtimali, zengin
aile çocuklarına göre 3 kat daha fazla.

KÜRESEL ŞOMAĞIZLILIĞIN ARKA PLANI

2010-01-17T13:14:00.000-08:00

Yıllar önce okumuştum, Kırıkkale’de, nemli bir odada... Hatırlıyorum. Sol Yayınlarından çıkan, o baskılarına hayran olduğum kitaplardandı. Engels’in bir kitabı! O kitaptaki bir pasaj? Ah! Şimdi nasıl karıştırıyorum kütüphanemin raflarını, üstadın bütün eserleri önümde ama sayfalar gizlenmiş sanki, o pasajı bir türlü bulamıyorum. Aşure çorbası gibi kafam, odam, minik masamın üzeri. Neyse. Mealen Üstad-ı Muazzam şunu diyordu: Evet din çağımızın afyonudur. Onun negatif dinamiği insan gelişimini duraklatır, hatta bu ilerleyişi geriye doğru çevirir ama; göreceksiniz. Yakında, uzak olmayan bir gelecekte, bugün din adamının görevini bilim adamı, dinin görevini, dinin yıkıcılığını ise bilim yüklenecek. İşte, benlikleri ile bilimin arasında kalmış o insan yığınlarının kaderi öyle acınası ki! Evet! Engels’in kehaneti boş değilmiş, biz bu günün bol imkanlı angutları, bilimin yıkıcılığı ile benliğimiz arasındaki karanlıkta bocalıyoruz. Nasıl diyeceksiniz? Ne bilimi, ne benliği, ne bocalaması? Sanki hepimizin evinde laboratuar, hepimizin isminin önünde Prof. payesi varmış gibi konuşma! Öyle konuşmuyorum kardeşlerim. Bugün duyarsızlığın dibine vurmuş yığınlar olarak, fare mezbahası kentlerde, cinnet namlularında, varlık içinde yokluk, hikmet içinde bönlük yaşayarak, baskın bir pornocu, azimli bir obur, anlayışsız bir mankafa olduğumuz kentlerde çilelerimiz bilinçaltımızda o kadar yer etti ki, çözümsüzlüğümüz artık kendini her gün başka bir yapımcıya yardıran, dini ve milli mukaddesatlarımıza bağlı, götü yere yakın spikerlerin ekmek teknesi halini aldı. Artık kendisinden başka saltık gerçeğimiz olmayan o televizyon adlı kusmuk çukurunda sadece yengesini düzen civanların, çişini tutamayan alnı secdeli devlet adamlarının, Hadise’nin bızırının, kutu açıcıların acılarının peşinde koşmuyoruz. Yeni konseptimizin kahramanları sayın profesörler, doktorlar, ziraat uzmanları ve bilimum fare suratlı, akademik payeli sümüksü yaratık. Bu hayatlarında YÖK’ün bir kararına karşı gelmemiş, açlığa, garibanlığa, orospulara, alçaklığa, resmi ideolojiye, Avrupamerkezciliğe, kapı putlarına, kulaklarına fısıldayan şeytanlara bir kere bile karşı gelmemiş, gelememiş, karılarından korktukları kadar toplumlarından korkmayan hamam oğlanı kılıklı kravatlılar bu aşağılık topluma sabah akşam bilimsel delilli vaazlarını sunuyor. Çünkü bu vaazlar, bu öcü göstermeler, bu düşünceli safsatalar, hükümet tetikçisi, bakire düşkünü, kalp ilaçlarıyla sarhoş medya patronları için öylesi tatlı bir gelir mıknatısı ki! Karşılarında dört duvar ve bir kutulu camekan arasına sıkışmış, onurlarına, dizi yıldızlarının tuvalet kağıtları kadar değer vermeyen, tedirginlik tiryakisi bir insan yığını var. Bir ülke dolusu insan. Korkmuş sürüler ki onlar; Açlıktan korkmuyor da şişmanlamaktan korkuyorlar, yozlaşmaktan korkmuyorlar da kuşlarının ötmemesinden korkuyorlar, darbelerden, savaşlardan, okullarda eşeğe çevrilen yavrularının koşa koşa yürüdükleri cehennemden korkmuyorlar da kanser olmaktan korkuyorlar... Bedenlerinden başka tutunacak dalları, midelerinden başka sığınakları kalmamış yetmiş milyonluk bir korku imparatorluğu. Hazzın imparator, hedonizmin resmi ideoloji olduğu bir imparatorluk. İmparatorluğun üzerinde öğlen kuşağı programlarından bulutlar. Tabi ki bu bulutlar iğreti yağmurlar getirecek. Koskoca bir imparatorluğun halkının kaderi tavsiye edilen bitki özlü ilaçlarla teskin edilecek, güle güle yüzümüze bitki kökleri uzatacaklar, çöpe çevrilmiş midemiz alışılmadık metalara kavuşacak ve elimizden ne gelecek? Hiçbir şey çünkü; bütün ellerden daha büyük bir korku gözlerimizin içine içine bakıyor. Ne diyorsanız boşa çıkıyor çünkü bir insan silinmeye, sinekleşmeye korkarak başlar. Bu işin sadece benlik ve bedenle ilgili kısmı... Asıl heyula, insan gözünde bütün değerleri hiçe indirgeyen heyulayı Deccal’in memleketinin sanallık endüstrisi kafalara kusmaya başladı. 2012, Marduk, bilmem ne virüsü, kuş gibi, domuz gribi... Neymiş efendim göktaşı gelecekmiş, kıyamet kopacakmış, ya da bir virüs gelecekmiş cümlemizin anası bellenecekmiş. Medeniyet diye bir şey kalmayacakmış dünyada! Siz kanser ilaçları ile cep telefonundan müteşekkil bir yaşamı medeni mi telakki ediyorsunuz? Yıllardır, doğduğumuz günden beri bizlere garip bir kıyametçiliği pompaladınız. Ha öldünüz, ha bitiyorsunuz, aman kölelikte diretin, zaten ömür bitti ne için düşünüp mücadele vereceksiniz? Bilmeyiz! Medya ve internet yoluyla insanlığa pompalanan bu renkli, ezoterik, grotesk, antik, gizemci, garabetin tek sebebi var. Zaten canı yanmış, güçsüzlüğünün farkına varmış, uyuşuk mu uyuşuk insan sürülerine ölümü gösterip sıtmaya razı etmek! Boş verin be güzel dünyaların hayallerini... Yeyin, boşaltın, sevişin, sapıklaşın. Porno filmlerde gördüklerinizi uygulamalı olarak deneyin, Amerikan sofraları kurun, sonra bilim adamlarımızı izleyip soğan suyunun basura ve meme kanserine iyi geldiğini öğrenin. Zaten dünyanın kaç günü kaldı? Daha da umursamaz bir şekilde geberin ey insanlar. Bizler yer altı tarikatlarımızla, tröstlerimizle, kukla hükümetlerimizle şeytanlarımıza hizmeti sürdürelim, yüzde beş üretip yüzde yirmi beş tüketelim, Irak’a girelim, İran’a yönelelim. Geçmişte, İncil verdikleri toplumlardan nasıl topraklarını aldılarsa, bugün, akademisyenleri ve homoseksüel tellallarını kullanarak bizlere korkular verip onurlarımızı satın almak istiyorlar. Alıyorlar da ama; bir avuç adam, birkaç adam, kölelerine oranı yüzde bilmem kaç bile olmayan bir avuç insan... Ne kalın kitapları uyuşturabilecek bizi, ne iktidarsızlık korkusu, ne da tepemize düşecek koskoca kuyruklu yıldızlar... Bizler İsrail’den, Amerika’dan, Avrupa’dan; tarihi hesaplarımızı görmeden ölmeyeceğiz. Sahte tanrılarınız yaratmadı ki bizi, gerçek saçmalıklarınız yok etsin! Göreceksiniz...

sokakfilozofu06@hotmail.com

ROMANIM: SAVAŞTAN ARTAKALAN'dan bir bölüm

2010-01-11T05:04:00.000-08:00

Haksız değilim demek ki, uzatmıyorum, ceketimi alıp, ayakkabılarımı giyinip çıkıyorum. Kapıyı açar açmaz yüzüme gökyüzünden başka hakimi olmayan sokakların enginliği çarpıyor. O kahrolası sigaralarımdan birini yakıyorum, ciğerlerim körpe ve duyarsız. Hava karanlık, altın şamdanlarda kibrit alevleri hayal ediyorum, muhayyilemde kırgınlık, kediler saçmalığa dönüşse keşke...
Ankara’nın en yaşanası saatleri. Ve bozkırın gırtlağına çökmüş soğuk, kaldırımların deliliğine delil ay ışığı lekeleri, dudaklarımın ucundaki alev topundan yükselen duman silik mi silik bir süse dönüşüyor. Adımlarım hızlanır şimdi, kalbim uyanır, lafı bile edilmeyecek bir macera etrafımda gezinirken ısınırım. Donukluk, sadelik, renksizlik üzerinde anıların film çevirdiği beyaz bir perdeye dönüşür. İstanbul, İzmir cıvıl cıvıldır herhalde bu saatte. Eli bastonlu ihtiyarlarından, akılları bir karış havada serseri gençlerine herkes biraz daha yaşamak istiyordur. Ankara uykuda! Memurlar mesai yapacak erkenden, çocuklar okula gidecek, taksiciler, dolmuşçular hanımlarının pişirdikleri kestaneleri soyarak pineklemektedirler. Okumuş yazmış adamlar ödeyemedikleri elektrik faturaları yüzünden mum ışığında garip, tozlu, anlaşılmaz kitaplar okumaktadırlar. Ve birileri uyuyakalacaktır, mum ateşi önce masa örtüsünden başlayacak, sonra masaya, ardından duvarlara yılışacak, evini yakacaktır. Yazılmamış onlarca roman, sürülmemiş bir sürü keyif ve defterler dolusu şiir, öykü... hepsi sonsuzluğa kanatlanırken, gazeteciler üzüntüler uyduracaklardır. Bilmem, abartıyor muyum? Sanmam. Üşüyorum, aceleci, geniş adımlarım yetmiyor ısınmama. İnsan en çok böyle kıyan soğukların eline düşmüşken bir aile arzuluyor. Basit bir ev, zayıf, gariban çocuklar ve makarna yüzünden, patates oturtması yüzünden değirmentaşına dönmüş bir hanım. Sarılıp uyuyacaksın, ısınacaksın, yorganlar paket gibi kaplayacak bedenin her noktasını. Kör hayal! Bunları mı istiyorum gerçekten. Savaştan geldim ben, ayaklarım var, üşüyebilen bir tenim, aklım yerinde ve kimsesizliğim. Canım istiyor çıkıyorum evimden, canım istiyor, sigaramı tutuyorum, parmaklarım var. Bir savaş alt tarafı lan Özgür, neyini bu kadar abartıyorsun? Bir tek sen miydin! Bak daha pis buradaki savaş, herkes fareye dönüşmüş, herkes timsaha... bir korkuluktan başkası olmayacak bu oyundaki rolün. Olmazsa olmazsın. İzmaritimi savuruyorum, çöpleri eşeleyen kediler zemine dağılan kıvılcımdan korkup kaçıyorlar. Bir sigara daha yakıyorum, ağzımda hala çay tadı, ilk nefes, kahrolası kükürt kokusu. Tıp fakültesinin o karanlık köşesinde taksiciler... Orta yaşlı bir memurun elinde kuruyemiş dolu kesekağıdı. Yüzüme bir şeytanın yüzüne bakar gibi dengesiz bir kinle bakıyor ve korkuyor. Cani gibi miyim, manyak gibi mi? Oysa ben it gibi titrerken anladığım her şeyden kaçmak istiyorum. Karşısına dikilip bağıracaksın “Lan memur, ben senden daha korkağım, görmüyor musun?” Canım bilmediğim ülkelerde gezinmek istiyor, kirli bir zeytinyağı tenekesinin dibinden çöp suyu sızıyor. Kana bastım ben, yuvalarından fırlamış gözlere bastım. Çöp suyuna basmışım ne olacak? Bilmediğim ülkeler ki ucuz olmalı, savurgan davranacak kadar zengin değilim ben. Kapıda vize diye de süründürmemeliler, hemen kabul etmeliler iyi kötü tüm unsurlarıyla benliğimi. Bosna olmalı, Azerbaycan olmalı... ya da bir Afrika ülkesi olmalı ki ölüm gördü oralar, çocuklara bile acımadılar, köpeklere, koyunlara bile. Gezmek, uzak, ucuz, görülecek doğru dürüst bir şeyleri olmayan ülkelerde. Anlamamak, anlamlandıramamak. Buralardan daha ucuzdur oralar, buralardan daha az karmaşıktır. Bütün değerleri sürgün olmuştur, değersizlikleri donuktur. Cebeci Postanesinin önünde koca bir biraz şişesini sömürmekte olan dişsiz bir berduş yanıma yanaşıyor. Dur diyorum durmuyor, pis pis gülümsüyor, tiksiniyorum.
-Abi be bir şişe birası nolur?
Çorba parası derlerdi eskiden, evde kömür yok derlerdi.
-Nolur be abi, ciğerlerim yanıyor
-Adın ne senin?
-Aşur be abi, Aşurum ben. Buz gibi suyla yıkadılar beni be, söyle dediler, söyleyemedim be abi.
-Bira mı alacaksın?
-Belki de şarap alırım be abi. Ciğerlerim yanıyor.
Elimi cebime atıyorum, ayyaş dua edercesine ellerini açıyor. Elimi cebime atıyorum, beş altı banknotluk bir tomar. En değersiz banknotu ayyaşa veriyorum, alıyor. Az önceki yalvaran adamın aksine, kibirle arkasını dönüyor... Sanki ben dilenenim de o bahşeden. Kızılay bu saatlerde kitabi bir durgunluk taşımaz, çığlık ve gürültü içindedir. Ulus’a giden yola giriyorum. Birkaç dolmuş kavşağa park etmiş, trafik ışıkları kendi kendine gelin güvey. Bir beyaz eşya dükkanının kepenklerini kapıyor genç bir çift. Tesettürlü bir kadın, başı önde, elinde koca poşetlerle yürüyor. Tabelalardaki yüzeysellikleri birleştiriyorum, ortaya nihilist bir şiir çıkıyor. Cebeci istasyonuna bakan köprünün üzerinde duruyorum, ay tam üzerimde, ışığı varlığını ele veriyor, bulutlar kendilerini gizlemiş, yıldızlar uykuda, yarın hava açık olacak galiba. Bir köpek istasyon merdivenlerinden çıkıyor, ağzına ölü bir güvercin, tren bekleyen bir çift öğrenci çekingence öpüşüyor. Dudakları ıslandıkça, ısındıkça kayıyor omuzlarından aşağı çantaları. Banliyö treni açlıktan kudurmuş bir piton maketi gibi süzülüyor... taaa Kayaş’a kadar gidecek şimdi, ardından ver elini gerisin geriye Sincan. Kayalıklarla bozkır arasında ucuz işçi beklentilerine boyanmış bir koşu. Gölgeli kasvetlerden sıkılıyorum, nasırlarım, adımlarım. Bir şehir bu kadar muhteşem olur, ben de bir şehre bu kadar ait. İnsan özdeşlikten kudurur mu? Eski model araçlarda Ankara havaları, ağzı küfürlü mahalle çocukları. Ankara Hastanesine açılan kavşağın başında iki ayyaş bir taksiciyle ağız dalaşında. Mahalle müttehaitleri... ve evlilik vad ederek bacaklarını okşadıkları varoş kızları pastanelerin en kuytu masalarında ucuz yağdan yapılan yaş pastaları çatallıyor. Diz çökmek istiyorum, karanlık bile olsa, pasaklı bile olsa, soysuz bile olsa benim bu caddeler, soluklarımı uzun zamandır tanıyorlar. İmkanım olsa alıp getireceğim dağlarımı, barut kokumu, güzel gözlü Kürt çocuklara şekerden, çikolatadan evler yapacağım. Diğerleri de gelmeli, yeniden var olmalı kana karışmış bütün kuyrukları kopmuş biçemler. İmgeler ayaklarıma dolansa ne olur. Kahrolsun kısırlık. Karısıyla hırsla sevişmeliydi Said bu saatlerde, diğerleri de. Çocuklar yapmalılardı, çocuklar şair olmak isterlerdi belki, ressam olmak isterlerdi, bakınca tüfeğe benzeyen sazlar yaparlardı ki en yakıcı nota bile insanı öldürmez...
Hamamönü’nde eski, dökük, içinde tinerci çocukların aile hayali kurdukları eski Ankara evleri. Yüreklerini kanser dağlamış ölümü bekleyen hasta devler gibi çaresizliklerine şükrediyorlar. Hayal kuruyorlar belli ki ancak hayal kurarken bir varlık böylesi bilinçsiz bakar. Rumlar vardı eskiden, Ermeniler vardı... Siyah cübbeleri, beyaz sakalları ve takunya takırtılarıyla dev gibi papazlar şu yokuştan salına salına Samanpazarı’na çıkarlardı. Tarihçiyim ben, yaşamadım ama görüyorum. Kim bilir kaç kızın, kaç erkeğin gözleri yandı kornaların titrettiği şu kıymıklı pencerelerde. O zaman yaşasaydım kesin bir Rum kıza vurulurdum, bir Ermeni kıza. Gözlerinden, tenlerinden ziyade duyup anlayamadığım dilleri aşık olunası gelirdi bana. Geceleri erkenden yatardım ki annem bir şeyler dikerken ben gavur sevdiceğimi daha sıcak bir şehvetle düşleyeyim. Tarihçi olmazdım o zaman, rençper olurdum, Mamak açıklarında bir tarlamız olurdu, ya da ne bileyim, bakırcı olurdum, nohut fasulye satardım at, eşek pisliğine batmış pazar yerlerinde. Hayır hayır; bu evlerin yapıldıkları yıllarda savaşlar olmaktaydı, kaplan pençesinde koçtu insanlık. Büyüklerim sürerdi beni Yemen çöllerine, yana yana dolaşırdım. Bir bardak su hayali kurmaktan gavur sevdiceklerimin memeleri gelmezdi aklıma. Kara suratlı bir Arap isyancı mıhlardı beni anlımın ortasından, Annem ardımdan Türkü yakardı. Ya da donardım işte Sarıkamış’ta. Canı sıkkın bir paşa ufak bir stratejik hata yapardı, bir bakardım ki bilmediğim bir karanlıkta, beynimin kovukları sıcak mı sıcak tarhana çorbasıyla dolmuş. Uykum gelmiş, uyumuşum. Bana yar olmazdı gavur sevgililerim, kimseye yar olmazlardı. Kulaklarından tutuldukları gibi çıkarılırdı evlerinden, güçsüzlüğümüzün çilesini onlardan çıkarırdık. Bu kıymıklı evleri hayal ede ede ölürlerdi, orada öleceklerini tahmin bile edemeden. Kim bilir ne yoğurtçular çıngırak çaldı bu sokaklarda, kaç katır toynağını eskitti ve kaç yenilginin ahıyla titretti gırtlaklar pencereleri. Her adımımda Çankaya tepeleri belli oluyor. Lüks oteller, barlar, ihale dosyaları. Kocatepe Camii, hemen önümdeki Tacettin camiinden daha küçük, daha manasız. Keşke kulağımda o Hintli bağrı yanıklardan birinin sesi olsa, sitar sesi ve dümbelek. Neden aramaktan, beklemekten, istemekten usanmıyorum. En sarp yokuşlardan indim ben, bacaklarım çelik sütunlar gibi, yorulmuyorum...
-Baaak hele!
Karşıda, Hacettepe kavşağında dizili kadınlar. Birkaçı araba camlarına eğilmiş. Yanlış duydum sanıyorum, bana seslenmediler. Dikkatle bakıyorum, tekrar aynı hitap, yolun karşı tarafında tombul mu tombul bir gölge bana el sallıyor. “Ne var?” dercesine elimi kaldırıyorum. “Dur” dercesine ayasını gözüme dürtüyor tombul mu tombul gölge. Geçmekte olan birkaç arabayı bekleyip şişmanlıktan zıplayamayan bir kanguru sanki. Sürünen adımlarla yanıma ulaşıyor. Yüzünü bile seçemiyorum, çekiniyorum, bedenime değecek kadar yanaşmadan kim olduğunu öğrenmek istiyorum.
-Ne istiyorsun?
Cevaplamıyor. Her adımında biraz daha görünür oluyor, komik bir görüntüsü var, ayağındaki yeşil, çirkin ayakkabının topukları kırıldı kırılacak. Bacaklarında ucuz siyah külotlu çoraplar, kırmızı eteği dizi üstünde. İçi su dolu, boğumları kat kat olmuş bir balona benziyor. Boyu bir ellinin biraz üstünde ama benden bile daha ağırdır. Nereden buldu bu kadar yiyeceği. Üzerinde siyah bir bluz, göğüsleri, göbeği, gerdanı dalgalı uzun siyah saçlarının örtemediği belirgin birer ayrıntı. İnce etsiz dudakları, elmacık kemiklerine doğru yayılan burnu ve derin mi derin bakan gözleriyle klasik bir bozkırlı kadın.
-Ne istiyorsun dedim?
-Ne işin var bu saatte burada?
-Sana ne?
-Bi sigaran var mı?

ANNE ŞEFKATİ

2009-11-17T10:50:00.000-08:00

F. öğle yemeğini yolu bu mahalleye düştükçe uğradığı esnaf lokantasında yedi. Tavuk sote, pirinç pilavı, yoğurt ve tel kadayıf. Beyefendi tavırları ve her uğrayışında bıraktığı bahşişler sayesinde gözüne girdiği lokantacının çay konusundaki ısrarını reddetti. Bir ekonomi dergisinde yemekten hemen sonra içilen sıcak içeceklerin mideyi genişletip, bedende göbek yaptığını okumuştu. “Başka sefere!” deyip kaliteli deriden olduğu parlaklığından belli çantasını omzuna taktı. Çıkış kapısına yakın bir kısımdaki kasaya ödemeyi yaptı. “Üstü kalsın” dedikten sonra, eğilerek saygılarını arz eden lokantacının önünden geçerek dışarı çıktı.
Öğle ezanı okunalı bir saat kadar olmuştu. Bu mahalleye yolu düştükçe uğradığı camiye doğru yola koyuldu. Bir buçuk seneden beri düzenli olarak namaz kılıyordu F. Avrupa’ya yaptığı bir iş gezisi esnasında uçakta bulduğu bir kitapta okuduklarından etkilenmiş, yaşamdan sonraki hayatı için bir şeyler yapması gerektiğini düşünmüştü. Tanrıya karşı sadece namaz kılarak kulluk görevlerini yerine getirmediğinin farkındaydı ama şimdilik gücü sadece namaza yetiyordu. Camiye vardığında o keskin sonbahar rüzgarlarından birinin esişiyle irkildi. Allah’tan abdestliydi. İhale toplantısının sonunda otelden çıkarken beş yıldızlı tuvaletin sıcak sulu lavabosunda almıştı abdestini. Görüşme iyi geçmişti, görüşme esnasında ikram edilen meyveli çaylar çok lezzetliydi, oturduğu koltuk yumuşacıktı ve etrafındaki insanlar kibar ve güleçti. Çıkışta, lavaboya girerken yüzüne, kollarına, ayaklarına değecek soğuk suyu düşünerek kaygılanmıştı ama hayır; kaygısı boşa çıktı, lavabodaki su sıcacıktı. Tene değen soğukluklardan nefret ederdi, eli ekmek tutana kadar yetiştirme yurdunda, üniversite yurtlarında, bekar evlerinde hep soğuğa sarılıp yatmıştı. Mücadelesi bakımsızlığın ve kimsesizliğin simgesi olan soğuğa karşıydı.
Camide, minberin etrafında bağdaş kurarak oturmuş kuran okuyan birkaç ihtiyardan başka kimse yoktu. Cami yerden ısıtmalıydı, ayaklarına değen yumuşaklığın bedenine naklettiği ısı çok hoşuna gitti. Huşu ile namazını kıldı, sonunda dua niyetine nas suresini okudu. İnsanlardan korkuyordu çünkü, insanların nerede ne yapacağı ve kimin kime karşı yüreğinde ne beslediği belli olmazdı. Namaz bitince çıktı, ihtiyarlara selam verdi, kuran okumayı sonlandırmış çekik gözlü bir ihtiyar gülümseyerek selamını aldı. Caminin önünde uzayıp giden caddenin sonuna doğru yürümeye başladı, karton fincanlarda satılan Türk kahvesinden aldı, acıydı. Kahve yüksek tansiyon sürecini hızlandırıyordu ama olsun, vazgeçemediği tek zevkiydi. Bir gün ondan da vazgeçerdi, üniversite yıllarında da sigaradan vazgeçemeyeceğini beyan ediyordu. Üç yıl önce onu da bırakmıştı işte! Göbek yapmıştı, abur cubura biraz düşmüştü ama olsun. Yokuşları, merdivenleri çıkarken tıkanmıyor, geceleri korkuya kesen kalp çarpıntılarıyla uyanmıyordu artık.
Asıl gitmesi gereken yerin sokağına doğru saptığında kahvesi bitmişti. Kağıt fincanı buruşturup üzerinde belediye amblemi olan minik, plastik bir çöp kutusuna attı. Caddeden kopup, sokağın içine ilerledikçe her şeyin kalitesi düşüyordu. Az önce omzuna çarptığı kişiler işsiz sanatçılar ve birbirleriyle öpüşe öpüşe yürüyen üniversite öğrencileriydi. Şimdi martı kanatları tepesini gölgelerken güzel kıyafetlerine, asil duruşuna ve pahalı çantasına gözlerini diken eğitimsiz, çirkin ve saldırgan insanları aşmaya çalışıyordu. Aştı da, şimdiye kadar aştığı engellerin hepsinden daha az bir emek ve sıkıntıyla... Demir kapının önünde kirli sokağa girenleri kontrol eden polis noktasına ulaştığında polislerin bakışları donuklaştı.
-Buyurun efendim!
-İçeri gireceğim.
Polisler onun gibi kibar ve varlıklı olduğu her halinden belli olan bir beyefendinin bu mezbelede ne aradığına şaşırdılar. Onun gibi birisinin bedenini tatmin etmek için böylesi çöplüklere ihtiyacı yoktu ki. Ne kadınlar vardı kim bilir etrafında! Düşünceleri görevlerinden daha önemli değildi polislerin, kapıyı açmak zorundaydılar.
-Teşekkür ederim.
F. diğer günlere nazaran seyrek olan sokakta ilerlemeye başladı. Ceplerini ve çantasını kolluyordu çünkü yankesicilerin ustalıklarını göstermekten çekinmeyecekleri bir ortamdı burası. Fahişelerinde çürümeye yüz tutmuş biçimsiz bedenlerini! Etrafındakiler kış uykusundan yeni uyanmış ayılar gibi yalanırken o etrafına pek bakmamaya çalıştı. Üzülüyordu hem kadınlar, hem de ayılar için. Pencereleri mavi demirli sarı eve yanaştıkça içindeki heyecan arttı. Ne zaman hasretini çektiği şeylere kavuşmanın heyecanına kapılsa boğazı ile göğsü arasındaki etlerde bir karıncalanma olurdu. Hafiflerdi. Mavi demirlere tutunarak dışarıdakilere göğüslerini gösteren kadınları izleyen yığını güçlükle aştı. Duydukları midesini bulandırıyordu ama olsun. Az sonra bu çirkin tınıları duymayacağı bir dünyada olacaktı. Kapıdan içeri girdiğinde iç çamaşırlarıyla oturan kadınlar etrafını sardılar. Böylesi paralı ve bakımlı bir keklik asırdan asıra düşerdi bu çöplüğe, etini yemek kime nasip olurdu acep? Adam etrafını saran kadınlarla ilgilenmedi, en genç ve en bakımlısıyla bile. Başını salonun her köşesinde gezdirdi, aradığı ortalıkta yoktu. Salonun derinliğinde bir koltuğa kurulmuş gazete okuyan tüccarın yanına gitti.
-Selamlar.
-Ooo abicim, hoş geldiniz. Nerelerdesiniz aylardır.
-Eh uğrayamadım, işler güçler, vakitsizlik.
-Allah hepimize bol kazanç versin.
Tabi ki F’nin bu pis herifle muhabbet etmeye niyeti yoktu. Sabırsızlanıyordu.
-O nerede?
-Şimdi gelir güzel abim, bekle. Bir çay ikram edeyim sana.
-Teşekkür ederim.
-Olur mu yahu!
-Hayır gerçekten, teşekkür ederim. Müşterisi mi var?
Tüccar daha sorusuna cevap vermeden O başı balık, gövdesi öküz gövdesine benzeyen bir adamın koluna girmiş vaziyette aşağı iniyordu. Adam elini onun kalçasına atmıştı, anlamsız anlamsız, sırf laf olsun diye gülüyorlardı. O, F’yi görünce duraksadı. Gülümsedi, kaybettiği bir şeyi bulmuş gibiydi. F. Onu görünce tüccarın yüzüne baktı. Gözleri umut doluydu. O, biçimsiz müşterisini yollar yollamaz F’nin yanına geldi.
-Nerdesin aylardır hayırsız.
-Boş ver, yukarı çıkalım.
F’nin cümlesinin ardından tüccar kadına göz kırptı. Kadın F.’nin koluna girdi yukarı çıktılar.

Odada ağır bir ter ve insan gazı kokusu vardı. Kçük bir sehapnın üzerindeki minik bakır tabakta içi er suyu ile dolu kırmızı renkli bir prezervatif vardı.
-Amaan bu naleti nasıl unutmuşum. Kusura kalma.
F. hiçbir şey söylemedi, acıyla tebessüm etti. Kadın tabağın içindekini çöpe attı. Ellerini etrafı sapsarı kesilmiş kara taştan bir lavaboda yıkadı.
-İşlerin nasıl?
-Çok iyi, bugün yeni bir ihale aldık. Sen nasılsın?
-Kötüyüm, ülser olmuşum, neydem çekiyoz işte. Doktor olacak kör olası ilaç verdi ama ilaç netsin. Yaş oldu elli bir be yiğidim.
-Geçmiş olsun.
-Her zamanki gibi mi?
-Evet.
F. çantasını yatağın üzerine koydu, minik siyah bir poşet çıkardı, poşetin içinden de mor renkli bir yazma. Kadına uzattı, kadın tecrübeyle yazmayı başına bağladı. Ardından F. serçe parmağı büyüklüğünde bir göz kalemi çıkardı çantasından. Yazmayı başına bağlamış kadının sol gözünün altına ve dudağının sağ kenarına koyu ve büyük birer et beni çizdi.
-Tamamdır şimdi.
Kadın alışık olmadığı bir ağırlıkla gidip yatağın sağ ucuna oturdu. F. Yatağa uzandı, başını kadının dizlerine denk getirdi. Kadın da mutluydu. Tatmadığı, tatmaya fırsat bulamadığı bir sevecenlikle bütünleşiyordu şimdi.
-Başlayabilirsin.
Kadın tombul parmaklı elleriyle F’nin kafasını okşamaya başladı. Gerçekten sevecenlikle dokunuyordu, her şey F’nin istediği gibiydi.
-Yavrum, gınalı guzum, gurban olduğum, gadasını aldığıım.
Kadının kalın sesi kulaklarına dolmaya başlayınca F. gözlerini kapadı. Yüzünü sadece yetiştirme yurdundaki dosyasında gördüğü annesini hayal etti. Şimdi F. için her şey inanılmayacak kadar güzeldi.

(İÇİMDEN GELDİ, İLK HALİYLE,YILLARDIR İÇİMDE SAKLIYORDUM, 4.5 DAKİKADA YAZDIM, BEN BİLE ÇOK SEVDİM)

sokakfilozofu06@hotmail.com

NURTEN’İN ŞAHSIMI GEREN ACILARI

2009-11-05T08:25:00.000-08:00

Geceleri meme gibi emer şehir
Bebek değildir
Ama emer
Muhafazakar kaldırımlarında sinekler sevişirken
Polislere çatar travestiler
Ki ve bilakis
Babayiğit Lambalar
Geçip giden bahar kadar yorgundur

Kemik renkli bulutlar şehvetin dumanıdır
Kolej çocuklarında çikolata kokusu
Taksiciler eşlerinden bıkkın
Polisler beleşçi
Bozukluklar hain
İşte şimdi Nurten’in zamanıdır

Nurten: kaldırımda gül
Asfaltlarda it
Ankaralı kasıkların kaşındığı o vakit
Müşteriliyse ecelerden vakur
Zarardaysa uyuz bir soytarı
Nitekim
Daima ruhu durudur
Timsah tatlısı kızlık zarları gibi
Kuru fasulye kadar uysal
Az pilav üstü yirmi beş
Tam tekmil olursa bir sarı elli

Bir tatlı söze kanar aslında Nurten
Varsın ikinciden olan çocuğu
Alışkın zati
Bir gece daha aç yatsın
Kanmalıdır
Değil ki dudakları kiraz
Göbeği yufka ekmek
Artık
Nurten: Üzerine güvercin sıçmış
Bir portakal çiçeği
Simitçileri gobitli geğirtilerinden
Taksicileri göbeklerinden tanır
Kalfa aşçıların baharat kokan terleri
Sözleri kadar acıdır
Ki onlar
Hayıflanacaklar daima
Hayıflanır daima
Kepçeleri sıkı sıkı ellerinde tutanlar

Tüm şehir gırtlaklara düşman
Tüm nefisler birbirine efendi
İken
Nurten bir masal perisi kadar cömerttir
Bizatihi kendi cömertliğinden çekmektedir
Ha bir de o türküsel saflıktan ki
Hepsi Yemene, Galiçya'ya yakılmaz
Nurten: karınca ayağından bir türküdür
Hadi birinciyi sevmiştin be nurten
İkinciye neden verdin
Değer miydi dördüncü uğruna
Üçüncüyü tekmelemeye
Peki ya beşinci basuruna aldırmadan
Canına yetmiş bir orak gibi namusuna girerken
Bari içinde güller olan
Türküler söylemeseydin

Nurten sapı fildişinden bir balta
En keskin yeri doğurgan kalçalarıdır
Ne o metal heykeller
Ne bakanlık binaları
Ne de kör göze parmak minareler
Nurten: memeleri yaralı bir kuğu
Aklında yavrucağın tokluk hayali
Evinde boş tüpler, makat kremleri
Bahtı fıkıh kitabı kapları
Ya da
Zengin adam cüzdanları kadar karadır
Nurten’e her gün resmi bayram
Ve Nurten maalesef Ankaradır
...

GÖRSEL Mİ GÖRSEL

2009-10-24T01:49:00.000-07:00

katlanmak hayvanlık mıdır?

2009-09-01T13:07:00.000-07:00

KATLANMAK HAYVANLIKTIR

TUZ GÖLÜ

2009-09-01T02:31:00.000-07:00

Tuz Gölü Dünya'nın en tuzlu göllerinden... Sanırım birincisi Lut Göl'ü, İsrailde, ikincisi bizimkisi... Bir litresinde yaklaşık 400 gram tuz barındıryor ve Türkiye'nin Tuz ihtiyacının yarısı buradan karşılanıyor. En derin yeri 4 metreyi geçmiyor. Faunasında muhteşem kuş türlerini barındırıyor ki benim üzerimden böyle bordoya yakın renkli bir Flamingo geçti. Şaşırdım. Ayrıca martıya benzeyen kuşlar da görünebiliyor. Garip bir dinginliği var gölün. İnsan üzerinde gezinirken, tabakaya yansıyan güneş gözlerine hücum ederken ayağının altında ezilen kristallerin şangırtısını hoş bir melodi addedip, yalnız ve umarsız bir klip içerisinde, eski aşklarından, okuduğu kitapların en güzel cümlelerine kadar her şeyi aklından geçiriyor. Uzaklaştıkça kimsesizleşiyorsunuz, uzaklaştıkça gölün sizin duyarsızlığınız, gölün duyarlılığına dönüşüyor. Göl bu yeryüzünde bulunması zor haliyle şiirlerimizi kasvete bulayan çölden bile daha masivalı, daha mutlak bir büyüye sahip. Cennetle Cehennem arasındaki Araf gibi... Huzur vermeyecek, doyurmayacak, neşelendirmeyecek kadar kasvetli ama yakmıyor, acıya boğmuyor, sadece uzun uzun düşündürüyor. İmkanım oldukça her senemin bir iki saatini ayıracağım orada. Hatta başka fotoğraf makineleri ile gideceğim, günün her saatini de çekmek isterim eğer sıkılganlığımla başedebilirsem.

Gölün yaşamı da tehlikede. Şu anda gölü besleyen en önemli su kaynağı Konya şehir kanalizasyonu... Sevgili Konyalıların malum atıkları, sanayileşme hızı yüksek olan Konya'nın snaayi atıklarıyla da beslenip güzelim gölün yüreğine yüreğine akıyor. Uzmanlar gölün ömrüne öyle asır masır biçmiyorlar. Konyalıların tıkınma oranı gölün yok olma sürecinin hızıyla doğru orantılı.

Elin Gavuru olsa burayı muhteşem bir turistik öge haline getirirdi elbette ama biz Müslümanların turizmden daha önemli işleri var. Bir gün Tuz ithal etmek zorunda kalmayalım da turizmden gelecek para şöyle dursun... Bu arada Konyalılara da yemeklerimize dolaylı olarak yaptıkları katkıdan ötürü teşekkürü bir borç bilir, mübarek şehirlerinin düzenli arasokaklarının aymazlıklarından öperiz...

YORGUNLUK

2009-08-14T09:12:00.000-07:00

Ben senden daha yorgunum
Bilirsin
Parmaklarımı ezen taşların kıyısında
Bir heybem vardı üzerinde saksağan resimleri
İçinde çürük domates taze kusmuk
Ve kalem vardı ya hani
Durur durur gökyüzüne göz yaşları çizerdi
Ben senden defalarca daha yorgunum
Baltam dilimin düştüğü toprağa gömülüdür
Sapında baruttan bir gül işlemesi
O sap ki bir devin boşalmış damarıdır
Her yılımda bir yaprağı siner arı kanatlarına
Bilirsin
Benim her yılım bir çocuk ömürüdür
Ve ben yorgunluktan Allaha sığınırım

okuyanboga@hotmail.com

TÜRKİYE'DE RADİKAL İSLAM’IN İKİNCİ RAUNDU

2009-08-05T03:55:00.000-07:00

İslamcılar, dini tanımada zayıf kalmış olduklarını anladıklarında, karşılarına çıkan ıssız çölden dolayı ne yapacaklarını düşünmeye başladılar.
Ali Şeriati
Mektuplar

Ankara’yı bir idari başkentten öte Türk irfanının bir merkezi yapan unsurlardan biri, Kızılay’ın uzak köşelerine dağılmış, çeşitli siyasal grupların buluşma merkezi olan kitabevleridir. ODTÜ’nün, SBF’nin ve diğer üniversitelerin idealist gençleri hem beyinlerindeki depoları doldurmak, hem de daha önceki çalkantılı dönemlerde tüm çabalarına rağmen “sistem” karşısında başarılı olamamış ağabeylerinin tecrübelerinden feyz almak için düzenli olarak bu kitabevlerini ziyaret ederler. Bu mekanlarda Türkiye elitlerinin politik yönelimleri ve arayışları hakkında gözlemlerde bulunabilirsiniz. Bu tavırlar her ne kadar ömürleri okuma ve anlama çabasıyla geçen heyecanlı öğrencilerin tavırları olsa da, bu tavır, toplumun ortak aklının akacağı (akabileceği) bir su yoludur.
Takip ettiğim bu kitapevlerinde son zamanlarda en dikkat çekici tartışmalardan biri, AKP ve kısa tarihinin eleştirel bir bakışla analizi ve önümüzdeki dönemde “Müslüman” seçmenin ne gibi bir yönelişe gireceği etrafında dönüyor.
Bundan hemen hemen on yıl önce milliyetçi-“demokratik solcu” koalisyonun tarihi değerdeki bir siyasal beceriksizlikle ekonominin ardından ülkenin tüm dengelerini sarsması üzerine AKP varolan bir çok krizi uzun vadede aşabilecek bir siyasal kudrete sahip olduğu görüntüsüyle ortaya çıkmıştı. Kurucuları olan 28 Şubat bakiyesi İslamcı politikacılar, birkaç yıl önceki sert ve gettocu tutumlarının aksine ülkedeki hemen bütün toplumsal grupların duyarlılığını okşayan bir dille konuşuyorlardı. Değişmiş olduklarını söylemeleri, merkez sağ unsurları bünyelerine katabilmeleri, Avrupa Birliği’ne yeni [pozitif] bakmaları, Amerika ile ilişkilerin ısısını artırmaları, burjuvaziye güler yüzle yaklaşmaları ile, laik-mürteci çekişmesini yaşamak istemeyen, ekonomik olarak çökmüş, hiçbir yerleşik politik kurumun umut vaat etmediği halk için sevimli bir alternatiftiler. Parti başkanı Tayyip Erdoğan genç, karizmatik (geçirdiği talihsiz hapishane macerasıyla mazlum kahraman) ve de İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevindeki başarısıyla işletme tecrübesi olan bir siyasal karakter olarak görünüyordu. Üstelik, bu idealist politikacılar, gündelik yaşamlarında hâlâ dindar ve muhafazakardılar. Sistem için tehlike arz etmeyecek kadar yumuşamış olsalar da halkın din merkezli taleplerine kayıtsız kalmayacaklarını özellikle belirtiyorlar, söylemlerinde sadece Müslüman dindarlar için değil, Aleviler ve Kürtlerin de demokratik hakları için de ellerinden geleni yapacakları izlenimini veriyorlardı.
İktidarının ilk yıllarında gerek söylemi gerekse icraatlarıyla Norveç tipi sosyal demokrat bir parti görünümü veren AKP, yeniden canlandırdığı ülke ekonomisi ve laiklere pek çatmadan arkasındaki mutlak oy desteğine güvenle yürüttüğü icraatlarında toplumun ihtiyaçlarını ciddiye alan bir görüntü çizdi. Bu süreçte laik elitlerin başlıca korkusu olan Radikal İslam, yerini merkezinde liberalizmin oturduğu muhafazakar, light bir İslam algılayışına bırakmıştı. AKP hükümeti tabana güven verdikçe, birkaç yıl önce “Milli Görüşün ordusu” olarak kendini tanımlayan kitle, köklü bir değişim, bir İslam devrimi ya da mutlak iktidar sahibi olunmadan da işlerin yoluna girebileceğini kabullenmişti. Hem laiklerin, hem neo-İslamcıların gayet memnun oldukları bu ortamda işler kısa süre sonra tersine dönecekti. Önce ayyuka çıkan yolsuzluk iddiaları ve bu iddialara muhatap siyasilerin cüretkârlıkları, muhafazakar bir sermaye gücü oluşturma çabası ve astronomik oranlarda büyüyen şirketler, tedirginlik yarattığı gibi, Hukuk ve Medya yoluyla AKP’ye güç yetirilememesi de, başta CHP olmak üzeri laik elitleri kızdırmıştı. Yolsuzluklar, AKP’nin başörtüsü ve diğer İslami özgürlükler konusunda kıyasıya bir çabaya girmemesi, 28 Şubat’ın yardımcı aktörü laik medya patronları ile ‘düzeyli ilişkiler’, kısa süre sonra tekrar sarpa saran ekonomi 2007 genel seçimlerine kadar giden süreçte AKP’nin prestij kaybına sebep oldu. Fakat 2007 seçimleri öncesi CHP’nin siyasal küstahlıkları ve muhalefetin bir kesiminin demokratik teamüllere ve siyasal ahlaka uymayan örtülü darbe çağrıları karşısındaki tepki, AKP’yi gücüne güç katarak tekrar iktidara getirdi. Bu, geniş kitlelerin AKP’nin her türlü eksiğine rağmen CHP’nin çarpık modernizmine ve MHP’nin politik kısırlığına reel tepkisiydi. Daha da önemlisi AKP’nin ilk beş yılında ciddi bir muhalefetle karşılaşmayışı ve CHP, MHP gibi partilerin ilkel dürtü ve usullerle siyaset yapıyor olmaları AKP’yi toplum bilinçaltında alternatifsiz bırakıyordu.
AKP ikinci iktidar devresinde, gerek sandıkta kazandığı prestij gerekse oturmuş yapısına olan güveni sebebiyle muhaliflerine ve ilk süreçteki beklentileri devam eden tabana karşı ilk dönemine oranla daha kayıtsız bir tutum içerisine girdi. Tayyip Erdoğan’ın Kürt sorununa yaklaşımdaki “içtimai mefkûreci” söylemi, yolsuzluklar konusundaki kayıtsızlık, cüretkar küstahlık, vizyon yıpranmışlığı, ekonominin neredeyse AKP öncesi döneme gerilemesi ve bu gerileyişin yok sayılması, AKP’yi yıprattı. 2009 yerel seçimlerinde bu gerileyişin işaretlerini gördük.

Radikaller ve Muhafazakarlar

Bilindiği üzere de Radikal İslamcı ya da Radikal Dinci tabirleri medya tarafından yobaz, bağnaz, mürteci gibi kınayıcı ithamlara koşut kullanılır. Öncelikle bu yazıda “Radikal İslamcı” tabirini, Türkiye’deki medyanın kullandığı anlamın aksine, geleneksel İslami yargıların ötesinde, İslam’ı fundamental bir usul ve devrimci kaygılarla almak ve İslam’a ve pratiğine enetelektüel bir bakış olarak ele aldığımı belirtmeliyim. (Radikal, Batı dillerindeki manasıyla: problemi bütün veçheleri ile kavramaya çalışan demektir.) İslam’ı bir inanç manzumesinin ötesinde algılayıp onu gerek gündelik gerekse politik yönleriyle yaşama hakim kılma isteği, Radikal İslamcı tanımının ölçüsüdür. Ayrıca gerek Sufi, gerek Selefi, gerekse modern temellerle İslam ele alınsın, üçüncü dünya romantizminin aşılıp, kaynak öncelikli ve hukuk hedefli somut bir algılayışı da radikallik kapsamına alabiliriz.
Radikal İslamcılar ile Muhafazakarlar, popüler dillerinin benzerliği, ortak argümanları ve en belirgin ortak paydaları olan dindarlıkları sebebiyle, bu konuda fazla derinleşmeyenlerce genellikle özdeş addedilir. Oysa iki farklı ideoloji söz konusudur.
Muhafazakarlar, demokratik bir siyasal ortamın dine ve dindarlığa yönelik özgürlüklerinin yeterli olduğuna inanagelmişlerdir; 28 Şubat’tan sonra bu kanaat pekişmiştir. Devlet mekanizmasının yapısalı, ruhu ve işleyişi açısından İslami bir restorasyon beklemedikleri ve yöntem olarak da sorunun ancak demokratik bir usulle çözülebileceğine inandıkları [ya da inanmak zorunda oldukları] bakımından, muhafazakarların tutumu sekülerdir. Oysa radikal İslamcılığın niyeti bir iyileştirmeye kavuşmaktan ötedir. Radikaller bizatihi devletin ve hukukun kendisini isterler, herhangi bir iyileştirme çabasına da razı gelmezler. Zaten evrensel İslami siyasi düşüncenin yeni [aykırı] politik yaklaşımı olan Radikal İslamcılık, 20. yüzyılın başında, özellikle de hilafetin Yeni Türkiye tarafından ilgası ile başlayan boşluğun ardında “İslam Devleti” fikrinin doğmasıyla başlamıştı. Hilafetin ilgasının ardından artan Batı mütecavizliği, Filistin sorunu, ardından gelişen İhvan hareketinin sindirilmesi, İran devrimi, Afganistan ve Irak işgalleri ve sonrasında [aslında İslam toplumu üzerindeki etkileri pek umursanmayan] karikatür krizi Radikal İslamcıların siyasal dirayetini hem kendilerine, hem de muhafazakarlık ve uyuşumculukta aradıklarını bulamayan gruplara ispatlamıştı.
Radikal İslamcılığın Türkiye ayağı açısından en önemli taban, Milli Görüş ideolojisinin, AKP’nin muhafazakar tabanı dışında kalan, 28 Şubat sonrası bakiyesiydi. Bu çizgi klasik Osmanlı Nakşibendiliğinin anti laik, sufi geleneği üzerine ulusalcılıkla perçinlenmiş bir modern Ortadoğu-İslam Siyasal İslam algılayışıyla beslenerek düşünce evrimini tamamlamıştı. Milli Görüşçülerin 28 Şubat’ın ardından AKP’ye yönelmelerinin temel sebebi, temsil bazında işlevsiz kalan Milli Görüş hareketinin dinamiğini AKP imkanlarıyla sürdürebilmekti. Aynı zamanda Milli Görüşçülerin 28 Şubat’ı bir yenilgi saymayan aydın ve tabanları, AKP kurmaylarının bilinçaltlarında hâlâ Milli Görüş’ü yaşattıklarına dair bir inanca sahiptiler. Onlara göre ilerleyen süreçte AKP anti-Batıcı tutumunu gösterecek, imam hatipler ve Kuran kurslarının kaybolan işlevini canlandıracak, Müslümanların bir an önce kurtulmak istedikleri türban yasağını kaldırıp dini özgürlükler konusunda diretecek, özellikle medyanın toplumsal etiğe karşı açtığı savaşta etiğin taraftarı olacak, yoksul halk kitlelerinin ekonomik durumunda iyileştirmeler yapacak, kısacası “Adil Düzen’e” giden yolda rayda kalan lokomotif AKP olacaktı. Oysa hiç biri olmadı. Geçen süreçte Radikal İslamcılar AKP’nin İslami bir duyarlılık ve İslami bir söylemle alakası olmayan, mutlak bir muhafazakarlığın yukarıda bahsettiğimiz sekülerizmini sindirmiş olduğunu gördüler. Müslümanların bir an önce çözüme kavuşmalarını istedikleri sorunlar özellikle partinin ikinci hükümet sürecinde, kitlenin içkin taleplerine dair yaptırımlar bir yana, bu talepler politik arenada, demokrasi ve hukuk bağlamında bile masaya yatırılmadı. Özellikle Türkiye İslamcılığının vazgeçilmez insan kaynakları kurumları olan ve 28 Şubat sürecinde en büyük mücadele konusunu oluşturan İmam Hatipler ve Kuran kursları konusunda AKP’nin herhangi bir iyileştirmeye kapı açmayıp, eğitim konusundaki bütün enerjisini YÖK ve üniversiteler meselesine harcaması partinin radikal İslamcı tabanında büyük bir memnuniyetsizlik yarattı. Ayrıca AKP’nin macerasına başlangıç sürecindeki demokratik söyleminin dernekler, sendikalar ve benzer sivil toplum örgütlerinin işlevlerine canlılık kazandırabileceği düşüncesi kısa sürede hayal kırıklığına dönüştü. Çünkü derneklerin gerek birikim, gerekse demografik olarak altyapısız oluşu ve AKP’nin başta türban olmak üzere diğer inanç sorunlarını da kısa sürede çözebileceğine olan inanç dernekleri işlevsiz hale getirdi. Kayda değer bir İslamcı hassasiyete sahip tek sendika diyebileceğimiz Hak-İş’in kimi zaman dikkat çeken işçici, sosyal adalete vurgu yapan, muhalif yönü ise maddi ve manevi güçleri astronomik derecede katlanan yeni muhafazakar sermaye altında kalarak, hükümet politikalarına muhalefet bir yana, tarafgir bir tabela kuruma dönüştü. Denizin hışmı, adeta adacıkları yutuyordu.
Tüm İslam dünyasında olduğu gibi Türkiye’de de Radikal İslam siyasal bakışının evrensel ayağını Batı ve ideolojilerine düşmanlıkla şekillendiriyordu. Son iki yüzyılda tüm İslam Alemini sömürgeleştiren, İslam ülkelerindeki seküler akım ve faaliyetleri destekleyen, tüm ümmet için bağlayıcı kurumlar olan Hilafet ve İslam hukukunu kaldıran, Ortadoğu’da İsrail’i var eden, Saddam’ı İran üzerine salan, Irak ve Afganistan’ı işgal edip yüz binlerce Müslüman’ı katleden Batı, bütün belaların arkasındaki emperyalist şeytan olarak addediliyordu. Tüm İslam dünyasında olduğu gibi Türkiyeli Radikal İslamcılar nezdinde de Batı sempatik bulunamaz ve onunla gerek kısa, gerekse uzun vadede ilişkiye girilmesi bir politik dirayetsizlikten ziyade kafirleşmişlik, temel İslami hedeflerden sapmışlık olarak görülürdü. Belki de Radikal İslamcılar açısından AKP’nin en antipatik bulunan tutumu, kısa süre önce söylem ve davranışlarıyla Radikal İslamcı bir Batı yaklaşımına sahip olan AKP kurmaylarının, Batıyla bir problemi olmayan merkez solcu ve merkez sağcı partilerden bile daha belirgin biçimde Batı’yla uyuşması oldu.
Bütün bu saydıklarımız Türkiyeli Radikal İslamcılar bünyesinde aslında var edici bir dinamizm oluşturacak şekli belirli bir demoralizasyonu doğuruyordu. AKP’ye alınan tavrın eylemsel dinamizmini belki de bu demoralizasyon oluşturuyordu. Olmuyordu, umut bağlanan AKP iktidar olup, cumhurbaşkanlığını dahi elde etse, akabinde laiklerin elindeki bir çok özel ve tüzel kurumda hakimiyet kursa bile bu, İslam’ın ya da İslam’ın mutlak değerlerini üzerinde barındıran bir ruhun ülke üzerindeki hakimiyetinin değil, AKP’nin [organik bağlarına ekonomik davranış özgürlüğü ve imkanlarını önceleyen] çarpık liberal anlayışının hakimiyeti oluyordu ki zaten İslamcıların yıllardır mücadelelerini sürdürdükleri CHP, demokratik sol, milliyetçiler ve merkez sağ AKP’nin şimdiki tutumlarından farklı tutumlar göstermemişti! Ayrıca Türkiye’de Radikal İslam’ı tarih boyunca dinamik kılan unsur, Müslümanların kendilerini laik elitler ve cumhuriyet karşısında benimsedikleri ve adeta İslamcıların literatürleri ve politik retoriklerinin en önemli parçası olan mazlumluktu. İslam’ın ana referanslarından kaynağını alan bu mazlum devrimcilik, AKP’nin gerek bu mazlumluğa uymayan siyasal dili ve manevraları ve gerekse bu mazlumluk imgesiyle taban tabana zıt sefih yaşam tarzı, Radikal İslamcılar ile AKP’nin çarpık liberalizmi arasındaki tüm bağları koparıyordu. 2009 yerel seçimlerinin sonrasında sohbet ettiğim eski AKP’li bir hukuk öğrencisi geçmişteki emeklerinden pişman bir tavırla şöyle diyordu: “Varoşlardakiler için ucuz yiyecekler kolileyip mehter marşları eşliğinde bu kolileri halkın üzerine saçmaktan başka projeleri olmadı. Kendileri her sabah pastırma yiyip, en pahalı jiplerle gezip, Türkiye’de okutamadıkları kızlarını Avrupa’daki üniversitelere gönderiyorlar. Zaten Allah buna karşı olun demiyor mu?”

AKP’nin Aşk-ı Memnusu: Fethullahçılar

Bu ilişki başlı başına bir makale [hatta bir kitap] konusu olsa da Radikallerin huzursuzluğunun ve yeni yönelişlerinin şekil ve sınırlarını anlamamız açısından meseleye kısaca değinmekte fayda var.
Türkiye’de Laik Cumhuriyete karşı verilen hemen hemen bütün tepkilerin ardında karşımıza Nakşibendiliğin köklü kurumsallığı çıkar. Nakşibendiliğin bu muhalif tutumu özel olarak ele alınmış olmasa da, Şeyh Said’den, Said Nursi’ye, Milli Görüş hareketinin manevi önderi Mehmed Zahit Kotku’dan, Süleyman Hilmi Tunahan’a kadar [rejime muhalif] bir çok tarihi karakter Nakşi dergahlarından yetişmiştir. Zaten Türkiye’deki Laik-İslamcı çatışması, bir nevi “CHP ile Nakşibendiliğin kurumsallıklarının çatışmasıdır” dediğimizde zaman pek de hayret edilesi bir cümle kurmuş olmayız. Nakşiler siyasete karşıt bir tutum izlemedikleri için de Radikal İslamcı politikanın parti bazında veya popüler bazda şekillendiricileri olmuşlardır. Bu taban yapısının etkisiyledir ki, Necmettin Erbakan döneminde Milli Görüş diğer Nurcu gruplarla teması olsa da Fethullahçılarla siyasal bir ilişkiye girmemeye özen göstermiştir. Zaten bilindiği üzere Fethullahçılar da AKP kurulana kadar, seçimlerde Ecevit’in DSP’sini desteklemişlerdi.
Fethullahçılar’ın büyük üstatları Said Nursi’nin direktiflerini ikincilleştirip merkeze Fethullah Gülen’i ve fikirlerini koymaları diğer Nurcu gruplarla Fethullah Gülen ve ekibinin yollarını ayırmıştı. Radikal İslamcıların Fethullah Gülen ve ekibiyle olan problemlerinin kökeninde tabii ki Nurcu grupların kendi arasındaki çekişme yatmıyordu.
Fethullah Gülen’in soğuk savaş süresinde kararlı bir antikomünist olması ve soğuk savaşın ardından aldığı Amerikancı tavır, özellikle Kabe baskını esnasında, Arap tarihinin gelmiş geçmiş en şedit anti-Batıcısı olan Cüheyman’a karşı aldığı tavır Türkiyeli Radikal İslamcıların gözünden kaçmamıştı. 11 Eylül sonrasında İslam dünyasına karşı açık bir savaş ilan eden Amerika’nın alışılmadık teveccühü ve koruması, Papa ile Batılı bir devlet başkanının bile kuramayacağı yakın ilişki ve son olarak da gerek İslam’ın ana referanslarına, gerekse Radikal İslam’ın politik algılayışına ters bulunan, Yahudiler ve Hıristiyanlarla diyalog çabası, Fethullah Gülen ve ekibini bütün Radikal İslamcı grupların gözünde hoş olmayan bir konuma düşürmüştü. Garip bir tutumla Fethullah Gülen Amerika, Avrupa veya İsrail’in yıkıcı, uzlaşmaz, silahlı saldırılarına herhangi bir eleştiride bulunmazken, eleştiri oklarını İslam dünyasında Amerika ve İsrail’e karşı en sert politik söylemi barındıran Vahhabi ve Şiilere yöneltmesi, Afganistan işgali, Irak işgali, Hizbullah-İsrail savaşı, Gazze saldırıları gibi dünya Müslümanlarının modern çağdaki en büyük yıkımlarına yol açan durumlarda dahi Amerika ve İsrail politikalarına karşı kayıtsızlığı, Radikal İslamcı çevrelerde bir nefret uyandırmıştı. Bu nefreti perçinleyen önemli noktalardan biriyse cemaatin AKP’nin iktidar sürecinde ekonomik imkan ve birikimlerini birkaç kaç artırmış olmasıydı. Aslında bu ülkedeki zengin Müslüman, fakir Müslüman uçurumunun da tepkisiz kalmayacak aleni göstergelerinden birine dönüşüyordu; çünkü diğer İslamcı gruplar basit dergi ve gazeteler çıkaracak paraları zorlukla bulurlarken Fethullah Gülen ve cemaati, takipçileri milyonları bulan gazete, dergi ve televizyon kanalları, finans, eğitim kurumları, gıda, inşaat, ithalat ihracat firmaları v.s. sahipti. Daha da garibi Radikal İslamcıların sosyal adalet arayışı ve toplumun geneli için sınıfsal uçurumun azami derecede kapandığı model arayışları, kavrayış çabaları aksine Fethullahçılar ekonomik gidişatın sebep olduğu yıkımlara değinmedikleri gibi, AKP’nin ülkede “ekonomik açıdan her şeyin yolunda gittiği” tezini destekleyen medya anlayışlarıyla Radikal İslamcılar gözündeki iticiliklerini artırıyorlardı.
Bu tepkinin gölgesi, Fethullah Gülen ve ekibi AKP ile olan ahbaplığını derinleştirdikçe AKP karizmasının üzerine de çöktü. AKP’nin Fethullahçı grup ve kurumlarla olan açık ve sıcak ilişkisi ve Nakşi kökenli Milli Görüşçülerin zamanla itilip, iktidar nimetlerinin Fethullahçılara sunulması AKP’nin, Radikal İslamcılar gözünde köklerini Batının yıkıcı stratejilerinden alan bir kurum olduğu görüşünü somutlaştırdı ve AKP’nin Türkiyeli Müslümanlar için yapısal bir çözüme kapı açamayacağı inancını pekiştirdi. Fethullahçılar-AKP’liler ilişkisi, AKP’li eski Nakşilerin 28 Şubat tecrübelerine dayanarak, ordunun ve laisist cephenin herhangi bir taarruzuna karşı, sırasında Fethullahçıların hem ABD desteğinden, hem de birçok bürokratik kuruma oturmuş teknokrat potansiyelinden yararlanma refleksi olarak değerlendirebilir. Bu siyasal strateji manevrası belki AKP’nin işine yarıyor ama Fethullah Gülen’e olan antipati de AKP’nin İslamcı taban erozyonuna ivme kazandırıyor.

Radikal İslam ve Sosyal Adalet...

Kentleşme, eğitim düzeyi ve kalitesi, yayıncılık gibi konulardaki ilerlemelerin topluma yansıması, dini bir ritüeller manzumesinden çıkarıp yaşamın tüm alanlarına hakim bir inanç, düşünüş ve yaşam usulü formuna sokan -Batılıların fundamentalizm dediği- kaynaklara dönüş hareketi toplumun İslam algılayışı üzerinde bir çok köklü değişim yaptı ve bu süreç hâlâ devam ediyor. Kuran mealleri, tefsirleri, hadis kitaplarının sayısında artış, internet olanaklarının artışı, tasavvufun ve kurumlarının zaaflarının belirginleşmesi müslüman tabanın dini anlama konusundaki çabasını yeni mecralara sevkediyor. Bu durumu Avrupa’daki reform süreci ile karşılaştırmamamız anakronik bir tutum olacak olsa da, iki sürecin tarihsel benzerlikleri mevcut. Özellikle her geçen gün derinleşen yoksulluğa İslami bir çözüm çabası, Radikal İslamcıların sosyal adalet konusundaki tutumlarını belirginleştiriyor.
Radikal İslamcılar İslam’ın ana referansları olan Kur’an ve Hadislere baktıklarında, özellikle muhafazakar [son on yılda muhafazakar liberal] İslamcılığa, bu çizginin köklerini gelenekten alan ve zenginlere refahı hayır için kullanmayı, yoksula ise züht ve katlanmayı öneren ideolojisiyle tezatlar içeren metinlerle karşılaşıyorlar. Kuran’da Tanrıya iman, ahret, cennet, cehennem, ibadetler, gibi iman meselesine dair soyut konuların ardından özellikle ifade buyurulan konu infak [ihtiyaç fazlası malların muhtaçlarla paylaşılması] meselesi; bu tespit özellikle genç aydınların yeni ekonomik tutumlarında etkisini gösterecek gibi görünüyor.
Hz. Muhammed birçok sözünde infakın İslam toplumunun varlık sebebinin temel unsuru olduğunu ifade etse de, peygamberin vefatıyla doğan siyasal ve sosyal karmaşa döneminde iktidarı ele geçiren Mekke asıllı tüccar sınıfın yönetim ideolojisini kökleştirirken, Emeviler ve Abbasiler döneminde infak, İslamın ana meselelerinden olmaktan çıkıp herhangi, ardıl bir mesele haline geldi. Bu İslam öncesi geleneklerine tekrar dönen İslam toplumunun bu ‘irticaından’ kaynaklanan bir problem olduğu gibi, artık zenginleşmiş ve emperyal özellikler kazanmış Arap-İslam imparatorluğun yönetici sınıfları için makul bir ideoloji olarak belirmişti. Günümüz İslam fıkhının da bu dönemlerde inşa olduğunu göz önüne alırsak, paylaşımcılığa ikincil, salik, bayağı bir yer veren bir din algılayışının günümüze kadar gelmesi doğaldır. Lakin özellikle hilafetin lağvından sonra başlayan ana kaynakçı, fıkıh üstü hareketlerde Seyyid Kutub, Ali Şeriati gibi etkileri hâlâ süren Müslüman ideologlar sosyal adalet ve infak meseleleri üzerine özellikle önemle durdular. Bu yönelim hem Kuran’a artık skolastik dışı aydınlarca yaklaşımıyla ortaya çıkan yeni dinamiklerin, hem de modern Müslüman ideologların üçüncü dünya Müslümanlarının yoksulluğunun nedenleri anlama konusundaki gayretlerinin bir sonucuydu. Radikal akımların etki sahalarını artırıp fıkıh üstü modern algılayışların sivrildiği dönemde, özellikle Soğuk Savaşın ardından, İslam ülkelerindeki sınıfsal uçurumların da kıyıcı bir şekilde derinleşmesiyle, Radikal İslamcı gruplar Sosyal Adalet meselesini birincil meselelerden biri addetmeye başladılar. Türkiyeli Milli Görüşçülerin Adil Düzen ütopyasının sacayaklarından biri de sınıfsal uçurumların dibinde kalmış ve paylaşımcılıktan nasibi alabildiğine azalmış toplum katmanlarına vurgu yapıyordu.
AKP’nin sosyal adalet konusundaki kısırlığının doğurduğu umutsuzluk ve kaçış, Radikal İslamcıların ekonomi ve sosyal güvenlik merkezli sorunlara eğilmesine yol açtı. Öğrenciler arasında sosyal adalet meselesi merkezli okumalar, kalem sahiplerinin bu konuya daha fazla eğilmesi, Radikal İslamcı siyasetçilerin bu konudaki alışkın olmayan beyanatları ve tabii aynı zamanda Türkiye solunun siyasal zaafiyeti, Sosyal Adalet [sosyal demokrasi] problemini siyasal ve toplumsal arenaya taşıtacak grupların Radikal İslamcı gruplar olabileceği izlenimini veriyor. Türkiyeli İslamcılar, ekonomi ve paylaşım sorununa akılcı bir söylem ve yöntemle eğilmenin kendilerine neler kazandıracağının farkında görünüyorlar. Radikal İslamcı sosyal adaletçilik toplumdaki bütün eşitsizlikleri giderecek bir derinlik barındırmasa da, sosyalizmin “dinsizliğinin” ve kaba sekülerizmin tatmin edemediği varoşlara uygun bir dil kullanmasıyla, sosyal adalet bağlamında tabanını genişletme potansiyeline yakın görünüyor.

Alternatif siyasal mecra

Radikal İslamcıların körpe idealizminin bir sonucu olan o kıyasıya eleştiri tutkusu, siyasal bir kuruma angaje olmalarını zorlaştırır; ama Türkiyeli Radikal İslamcıların enerjileri konusunda gösterdikleri ve duyarlılıkları, Arap ülkelerindeki gibi siyaset karşıtı bir tutumdan ziyade siyasal imkanları olabildiğince kullanmak şeklinde tecelli etmiştir. Unutulmaması gerekenlerden biri de 28 Şubat öncesi süreçte fikir dünyalarını salt İslami referanslarla beslemiş olan İslamcıların, o zamandan beri Marksizm’den Hayek Liberalizm’ine dek çeşitli Batılı referanslardan olabildiğince beslenmeleri... 28 Şubat öncesinde Yeşil Kuşak hezeyanlarının etkisiyle kıyasıya düşman oldukları Sosyalizm, Yeni Osmanlıcılığın üzerine eğilmeye mahal bırakmadığı demokrasi, paylaşım, ifade özgürlüğü, gibi meseleler artık İslamcı literatürün bizatihi parçaları. Bu kaynaklara hem başlarına gelenleri yorumlamakta muhtaç oldukları gibi, hem de toplum nezdinde politik konumlarını anlamlandırmak için başvuruyorlar.
Peki bu arayışın kurumsal sonucu olarak karşımıza Saadet Partisi mi çıkıyor? İlk izlenim öyle olsa da, Radikal İslamcı tabanın en büyük endişesi, Milli Görüş ekolünün son durağı olan bu partinin de ‘imkanlara’ kavuştuğu anda AKP tipi bir hayal kırıklığı yaratması. Lakin Radikal İslamcı tabanda gerek AKP’nin miadını yavaş yavaş doldurduğunu düşünenlerin, gerekse siyasal boykotun sadece var olan kaosu derinleştirdiğini düşünenlerin yönelebileceği, bünyesinde İslamcılığı, sosyal talepleri barındıran ve umut vaad eden bir siyasal retoriği olan başka da bir alternatif yok. Daha önemlisi Saadet Partisi Türkiye’de bütün partilerin paylaştığı tarihsel lider ideolojisini korumayı bildiği gibi bu ‘iç’ ideolojiyi ayak bağı olmaktan kurtarıp bir [ya da birkaç] adım ileriye götürmeyi başaran [denenmemiş] genç politikacılara sahip. Özellikle Saadet partisinin yürütücü kurmayları Numan Kurtulmuş, Mukadder Başeğmez ve gerek İslamcıların, gerekse İslamcı taleplere ilgisi olan fikir gruplarının aşinası olduğu, çeşitli süreçlerde dikkat çeken demokratik söylem ve davranışlarıyla önemli bir siyasal karakter haline gelen Mehmet Bekaroğlu, Saadet Partisinin vizyon kalitesini AKP’nin üzerine çıkarıyor. Ülkenin çeşitli bölgelerinde sayıları artan ve söylemleri yalın bir İslami Radikalizm barındıran dernekler artık bazı isteklerin daha yüksek sesle talep edileceğinin işaretini veriyorlar. Radikal İslamcı yazar ve ideologların internet imkanlarıyla fikirlerini geniş gruplara ulaştırmaları, fikir ve politika sanal kurumsallaşmalar, Radikal İslam’ın politik, sosyal bilimsel referanslarının satışı ve paralelindeki tartışmalarda artış önümüzdeki sürecin şekli hakkında ip uçları veriyor. Radikal İslamcılar Türkiye’deki toplumsal apolitizasyonun kurbanı mı olacaklar yoksa 28 Şubat ve sürecindeki tecrübelerden yararlanarak maçın ikinci raundunda siyasetin kurumsal imkanlarını ne kadar kullanacaklar, göreceğiz.
Şu esnada AKP’nin de en büyük endişesi olan iç parçalanma, Türkiye’nin geçmiş on yılındaki siyasal sürece farklı bir ivme kazandıracak güçte. Eğer AKP hükümeti en azından ekonomik reformlar konusunda ANAP-DYP çizgisindeki merkez sağcı ideolojiden bir parça farklı davransaydı yeniden şekillenen Radikal İslamcılığın güçlenmesine bir parça engel olabilirdi. “Davos çıkışına” işaretle bir itiraz yükseltenler olabilecekse de, toplum bu çıkışmanın AKP’nin değil, Tayyip Erdoğan’ın kişisel bir tavrı olduğunu zaten biliyordu; AKP’nin ana sermayesinin Tayyip Erdoğan’ın karizması olduğu bilindiği gibi.
Kitlesel memnuniyetsizlikleri sezen AKP’li kurmaylar yeni kabinede Radikal İslamcı tabana karşı Milli Görüş damarının partilerinde hâlâ [!] aktığını vurgulayan kozmetik yenileştirmeler getirseler de Radikal İslamcılar artık 28 Şubat öncesindeki gibi kozmetik stratejilere kanacak kadar birikimsiz görünmüyor.

Kaynaklar:
Hamid İnayet, Çağdaş İslami Siyasi Düşünce, Yöneliş Yayınları, İstanbul, 1988
Bernard Lewis, İslam’ın Siyasal Söylemi, Phoenix Yayınları, Ankara, 2007
Seyyid Kutup, İslam’da Sosyal Adalet, Aslan yayınları, 1991
Ali Şeriati, Marksizm ve Diğer Batı Düşünceleri, Bir Yayıncılık, İstanbul, 1985
Abdullah Manaz, Dünyada ve Türkiye’de Siyasal İslamcılık, Ayraç Yay. Ankara, 2005
Davut Dursun, Ortadoğu Neresi?, İnsan Yayınları, İstanbul, 1995
Editör Richard Tapper, Çağdaş Türkiye’de İslam, Sarmal Yayınları, İstanbul 1993
AKP Kitabı: Bir Dönüşümün Bilançosu, Hz. Bülent Duru, İlhan Uzgel, Phoenix Yay, Ankara 2008
www.aliseriati.com
www.muslumansol.com

(Bu yazı Sosyalist Birikim Dergisinin Temmuz 2009 sayısında yayımlanmıştır)

mail&msn: sokakfilozofu06@hotmail.com, ozkansahin97@gmail.com

EŞEKLİĞİN MODERNCESİ: KİŞİSEL GELİŞİM

2009-07-11T04:14:00.000-07:00

Çalıştığım bir çok yayınevi batmaktan kişisel gelişim, kişiliği geliştirme, adam olma kitapları sayesinde kurtuldu. Ben de kıyasıya kınadığım bu kitapların, onlarca yayınevini ve onlarca yazarı ev bark sahibi ettiğini görerek şaşırdım. Benim gibi adamlar ne kadar sert bir dile sahip olsalar da topluma karşı babacan bir agucu guguculuk beslerler, hani gönül sevdiğine çatar hesabı. Bu lahmacun, kuru fasulye tutkunu, soysuz siyasetçi düşkünü, erdem kaçkını toplum bizim toplumumuzdur, bizde bu toplumun okula gitmiş, badem bıyıklı hocaları tarafından kulakları çekilmiş bireyleriyiz ne de olsa. İlk gençliğimizi ahlaksız medyatörlerimiz ve Amerikanların hayvan terbiye kılavuzlarından aşırılma bilgilerle harmanlanan milli eğitim mevzuatlarıyla heba ettik. Ama olsun yine de çoğumuz ilkokulu, liseyi, hatta üniversiteyi bitirdi... Şükür hemen hemen hepimiz işsiz olsak da çok azımız ipne, terörist, tarihi eser kaçakçısı, şeriatçı, komünist, godoş, hortumcu veya cani oldu. Devlet büyüklerimizden Allah razı olsun, Allah devlete millete zeval vermesin. Diktatörlerimiz rahat uyusun.
Geçenlerde bizim çıtkırıldım kariyer tutkunlarından biri kolumdan tutup götürmese ne işim var benim o kaşları tıraşlı beyler ve mini etekleri bacaklarına dar gelen dilberlerin içinde. Ben lokması, hırkası ve cinnetiyle mutlu bir Ankaralıyım. Bir zengin semtindeki, oturaklı bir derneğin şatafatlı binasının toplantı salonundaydık. Konuşmacı bitirdiği garip isimli üniversiteleri sayarken biz İngilizce’yi 20 yaşından sonra öğrenmiş faniler kötü yola düşmüş gibi bozuk bozum olduk zaten. Bu bozukluğu sezince sevgili konuşmacı horoz gibi kabardı. Kişiliğimizdeki zayıflığı yakalamıştı işte... Ah olmaz olasıca anamız babamız, bizi de öyle garip üniversitelere göndermediler ki! Sonra konuşmacının naif halleri ve tatlı diliyle azar işittik bir süre. Benim siyah tişörtüm üzerindeki eşek görünümlü geyiğe takan hanım bir de şişkin göz altı torbalarım ve sakallarıma takılınca bütün enerjim boşaldı. Lohusa bir fil gibi kalakaldım, gözlerimi bile kırpmaya mecalim kalmadı, o kadar şeker insan arasında ezildim, büzüldüm. Arından hanımefendi hazretleri Sonra kişiliğimizi geliştirmeye başladı. İlk ders: Görüşmelerinizi randevuyla yapacaksınız, dedi. O kadar okumuş adam zaten insanlara kör bayramın şaşı eşeği muamelesi yapmadığımızı, gittiğimiz yeri önceden kontörümüze kıyıp aradığımızı söyleyemedi. Ben de dahil hepimiz emme basma tulumba muamelesi yaptık kafalarımıza. Ardından konuşmacımız insanlarla konuşurken onları dinlememiz gerektiğini söyleyince bayağı şaşırdık. Biz de yıllardır insanlarla konuşurken neyi unutuyoruz, yüreğimizin bir parçasını söken eksiklik nedir diye düşünür dururduk. Konuşmalarımızda küfür kullanmamamız gerektiğini de duyunca açıkçası hicap duydum çünkü benim cümlelerim özne yüklem ana ve avrattan oluşur. Sonra konuşmacımız bir şeyler daha geveledi. Ardından ikram servisine yöneldik. Konuşmadaki tek ciddi şey temiz masa örtülerinin üzerine yığılmış kurabiyeler, içecekler ve yüzlerimize bir timsahın yüzüne bakar gibi bakan hayat yorgunu garsonlardı. Ardından mesel bitti. Konuşmacının bir buçuk saatlik zırvaları sonucunda 4000 dolar aldığını duyunca yazarlığı, editörlüğü bırakıp büyücü olmaya karar verdim.
Bu kişisel gelişim çılgınlığı hakkında bir tarihçi olarak çok bilmişlik etmekten çekinerek de şunları söyleyebilirim. Amerika’yı, Avrupa’yı bilmem, onlar ticaret toplumu, bir asırdan beri eşeğe binmiyorlar, kalçaları Mersedes koltuğuna alıştı, elbetteki yaşamlarının bütün dinamiği mal üretip, müşteri bulmalarına bağlı bu medeni yığınlar varlıkları için binlerce usul geliştirecekler.
Türklerin son üç yüzyıllık tarihi Avrupalı büyükler karşısında yenilmişliğin, efendilerin direttiği karaktere karşı, geleneksel karakterin de temel unsurlarını taşıyan, iki kutubun birleşerek edebi bir garabet haline geldiği karakterlerini var edebilmenin tarihi. Son asırların zinde değerlerinin kaynağını hepimiz biliyoruz... Biz Avrupalılardan daha çok yazar, şair, ruşenfekr kurban ettik ama bir sosyal bilim devrimimiz olmadı. Sebahattin Alilerimiz, Nazım Hikmetlerimiz, Mehmed Akiflerimiz mermilere ve sürgünlere kurban gittiler. Siyasetçilerimiz gölgesinde saklandıkları padişahla beraber tarihe gömüldüler, rütbelerini eve koyan çatık kaşlı generallerimiz yüreklerimizin yeni kutbül aktapları oldu. Tarihi boğmak, dili maymuna çevirmek için koca koca fakülteler açtık insanların eşek bokuna basa basa yürüdüğü bozkır şehirlerine. Muhalefet eden bütün din adamları yağlı ilmiklere ikram edildi ki ortalık Cübbeli, sümüklü, Amerikan yalayıcılarının asrı saadetine dönüşsün. Köyde davar gütmeyi beceremeyenler enstitülere doldurulup öğretmen edildi. Kıçını asma yaprağına silen çobanların cebi saatli maarif takvimi görmeden İlyada’yı, Odesa’yı gördü. İsyanıydı, darbesiydi, Star 1iydi derken dünyanın en sapık toplumunu el birliği ile inşa edildi. Hem Okul, hem cami, hem tarih, kucakta sevilen tanrı televizyon koca bir toplumun üzerine içi saçmalıktan kurtçuklarla dolu bir zehir kustu. Bütün değersizlikler övüldü, erdem hor görüldü. Bugün en basit muhalefetinizde kafanızı ceviz gibi kırmaya meyleden güruh cebinde otobüs kartı bile olmayan bir çelişki. Elde var olana, şükredilene, yarı açlığa bile hayret edilesi bir tamah. Bir gecede şapka giyen, bir gecede medeni alfabe kullanan, kanun ithal ederek bir gecede medenileşen bizler mutfak camına asılı bezimizdeki bir avuç kuru fasulyeyi dahi kaybedeceğiz diye korkuyoruz. İçtimai mefkureci hezeyanlarla devlet şiirleri yazdık, dünyanın en büyük ekonomik krizlerini gördük. 150 yılda bir tane Nobel’i anca hak ettik, ama gecelik ekonomik küçülmelerde Surinamı bile solladık. Bir yumurta kadar Türk, Bir düdüklü tencere kadar Müslüman, bir hasır sepet kadar medeni bir heyulayı kucakladık. Bir ülke insan tarih, politika ve ana kurumlar eliyle dünyanın en kişilik mahrumu yaratıkları haline geldi. Gazetecileri dangoz, akademisyenleri köylü, katilleri mağrur ve tüccarları açgözlü... Bugün tarihçilik 300 500 yıl geride kalmış değerleri bulup onu heybe suratlı İlber’in kırıtkan dilinden NTV’de sunma sanatı haline geldi. Sanat güneşi İpne, kahramanı Recep İvedik olan bir toplum elbetteki biriyle görüşmeye giderken randevu alması gerektiğini UZMANlardan öğrenecekti. Konuşurken küfür etmemesi gerektiğini de... Eh bunları öğreniyoruz şükür, gelişme tutkumuzu cebimizdeki para ile kanırtıyoruz. İnternette sürekli görüyoruz, 3 haftada 7 santimi garanti ediyor timsah gülüşlü, armut memeli lolitalar. Krizler bile yanımıza yanaşamıyor, her türlü belanın teğet geçtiği Allah’ın seçkin milletiyiz.
Bunların politikayla, tarihle ne alakası var diyeceksiniz. Bende “Onlarla alakalı olmayan var mı?” diyeceğim. Açlığa, yoksulluğa, yabancılaşmaya, kan içiciliğe karşı tepkisel olmadıktan sonra kişiliğin neyi gelişmiş sayılır. Ve bir insan sırf iyi satış yapacağım ya da aldığı diplomaların yaşamın gerçekliğinin saçtığı strese dayanıksızlığını yüzüne geğirtiler zırvalayanlardan mı öğrenmeye çalışır. Uğur Kaymaz’ın kim olduğunu bilmeyenin, bir fahişenin ruhundaki dağınıklık hakkında iki dakika tefekkür etmemiş adamın, ulan bu insan neden böyle canavar diye düşünmemiş adamın kişiliği olsa nolur olmasa nolur... Yine de biz yürürken adım atmayı unutmayalım. Dişlerimizi fırçalarken diş fırçası kullanalım ve Cuma namazlarına koşarken, namaz esnasında osurmanın namazımızı bozacağını aklımızdan çıkarmayalım.

TOPLU ÇILDIRMA

2009-06-13T13:21:00.001-07:00

http://www.hurriyet.com.tr/gundem/11776543.asp?gid=229

http://www.hurriyet.com.tr/gundem/11778636.asp?gid=229

http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=11751529

Tamam, vatandaşlarımızın kitap okumaya gereksinim duymayacak kadar çok şey bildiğini, üst düzey bir zeka ve insan ötesi bir algılayış, yorumlayış kabiliyetine sahip olduğunu hepimiz biliyoruz... Ama bir zahmet ansiklopediye mi bakarsınız, gogıl’dan mı ararsınız, şu William Wunt’un Almanya’da ilk psikoloji deneyhanesini hangi ihtiyaç için kurduğunu, psikolojinin bir bilim olarak doğduğu süreci bir inceleyin. İlk görünen şey psikolojinin azıtmış bir sosyopatlığın yok oluşa götürdüğü toplum unsurlarının davranış kökenlerini incelemek olduğunu göreceksiniz. Bu insanların davranışları neden değişmiştir, bu anormalliğin sebebi nedir, bu insanları bu hale getiren faktörler kişiden mi yoksa gündelik ya da evrensel sorunlardan mı kaynaklanmaktadır? Tamam bir bireyin psikolojik rahatsızlığının hususiyetleri araştırılır, görülür, ayrı; ama ya toplum mutlak bir cinnet sürecindeyse? Böylece psikoloji toplumsal cinnetin köklerini, birey üzerinden hareket ederek çözmeye çalışan bir bilim olmuştur. Ablasının ırzına geçen ortaokul çocukları, annesinin başını kesip pencereden aşağı atan hayırlı evlat, komşusunun oğlunun kıçına bahçe demiri sokan zatı aliler...

Tamam, bizim tarihimizi öyle kurban olunası devrimler de şekillendirmedi; şiddetin, hatta sapıkça bir şiddetin tarihi süreçte Türk halkının ortak bilinçaltında işlene işlene, yine aynı halkın gündeliğinde bir gurur vesilesi haline getirildiğini biliyoruz. Sonuçta tarihçileri Kuyucu Murat hayranı, gazetecilerinin iyi okullardan mezun angut, akademisyenlerinin Türkçe cümle kuramadığı, köylerinde amcalarına dayılarına bok yedirilmiş, dört tane darbe görmüş, başörtülü olduğu için kalçasına tekme yemiş (ki 4 metre kadar uzağımda oldu, bizzat gördüm), kendilerini yenen takımın taraftarının Maçka parkında ırzına geçmiş bireylerden müteşekkil bir toplumun cani olmayan bireyleri de nasiplerini çeşitli şekillerde alacaktı, şükür yaratana, neşvü nemalarına kavuştuk milletçe gururluyuz.

Türk toplumu son on yıldır kişisel bütün tutumlarının, yaşam felsefesinin, televizyon eliyle belirlendiği bir toplum... Bir vatandaş günde on saat eşşek gibi çalışır ki bu eşekliğin karşısında aldığı ücret asgari(!) düzeyde yaşayabileceği, yani amiyane tabirle gebermeden sağ kalacağı bir ücrettir. Kuruyemiş gibi, çikolata gibi, gezip tozma gibi lüksler ne haddine! Eve geldiğinde tüm kasları tutulmuştur, bütün zihinsel faaliyetleri durur, aklında yarın çekeceği çilelerden ve gelecek kaygısından başka bir şey yoktur. Biyolojik yeterliliğini ispatlamak için doğurduğu çocukların gürültüsü ve beslendiği medya kültürüyle kendisine sürekli baskı yapan yakın akrabalardan başka bir çevresi yoktur. Aydınları onun semtindeki bir kahveye bile uğramazlar, aydınları dört gün sonra bu garibanın oy vereceği parti başkanlarıyla bir yemekte ya da İstanbullu homoseksüel şairlerden herhangi biriyle edebiyat muhabbetindedir. Bu zavallı asgari yaşam düzeyine mahkum vatandaşa televizyondan başka bir eğlence kalmamıştır. Yorgunluktan cinsel hayatı bile kalmamış (Bir ankette okumuştum Tr’deki kadınların %75’i hayatlarında orgazm dahi yaşamamışlar... Hemen altında Türkler’in iktidarsızlığını bahane etmeye çalışıyorlardı. Günde eşşekler gibi 10 saat çalışın bakalım iktidar kalıyor mu?)yaşamsal zenginliğe, estetiğe muhtaç bu yaratığa televizyondan başka bir keyif aracı sunulmamıştır. Evet artık, fesat evindedir. Bu fesatla dimağını şekillendirir.

Bu fesatla neler öğrendi Türk halkı?

Hadi cinsel sapkınlığı geçelim, tüketim kültürünü geçelim, apolitizasyonu geçelim... O türküleri yazan bir toplumun çocukları böylesine katil bir ruha nasıl büründüler? Öncelikle televizyon, bünyesinde barındırdığı mutlak şiddetle, şiddeti toplumun günlük görüngesi içerisinde olağan bir eylem altyapısı olarak gösterdi. Yani komşumuzun kızının ırzına geçmek ya da arabamıza çarpan adamın kalbine bıçak saplamak toplum tarafından olağan birer gündelik davranış gibi algılandı. Kişi bireyleşmeyi cinsel gücüyle, parasıyla, kas gücüyle, hışmıyla, kafasını puştluğa çalıştırabilmesiyle menkul bir yolculuk olarak algıladı. Beyinsizlik, kaba kuvvet ve çok yiyip çok sıçabilme kudreti medya tarafından pohpohlanan ve toplumun gündelik ideolojisine süratle sirayet etti; birer pozitif yapıcılık olarak algılandı. Devletin de bu algıyı yok etme babında herhangi bir biliçsel yaptırımı olmayınca (Çünkü bürokratlarımız hayatlarında bir Tarkowsky filmi bile izlememişlerdir, bir düdüklü tencere ne kadar entelektüelse bir bürokratta o kadar entelektüeldir, medyatik argümanlarının toplumsal kıyıcılığı tetiklediğini bile göremez, giyinir, kuşanır şeref tribününde maça giderler) sevgili medyamız ticari değeri olan her şeyi toplumun gözüne sokmaktan haz aldı. Zaten İstanbullu ruhu, İstanbul’un ticari ruhu, ticarette etiği yadırgıyordu. Böylece; gidin yüzde on beşi homoseksüel olan Fransa’da, bekaret yaşının dokuz olduğu Hollanda’da bile televizyonlarda bu kadar çıplak kadını bir anda göremezsiniz. Bugün Türk kanallarını izleyin, en şirin yaratıklar ipneler, orospular ve kredi kartlarıdır. (ardından sırayı muhafazakarlarımız ve tuvalet kağıdı reklamlarında oynayan çocuklar alır)... Bugün önümüzde daha çok yiyemediği için, daha çok çalamadığı için, aşkı memnudaki kart horoz gibi onsekizlik dilberleri düzemediği için dellenen, bu deliliğini bir süre kredi kartlarıyla engelleyen ama sonunda dostuyla birleşip oğlunu geberten, komşusunun kızını sobada yakan, ailesinden 8 kişinin kafasına sıkan, sapıtan, manyayan, beyninin, ruhunun ırzına geçilmiş bir sapıklar sürüsü var. Peki çözüm ne? Çözümü herkes biliyor ama çözüm Mehmet Ali Ebil’in işine kadar gelirse, sevgili AKP’lilerimizin de, CHP’lilerimizinde, 101. Türk büyüğü Fatih Üerek’in de işine o kadar geliyor.

İNZİVA

2009-05-29T03:31:00.001-07:00

Elbetteki
Kolayanlaşılanbirroman
Gibi akmayacak canıma kelimeler

Elbetteki
Ölen bir oğlun boğaza taktığı düğümünden daha
Leziz bu acı

Hırslı bir bekleyiş
Abaza askerlerin kemirdikleri dikenli dallar gibi
Hınçlı bir titreyiş
Bir mavilik tutkusu
Bir kızıl bahar
Kumlaşmaya hasret akkanlı yollar gibi

Bir gelin gerdanı beyazlığında olmayacak bu planlı sadelik
Bir yoksul muşum gibi ağır aksak akmayacak kanım
Kefen kefen bakmayacak yüzüme bu kılıksız halılar
Bir lise defteri kıvamında semirip akmaz ya bu sabır

Hey yanılgı müzesi
Karmaşamızdan usanmış kopuk dilli canavar
Yokuş okşayıcı merhem çürütücü:
Tarih
Bir değer biçecek misin zehrime
Karşında bir göçmen olsam
Çatlar mısın bir olgun karpuz gibi
Hatırla savurmuştunsende kerkenez benlikleri
Yama zamanı gelmiş
Bir kırık topuz gibi

Elbette
Bir sevda masalı yalınlığından ırak
Bir yaralı zırıltısından farklı
Ama ne olursa olsun
Bir süresiz inziva işte
Diğerlerinden pek de farklı olmayacak

sokakfilozofu06@hotmail.com

DOĞA HIRPALAYICILIĞIN KÖKENİ

2009-05-23T12:48:00.000-07:00

Geçenlerde termosumu kahve ile doldurdum, biraz fıstık, bir iki paket kek aldım. Çantamda defterim ve Macciocchi’nin o Mao’nun Çin Kültür Devrimi ile alakalı meşhur ve tuğla kalınlığında araştırması vardı. İçine kasaba dinginliği sinmiş dolmuşlardan birine binip Ankara’nın 20 km. doğusundaki bir piknik alanına gittim. Hafta sonu huzuruna doymuş tombul memurlar, tombul hanımları ve tombul çocuklarıyla birlikte mangal yakma telaşındaydılar. Kollarında sepetleri ile yanık yüzlü çingeneler bütün ihtiyaçlarını yanlarında getirmiş ailelere bir şey satabilme umuduyla çırpınırken, kentin beton ruhunu emmiş çocuklar doğaya olan yabancılıklarıyla ya ilk defa karşılaştıkları bir böcekten, bir sürüngenden korkarak ya da aşmaya alışkın olmadıkları bir tümsekte düşerek bas bas bağırıyorlardı. Et kokusundan mürekkep dumanlar sıkılgan hayaletler gibi başımın üzerinde dolaşırken özellikle çocukların içgüdüsel bir kinle doğa parçacıklarına saldırdıklarını gördüm. Bir dalı kırmak, bir köstebeği taşlayarak kovalamak, bir bisküvi paketi veya yağlı bir kağıdı umarsızca bir köşeye fırlatmak... Büyükler bu suçu biraz daha organize bir usulle işliyorlardı. Onlar dalları minik testerelerle kesip istifliyor ve mangal yakmakta kullanıyorlardı. Mangal kömürüne kıyamadıklarından herhalde! Onlar yedikleri etlerin, ekmeklerin paketlerini kaldırıp boşluğa savurmasalar da, bütün pisliklerini büyük torbalara koyuyor, torbaları da ormanın insan gözüne uzak boşluklarına savuruyorlardı. Çöp kutuları ağzına kadar doluydu ve kokan çöplerle, bakımdan sorumlu kurumların günlerdir ilgilenmediği anlaşılıyordu. En garibi de bazı babaların oğullarıyla birlikte, piknik alanına yaklaşık 50 metre uzaklıktaki minik bir dereye kurbağa avına çıkmasıydı. Takdire değer bir askeri incelikle kurbağalara karşı zafer de kazanıldı. Sapan taşlarının darmadağın ettiği yeşil bedenler, üzerine bomba yağmış düşman askerleri gibi bakanın içini parçalıyordu. Bir parça konfor ve bir parça eğlence için irili ufaklı insan yığınları doğanın bünyesine bütün yıkıcılıklarını kustular. Abartıyor muyum? Elbette abartıyorum! Basit bir hafta sonu eğlencesi için birkaç insanın doğaya karşı bilinçsiz tutumları doğaya zarar bile vermez. Her çocuk adam başı 3 kurbağa öldürse kurbağa nesli tükenmez. Her aile mangal ihtiyacı için birkaç dal kırmış ne olacak? Bisküvi paketleri, yağlı et kağıtları doğada göz açıp kapayana kadar eritir. Ne kadar azgın olsa da aslında lafı bile edilmeyecek azgın bir tahrip çabası! Sanayi devi ülkelerin ve onların kime karşı ürettikleri bile belli olmayan silahlarının kustuğu medeniyet bugün insanı yok oluşun olmasa bile, yaşam için evrensel bir ıkınmanın eşiğine getirdi. Bu yüzden edebiyat ve sinema artık ütopyaları değil heretopyaları, distopyaları ciddiye alıyor. İçgüdümüzün sesi herhalde “Aman elinizdekini koruyun!” diye kulaklarımıza fısıldıyor. Neyse!

Piknikçilerin aymazlığı bir konuda dikkatimi çekti. Onların o anda içlerinde bulundukları doğa parçasına karşı giriştikleri umursamazlığın tek sebebi kısa süre oradan ayrılacak olmalarıydı. Bu yüzden piknik alanına bir köy, bir yerleşke, bir konut muamelesi yapamadılar. Göçmenlerin o kısa vadeli hesapsızlıklarının bir göstergesiydi işledikleri suçlar. Hadi bunlar göçmendi, biraz sonra çekip gülistan gibi baktıkları, içlerini döşeme uğruna gençlikler hiç ettikleri evlerine gideceklerdi. Peki ya az önce bahsini ettiğim büyük güçler! Hatta büyük güçlerin birer kötü kopyası olmak için daha vahşi ve daha usulsüz bir azgınlıkla doğasına saldıran toplumlar, ülkeler. Beton parmaklıkların gölgesinde, denize sahip ama yüzemeyen, toprağı verimsizleşmiş, tavanı delinmiş milyarlarca insan. Orman bir piknik alanı artık, deniz sadece emlakçıların karını artıran bir görsel argüman. Güçlüsü ve güçsüzü, bütün insan yığınları kendi coğrafyasına karşı muazzam bir savaş veriyor. Bunun kökeninde ne olabilir ki? İnsan kendisini bir parçası hissettiği bir olguya bu şekilde saldırgan olamaz ya da saldırılışına karşı böylesine sessiz kalamaz. Sebep!
Adem’in hikayesini gerek mitolojik metinlerden ve gerekse kutsal kitaplardan defalarca okudum. Tanrı, insan ve muhtevası hakkındaki en can alıcı hikaye olan bu hikayede insanın aslında yeryüzünün en yabancı varlığı olduğu vurgulanır. Çok uzak ve bilinmeyen bir dünyadan kovulmuş ve bir nevi cezaevi sayabileceğimiz bu yurda sürülmüşüzdür. Ruhlarımız bedenlere, bedenlerimizde yeryüzüne mahkumdur. Hep böyle apansız bir çıkma çabasıyla, sürüldüğümüz yurdun konforuna, tasasızlığına yanar, aklımızı ve bedenimizi bütün gücüyle zorlar sürüldüğümüz anayurdumuzu taklide zorlarız. Ama olmaz! Nere erişirsek erişelim, hangi konforu elde edersek edelim, her şey batıcıdır, huzursuzluk kaynağıdır. Durur durur yine okları, mızrakları nükleer bombalara, savaş uçaklarına çevirir birbirimizi yok ederiz. Birbirimizle hesabımız bitti mi gözümüz hemen doğaya döner. Belki bir yüzyıl sonra hırpalayacağımız bir doğa parçası da kalmayacak. Aklımız ve gerine gerine övündüğümüz teknolojinin gücü ne insanı yaşatmaya ve ne de yıktıklarımızı tamir etmeye yetecek.

Bu katliamın kökeninde yine göç mü var? Bence evet! Çünkü insan beyni ölüme programlanmış ve insan içindeki yapıcı ve yıkıcı dinamizmin sonsuza kadar sürmeyeceğini biliyor. 50, 60, 70 hadi bilemedin 100 yıllık bir yaşam süreci. Eninde sonunda insan kafasının içindeki bütün birikimle hakkında çok az bilgisi olduğu bir gaybı kucaklıyor. Böylece, burada, bayağı uzun kalacak bir piknikçiden bir farkı kalmıyor. Ortak bilinç, içgüdü, fıtrat adı neyse, hepsi kanser haberi almış bir mirasyedi gibi elindekini bir an önce yok etmeye çalışıyor. Bu bencil hedonizme karşı, yağmacı ruha en güzel eleştiriyi belki de o “yeryüzünü çocuklarından emanet aldıklarını” söyleyen kızılderili bilgeler yapmış. Bu eleştiri bir konarın medeniliği ile yeryüzünü okşamayı bilen birkaç kişinin merhametini artırmıştır şüphesiz ama... Kim bilir, belki de geldiğimiz harikalar diyarından uzaklaşmışlığın ve tekrar ulaşamamanın cinnetiyle tabiat ananın etini dişliyoruz!

VEDA

2009-05-19T13:15:00.000-07:00

Git ama;
Yine Gel!
Hatta
Şimdi
Ben
Ruhunun
En kırılgan yerinden öpüyorum
Seni
Dudaklarımın sıcağı
Kanayışına merhem olur
Belki

Belli
Ki.

sokakfilozofu06@hotmail.com

2009-05-15T05:00:00.001-07:00

KAPİTALİZMİN SUÇ TARİHİ

2009-05-13T06:48:00.000-07:00

WERNER BIERMAN
ARNO KLÖNNE

Altın ve Gümüş Açgözlülüğü
Şeker, Kölelik, Ticari Sermaye
Çin ile Uyuşturucu Ticareti
Silah Ensütrisi
İçindekilerden

Keşiflerin, o insanı insanlığından utandıran süreçlerini okumak, Avrupalı açgözlülüğünün sınırsızlığını, medeniyet denen beladan kahır kılıklı çocuklar peydahlamamış –ki Avrupalı barbarlar karşısında tek günahları bu kutlu kısırlıktı- yerlilerin maruz kaldıklarını okumak tarihçiliğe dair en sadist zevkleri tattırmıştı şahsıma. Özellikle Raymond Luraghi’nin “Sömürgeciliğin Tarihi” ile başlayan yolculuk keşifler ve sömürgeler tarihine dair aslında rahatlıkla anlamlandırabildiğim bir ilgiyi başlatmıştı. Bu tarihin dimağdaki çalkantısını, hele de Frantz Fanon, Sartre, Ali Şeriati gibi, Batı -Emperyalizm-Kapitalizm karşısına, 3. dünya ve koloniciliğin acılarını dikebilen filozofların fikirleri ile şekillendirdiğinizde, ezilen toplumların herhangi bir bireyi olarak kişisel safınızı daha belirgin kılıyordunuz.

Kapitalizm zaten insanlık tarihindeki en organize şebekenin ideolojisinin adıdır. Bu ideolojiyi en kafalı yazarlarla, akademisyenlerle, televizyoncularla haklı kılar ve uçsuz kaynaklarla insan için geçerliğini ispata yeltenirler. Başarısı, kepazeliğini ihtişam olarak göstermekte yatar. Kucağına düşen insan ya onursuz bir akademisyen olacaktır, ya eli kalemli bir hasta ruh... Okumamışlardansanız onun elinde en fazla yarı aç yarı tok yaşayan bir kalfa, işsiz bir depresif ya da müşteri bulamadığı için hayıfla sokak sokak gezinen bir fahişe olursunuz. Ne dini, ne ahlakı, ne sevecenliği olan, kırmızı başlık takmış bir Godzilla’dır. Onun için değerli olan tek şey ya kafa çalıştıramayıp silah geliştirememiş gariplerin ülkelerindeki madenler, ya da işsiz güçsüz kalıpta emeğinizi boğaz tokluğuna sunacağınız hayalet tepsilerdir. Onun taptığı tek şey kara dönüştürebileceği güçsüzlük ve onursuzluktur. “Kapitalizmin Suç Tarihi” bu utandırıcı çılgınlığı en ince hatlarına kadar inceliyor ve çoğumuzun herhangi birer tarihi olay sandığı unsurları yürek delici birer tarihi belge olarak kullanıyor. Yerlilerin kanının nasıl altına dönüştüğünü, köle ticareti denen şeyin insanın yeryüzünün her noktasını kara anıtlarla donatmasına yetecek kadar büyük bir utanca yetip artacağını görüyoruz. Koskoca Çin’in üç tane tüccarın açgözlülüğüyle afyon manyağı yapıldığını, petrol denen şeyler uğruna tasarlananları görünce “keşke hep ilk çağda kalsaydık!” diyoruz.
Elbetteki Kapitalizmin suçları basit bir kitaba sığacak kadar masum değil ki baktığımız yerde bu suçların herhangi birini görebiliriz. Ama kendi elimizle emzirdiğimiz katilimizin kimliği hakkında hap bilgiler sunması açısından çok değerli olan kitap Phoenix Yayınlarınca yayımlanmış. Özellikle de dünyanın artık bir şekilde değişmesi gerektiğine inanlar için minik bir kılavuz niteliğinde. Okunup, tartışılması dileğiyle.

Susarsam

2009-05-13T03:11:00.000-07:00

Ne zaman susarsam
Kenarları sigara külünden
Ortasındaysa leylak moru bulunan
Şiirli bir kâğıt savur avuçlarıma
Sonra da gözlerimi sil
Canım horoz şekeri isterken
Ya da vişneler ezilirken anılarımın ceplerinde
Evet
O anlarda bir yüce filozof oluyorum ya güya
Sende biliyorsun demi
Çaktırma
Yalnızca susarak anlamlanır bu köhne dünya…

ŞEMS'İN CESEDİNDEN CELALEDDİN'E SON SİTEM

2009-04-21T04:07:00.000-07:00

-ilknur'a-

Ayparçam
Dudaklarında kar tadı
Ve her gülüşün kayıp hicranlar sunar pırlanta tepsilerde
Aklında yarım bir gazel sıtmalı aya
Gözlerimde şair kanından bir tutam perçem
Ve o parmakları yiyen susuzluk telaşıyla
Külleşirken tutunduğum son parçam

Gelin sevinçleriyle çıkılmalı karaya...

ENGEREK

2009-04-06T12:18:00.000-07:00

Olsa olsa
Başına güneş geçmiş bir Eskimo
Yatırır başımı nemlenmiş dizlerine
Burnumun kenarından tahta bir uçak geçer
Bir kedi bıyıklarıma bakıp da ah çekerken
Serzenen bulutumun bahtı bir çiçek açar

Dökülür sırtımın kaşağı dikenler dallarından
Yetim çocuklar gibi şaşkın
Sarhoşlaşırım
Ve her sevinçli haberi tarihime sanırım
Dilim saman zarflara yaşasın diye koşar

Ben kaldırım çocuğuyum sağ mememde acı kan
Ve altında paslanmış tenekeden bir yürek
Ve bir yavrucuğum var kıyasıya acıkan
Göbek adı umuttur resmi adı engerek

Ne olacak
Buzdan bir kıymık batacak gözlerime
Şeytan alıp götürecek taştan mızraklarımı
Sol avucumda bir incir ağacı göverecek
Sağ kolumu kadife kurtçuklar kemirecek

Belki de
Bir meleğin kesesinde sızlayacak düşlerim
Başımda taç olacak bir narin anlamsızlık
Bulantı
Gözleme
Madımalak çorbası
Belki kaldırımları gülecek Ankara’nın
Bir adamın bakışına sinerken gülüşlerim
Şu perişan toprağa dökülecek kaşlarım

O zaman
Kim bilir
Bir şelale iklimi salınır zirvelere
O zaman tebessümler ve birde sepet gerek
Sonra nasırlı eller kiraz dalları için
Ama şimdi bir yavrum var kıyasıya acıkan
Göbek adı umuttur resmi adı engerek

mail&msn: sokakfilozofu06@hotmail.com

FATMA

2009-03-08T12:12:00.000-07:00

Önemli olan sevgiyi doğuran davranıştır.
Karen Horney

Bir erkek ve bir dişi yalnızsa, üçüncüleri muhakkak şeytandır… Bir zamanlar bir parçaları olmak için çırpındığım cemaatlerin kent merkezine bayağı uzak varoşlardaki gizli kapaklı toplantılarında, daha otuzlarında kocamış ve dünya zevklerinden yılandan kaçar gibi kaçan hocaların sohbetlerinde ve cinsler arası münasebet konulu kitaplarda en çok kullanılan hadislerdendi bu hadis. Kaçımız bu güzelim hadisin uyarısını dikkate alırdık bilmem. Herkes dikkate alır gibi görünür, varlıklarına cephe almak kendileri için önemsiz işlerden olan kahramanlar gibi cüretle kasılırdı ama bu kasılışlar yapmacıktı tabi ki! Her erkek, inançlı ya da inançsız, dirayetli ya da şehvetperest ömrünün bir yerinde bir dişiyle mutlaka beraber kalır, akabinde de şeytanla. Belki benim çilemin çekilmezliği bedeninden ziyade ruhuna sahip olmak istediğim birisiyle yalnız kalmamda. Bu aslında bir çileden ziyade bir şans; istediğim şeyi elde etmemde bana bilinmeyen kapıları açacak bir anahtar ama bilmiyorum. Bilemiyorum. O daha sıcak ve yakın, ben daha açık ve güçlü olsam her şey daha bir güzel belki. Olmuyor ve eksiklik bende; beteri de eksiklik ne onu dahi bilmiyorum. Ne zaman ikimizi karşılaştırsam “neden olmasın?” diyor dilimdeki alaycı ünlem. Sonra başımı öne eğiyor, avuçlarımda soru işareti cesetleri görüyorum. Ellerimi silkelediğimde gözlerimde noktalar uçuşuyor.
Şimdi o, ben ve iki erkek kardeşi ülkedeki insanların çoğunun içinde yaşamayı hayal bile edemeyecekleri bu güzelim evde, sırtlarına yerküreler yüklenmiş köle çobanlar çökük, bir şeyler bekler vaziyette yapayalnızız. Kuyumcusunu bekleyen kehribarlara benzeyen gözlerini benden kaçırıp kelimelerini kardeşlerine sundukça, bana en kısa zamanda olabildiğince uzaklaşmak zorunda kaldığı bir liman muamelesi yapınca iki göğsümün arasında benliğimi utandıran zehirli bir sıkıntı hissediyorum. Tarafıma hiç bakmasa, beni hiç umursamayıp, bir masaymışım, varlığının bir anlam ifa etmediği mermer bir heykelmişim gibi davransa anlayacağım ama yalnız gerçekten seven bir insan onun gibi umursamadan duramaz. Yanılıyor muyum? Ne kadar dirense de nefsine, bir bakar, bir başını çevirir, bir laf atar.
—Çay içer misin Mustafa, demleyeyim mi?
Sesi… Kadife bir yastığın üzerine inciler dökülürken çıkan sesin aynısı. Dudakları en bakire pınarların suladığı tarlalardan bir tutam çilek ve gözleri… Hep maviye, hep yeşile mısralar düzecek kadar diğer renklere duyarsız şairleri utanca boğacak kadar nadide bir kahverengiyle rüyalarımın başrol oyuncusu.
—İçerim Fatma.
Senin elinden lav bile içerim Fatma ki yegane isteğim bağrımı yakıp çıkan ateşin gözlerinde yaşa dönüşmesi olur.
—Yanında ne getireyim, bir şeyler ister misiniz?
Eğer ellerin renginde bir tevazu varsa bu dünyada tepsiler üzerinde ikram edilebilecek; onu getir.
—Bilmem ki bisküvi filan işte, biraz midem kazındı söylemesi ayıp.
En küçük kardeşi Tarık televizyondaki renklere dalmışken Ahmet elindeki birkaç günlük gazetenin sayfalarıyla boğuşuyor. Ben elimdeki kitabı okuyor gibi yapıyorum, oysa işim onu izlemek. Karnı doymuş bir kuzucuk gibi esnerken ağzından yükselen nefesi ciğerlerime çektiğimi düşünüyorum. İçimde ne varsa tazeleniyor, hayali böyleyse gerçeği nasıldır? Gözleri yaşarmış, bazen esnemelerden sonra olur ya! Sol gözünün sonundaki çukurluktan ıslak bir nokta kayarken başörtüsünün ucuyla o noktayı öldürüyor. Yüzünde bebeksi bir huzur, ben yeniden esneyecek zannediyorum o yüzünü yüzüme dönüyor.
—Ne okuyorsun Mustafa.
Ne cevap vereceğim bilemiyorum, oysa cevabım elimde…
—Şey…
Elimdeki kitabın ön yüzünü gözlerine doğru uzatıyorum.
—Bunu!
Gözlerini kısıp kitabın kapağında kendini şaşırtacak bir şey arıyor sanki.
—Nasıl, güzel mi?
—Bilmem.
Cevabımın hemen ardından karşısındaki palyaço kıç üstü düşen uçarı bir çocuk gibi kahkaha atıyor.
—Şaşkın, nasıl bilmezsin?
Keyfimden şaşkınım sanki Fatma, senin yüzünden, hepsi senin yüzünden.
—Nasıl desem, bir roman işte ama pek anlaşılır değil.
Erkek kardeşlerine bakıyor, saçmalıyor olmalıyım ki kardeşleri de bana bakıyor.
—Şu insanlar anlamadıkları şeyleri neden okurlar ki?
—Onu da bilmiyorum.
Büyük kardeşi Ahmet’in bakışları incitici! Ancak kendini var etmeye çalışırken rezil eden bir geri zekâlıya böyle bakılır. Ahmet ve bakışları umurumda değil, ben ölesiye Fatma’yı düşünüyorum. O gökleri özleyen bir kuğu gibi zarif, ağır ağır yürüyor, menzili mutfak… Bedeni salondan ayrılır ayrılmaz etraf yüreğimden kabaran yalnızlık ve sıkıntıyı emiyor. Sanki avizenin kenarında yağmur bulutları; Ahmet ayağa kalkıyor.
—Ben çay olana kadar bir duş alacağım.
Tarık, Ahmet’in kalktığı üçlü koltuğa minik bedenini yayıyor. Aptal ve güzel kadınlarla dolu bir film var televizyonda. Hiçbiri onun kadar asil değil. Tenlerindeki tüm çekiciliğe rağmen gözle görünmeyen bir kir var her yerlerinde, bunu hissediyorum. Fatma’nın halıya düşen saçları olamaz onlar. Fatma mutfağın şu anda ışığa kesmiş coğrafyasında süzüle süzüle çay hazırlıyor. Dayanamıyorum, Tarık’ın kahkahaları gerimde kalırken mutfağa doğru yürüyorum. Banyodan zemine çarpan suyun şıkırtısı, mutfaktan Fatma’nın pamuk parmaklarına değme şerefine erişen bisküvi poşetlerinin çıtırtısı geliyor.
—Kolay gelsin.
Ensesinde namlu soğukluğu hisseden bir haydut gibi irkiliyor. Neden irkiliyorsun canım, neden incir çekirdeğim. Benim gücüm seni sevmekten başka neye yeter ki.
—Ay sen misin Mustafa, film bitti mi?
—Korkuttum mu seni?
—Film bitti mi?
Bu sorunun gerisinde “neden buradasın” ya da “niye geldin” var. Bilmez miyim? Hem benim filmle ne alakam vardı Fatma, ben kitap okumaktaydım. Neden bana karşı bu ilgisizlik.
—Çay birkaç dakikaya hazır!
Buysa “hadi git içeri” demek. Gidemem Fatma. Ben bir hurda yığıntısıyım, sense parıl parıl kocaman bir mıknatıs. Elmastan, inciden, şekerden, pamuktan bir mıknatıs ama… Sen nereye gitsen, ben oradayım.
—Bu bisküvileri seviyorsun değil mi?
—Ben seni seviyorum Fatma. Allah dünyadaki tüm bisküvilerin belasını versin.
İçimdekileri kendisine açmama alışkın, şaşırmıyor ama gerisinde kin olan bir korku doluyor gözlerine.
—Sus Mustafa, ne olur git.
—Seni seviyorum ben Fatma.
—Ne olur bak, ne olur çek git, başımız belaya girecek.
Yüreğim sabah akşam yanaklarından, gerdanından gözüme yansıyan nuru pompalarken vücuduma, canım kanım sen olmuşken, nasıl beni belan olarak görüyorsun ki Fatma. Hayır, bu nankörlük değil. Çekince seninki, korku seninki… Asaletinden kaynaklanıyor bu da, saygından.
—Seni ben seviyorum Fatma.
—Robot musun kardeşim? Başımdan gitsene dedim sana ya.
Üzerine doğru yürüyorum, arkasında balkon duvarı, sağında buzdolabı. Gözlerindeki çaresizlik dudaklarına titreyiş olarak inerken köşeye sıkışıyor. Dudaklarım alnına değse ne olur. Kötü olur. En iyisi ellerim ellerinde tazelensin. Parmakları garip bir şekilde avucuma batıyor. Öyle bakma Fatma, bir fare ya da bir kipri değil ki içi seninle dolup taşmış bu baş.
—Seni çok seviyorum Fatma.
—Ben seni sevmiyorum.
İnanmıyorum.
—Sevmesen ne işi var elinin elimde Fatma.
Kendinden beklenmeyecek bir güçle çekiyor elini avucumdan, sertliğinden utanıyorum.
—Uzak dur benden.
—Peki kimi seviyorsun Fatma?
—Kimseyi, Mustafa git başımdan.
Fatma bana yalan söylüyor.
—O herifi seviyorsun değil mi?
—Sana ne ya, cehennem ol git. Defol başımdan.
—O herifi seviyorsun değil mi?
—Kibar olsana ya, herif deme ona.
Elim bir anda şiddetli bir yağmurun kırıp toprağa yapıştırdığı eflatun bir leylak dalı gibi hafifleşip yorgunlaşıyor. Bir kadın ancak gerçekten sevdiği bir adamı böyle saçma sapan bir şekilde savunur. Elini itiyorum. Şu anda ona olan tüm sevgim ve o adama olan tüm nefretimle kabarmış dudaklarını öpmek, kanatana kadar ısırmak istiyorum.
—Onunla evleneceksin de, değil mi?
Yüzüme birkaç saniye öncesinin aksine derin bir gururla bakıyor. Yalnız bir kadın nasıl bu kadar güçlü olur?
—Sana ne. Onun, benim ve ailemin arasındaki bir mesele.
—Bizler amca çocuğuyuz, bende aileden sayılırım.
Fatma benden iğreniyor.
—İnsan elini avucunu tutmak için amcasının kızının peşinde dolanmaz Mustafa.
Bende kendimden iğreniyorum.
—O adamı neden seviyorsun?
Fatma susuyor. Kadınlar neden kendilerine layık olmayan adamlara bağlılık ve tutku konusunda bu kadar ısrarcıdır ki! Herhalde onlar babamın dediği gibi yarım akıllılar. O herifi biliyorum. Hatta Fatma’nın ailesi de biliyor. İşsiz, güçsüz, çirkin bir adam… Bir serseri. Yazarmış, ne yazıyorsa? Eminim Fatma’nın onu sevdiği kadar o Fatma’yı sevmiyordur. Belki de tam tersi ama burada ben dururken… İşim var, param var, geleceğim var, yakışıklıyım da. Bilmiyorum, o adam geberip gitse keşke. Eğer öyle olsa ne kalır ki Fatma ile aramda. Fatma seni deli gibi seviyorum. Sevgi kitaplarda anlatıldığı kadar kutsal mı? Hayır değil. Tam tersi sevgi yıkıcı ve azgın, tanımadığım adamlara bile beni düşman ediyor. Sebebi kim peki, sebebi ne?

Mayıs-2008 Ankara

LETAFET'E MEKTUP

2008-11-12T13:46:00.000-08:00

Benimle aynı şehirde yaşıyorsun, birbirine çok yakın noktalarda soluk alıp veriyoruz ama kaderin cilvesine bak ki yine de seninle yüz yüze konuşmak bir hayal hatta o bile değil. Bazen öyle umutsuzlaşıyorum, sanki damarlarımda kan yerine cıva geziyormuşçasına ağırlaşıyorum, aklıma geldiğinde utanıyorum, kendimi tüm günahların sebebi sayıyorum, aklımı başımdan söküp atasım geliyor. Seni muhayyile denizimde yüzdürmeme dair bu isyan ruhumdan kabarıp duyularımı istila ediyor; sensizliğin içinde cerahat tomarları yüzen bir karanlık olduğunu hatırlıyorum. Lafı neden uzatıyorum ki? Özledim seni, özledim işte… Demesi kolay, kahrı zor! Gerçekten özledim; başlangıçta “Acaba özler miyim?” diye sorardım kendime. Ne kadar aptalmışım, insan güneşi özlemez mi? İşte bu yüzden özledim. O kadar özledim ki bu özlem korkutmaya başladı beni. Hayır, sonunda çıldırmayacağım elbette; bu özlem beni eski romanların kibar kahramanları gibi verem edip yataklara düşürmeyecek ama özlem örtüsünü kaldırdığımda gözlerimin önüne gelen kahır. Keşke öldürse, süründürecek… En kahırlı yanı da bu mektuplar işte. İnsanın bu kadar yakınında olan letafetine mektup yazmasından daha beteri ne olur?
Muhtemelen bu yazdığım eline ulaşmayacak, havaya savurduğum diğer kelimeler gibi kaderini ifa edip bir köşede silinip gidecek. Varlığında o kadar ihtişamlısınki bu mektup habersizce başından yere düşen bir saç telinden farklı olmayacak. Eline geçse, hislerim gözlerine ulaşsa ne olur? “Amaaan” diyeceksin. Önce çöp kovasının başına, sonra içeri, ailenin yanına geçeceksin. Bense, sensizliğin acısı kuyruğu zümrüt, bedeni bakır bir yılan olup ruhumun memesinden acımla beslenirken hiçleşeceğim. Biliyorsun, ben çenesi düşük bir acı soytarısıyım, işim suratları asacak öyküler yazmak. Ben onlar için yaratıldım, onları yazabilmek, içimdeki kelime tutkularını umursamazların suratlarına çarpabilmek için... Yılan mememdeyken ancak zincirlerimin paslarını üfleyebiliyorum. Bu bir masal olsa, zincirlerimi çözmeye sen geleceksin; ama bu gerçek ve gelmeyeceksin. Tek avuntum yine soğuk odaların nemli köşelerinde dua etmek olacak. Köşeleri kırık kaldırım taşlarının üzerinden acı, yalama olmuş bir kısmetsizlikten miras kitaplarımın sayfa tozlarından imge, bitpazarları, üçüncü sınıf kahvehaneler ve sokak köftecilerinden yüzler toplayacağım. Ardından kendimi sokağın sessizliğine gömeceğim. Kalemimin ucunun göğsüme her batışınca köylü kadınların gençliklerinden tek yadigâr o yarısı çürük kazma dişler kılığında bir umut boynumda asılı kalacak. Filozofların en asilinin sözü gelecek aklıma, bu kazma diş, acımı artıracak ve ben yılanımı semirtecek besini böyle bulacağım.
Çok mu karışık kafam, çok mu duygusallaşmışım? Hayır, aslında birlikte çay içtiğimiz o tatlı anlardaki gibi berrak ve karmakarışık çocukluğumu muhafaza ediyorum. Başta dedim ya, sadece özlüyorum. İnsan sadece içki ve ottan sarhoş olmaz ya! Sende hala benim kadar çocuksu ve karmakarışıksın biliyorum. Bilmediğim tek şey ara sıra aklına gelip gelmediğim. İlk zamanlar gelmişimdir belki ama sen sonuçta alternatifi bol olan bir letafetsin. Yalancı bir cennetin göbeğinde uçuşan bir arının tek bir çiçeğin özüne âşık olması beklenemez ki zaten.
Bir soytarının ne kadar alternatifi olursa benim de o kadar alternatifim var kır çiçeği. Beyhude, bedbaht, berduş bir adam olmasam zaten senden başkasını arama gibi derdim olmazdı, şu anda bir bardak kahve rica ettiğim tek insan olurdun. Bunaldığımda şakaklarımı ellerinin yumuşağına sunduğum tek insan olurdun. Hangi duvara tosladıysam senden sonra, sırf senin yokluğunun attığı tokadın sersemliğinden arınabilmek içindi. Gerçekten bedbahtmışım ki bu toslar beni daha da sana bağladı, kaybettiğim hazinenin parıltısı yüreğime damlayan lavlar oldu. Ama ne yapsaydım, hak ver ne olur bana. Limanından ayrılıp açık denizde fırtınaya yakalanan dev bir kadırga bile olsan, fırtınanın telaşıyla sığındığın yerin basit bir balıkçı köyü olduğunu umursamıyorsun. Sonra karaya oturuyorsun, hapislik dönemin başlıyor, çürüyecek noktası bile kalmayan köhne bir enkaza dönüşüyorsun. Şu anda bu açıklamalarla sanki kendimi sana affettirmeye çalışıyormuşum gibi hissettim kendimi ama ne senin, ne de benim birbirimizden af dileyecek kadar büyük suçlarımız var. Ben sadece bu kelimelerle sana karşı olan özlemimi belli etmek istedim. Hem zaten biz birlikteyken, birlikte olmayacağımız zamanlarda birbirimizin kişisel tarihlerinin gidişatına mütenezzil olmayacak kadar asil duruşlar sergiliyorduk. Yoksa ben bu duruşu bu mektupla bozuyor muyum? Hayır hayır, okuyacağından bile emin olmadığım bir mektupla hislerimi ifade etmemin nesi asalete mugayir olsun. Dirayet tohumum parçalandı işte; kahraman olmak isteyen her soytarı gibi bir yerde pes ettim, kendime yenildim. Pişman mıyım? Bilmem, muhtemelen olacağım. Pişmanlık zaten geliyorum dediğinde artık yalnızlığa dayanamayan bakire bir dişinin terli teni kadar çekicidir. İşte, cüretimin sebebi bu belki de. Belki bu cüretle, belki bu cüretin eteğinden tutmuş pişmanlıkla hayatıma bir parça renk katacağım. Benim gibi adamlar zaten bu renksizliğin kuruluğuyla hülyalarını gerçeğe yanaştıramaz ve sadece kendilerini bekleyen gelecek değil, şimdileri ve hatta geçmişleri de köze düşen bir tutam yeşil ot gibi lime lime olur. Bizim dünyamız, elini uzattığında bir ucundan tutmanın çok kolay olduğu dünyamız, hikmeti sadece çekilmezliğinden mürekkep dünyamız, bahsini ettiğim bu renksizlikten dolayı öylesine laçkalaşır ki… Bu laçkalık bir şekilde kendini gösterdikçe bir kafese girdiğini hissedersin. Kendi göğüs kafesine hapsedilmiş efsane kahramanlarını düşün. Sıkıntımız işte onların boğazlarına düğümlenmiş çaresizliğin ikiz kardeşinden başka bir şey değildir. Bu yüzden ne yapar eder, bıkmadan, usanmadan bir isim bile uyduramayacağımız ıssız cennetler, ıssız ülkeler hayal eder, benliğimizi o ülkelere imparatorlar tayin ederiz. Yeryüzünde başka sığınacağımız hayal kalmaz. Yanaklarımızdaki tuzu yalayan bir kuzucuk sandığımız bu hayal çoktan ağzı irinli bir canavara dönüşmüştür. Tüm gerçeklerimizi ona kurban ettiğimizin farkına bile varmayız. Şimdi anladın mı benliğime nefretine sebep olmuş deliliğin nereden doğduğunu.
Letafetim, gülkurum, düşlerimin gökkuşağı, açlıktan ölüyorken avucuma düşen inci… Şimdi benim elimde bu şehirden başka hayali imparatorluk kalmadı. Ruhumun yüreğini onlarca parçaya bölüdüm. Her birini bu kentin seninle yaşadığımız noktalarına koyuyorum. Bu parçalardan birine bir gün rastlarsan onu hunharca ezip geçme olur mu? Bir saksının köküne koy. Belki saksının toprağında bir tutam sıcaklığa rastlarda yüreğim, ne yapar eder Allah’ın lütfüyle dipdiri bir tohum olur. Bir çay şekeri kadar hatırım vardır sende. Bu küçük ricamı kırmaz, yüreğimi ezip geçmezsin. Biliyorum.
Derinliği buharlaşmış yüreğimin tüm sevgisiyle…

mail&msn: sokakfilozofu06@hotmail.com

UYANAN DEVİN BEL AĞRILARI

2008-11-04T01:42:00.000-08:00

Sovyetler Birliği; maden, ekoloji ve insan kaynakları yönünden, dünyada kandine yeten tek ülkeydi. Bu değer, Sovyetler Birliği’nin halk ekonomisinde muazzam bir verimlilik sağlıyordu. Sovyetler Birliği’nin dağılması, istisnasız bütün halkları yıkıma sürükledi. Bu halkların hepsi de ekonomik bağımsızlıklarını yitirdiler; dünyadaki hasımları, onların yeniden kurmaya çalıştıkları yapıya izin vermeyecektir.
Sovyetler Birliği Neden/Nasıl Yıkıldı, Sf. 63

Immanuel Wallerstein tarafından ortaya atılan Dünya Sistemleri Analizi’ne göre, dünyadaki tüm ekonomiler ve toplumlar organik bir şekilde bağlıdırlar. Merkezde yer alan, gelişmiş ve erken kapitalistleşmiş ülkeler, sermaye transferine ihtiyaç duyan az gelişmiş ülkelerin kaynaklarını kendi çıkarları adına merkeze aktarmaktadırlar. Böylece merkezde yer alan ve dünya ekonomik sistemini yöneten ülkelerin etrafında onlara bağımlı pasif çevre ülkeleri oluşmaktadır.
Çevrenin İmparatorluğu, Rusya ve Dünya Sistemi

Gürcistan Savaşı’yla beraber çalkalanan Kafkaslar, Sovyetlerin yıkılışından beri Rusya ve meseleleri üzerine eğilmeyi pek gerekli görmeyen aydınların ilgisini tekrar Moskova’ya yoğunlaştırdı. Rus tanklarının Güney Osetya ve Abhazya sınırlarını aşıp Tiflis’e doğru yöneldikleri, Rus siyasetçilerin ihtişamlı soğuk savaş günlerindeki gibi asık suratlarla Amerika’ya laf çarptıkları anlarda bizler haber yapımcılarının karşısındaki koltuklara kurulmuş uzman (!) akademisyenler gördük. Uzmanlarımız Gürcistan Savaşı ve ardındaki “Yeni Rus İdeolojisi” hakkındaki tahlillerden ziyade 1970’lerin soğuk savaş rüyalarından arta kalan hezeyanlarla zaten işleri pek yolunda gitmeyen vatandaşları biraz daha tedirginleştirdiler. Sağlam bilgi edinmenin yolu elbette yine kitabevleriydi.
Uluslar arası ilişkiler babında ekonomik ve kültürel yakınlaşmanın zirveye çıktığı ve Avrupa Birliği problemine karşı alternatif üretilirken adı mutlaka geçen Rusya üzerine yazılmış eserlerin azlığı gerçekten şaşırtıcıydı. Bu durumun ardından TV’lerde rastladığımız yüzeyselliği yadırgamadım. Ufak bir çabanın ardından elime geçen iki kitap hem Sovyetler Birliği’nin çöküşü, hem de bu çöküşün ardından yaşanan silkinme sürecini sağlam tahlillerle kafalarda soru işareti bırakmamacasına anlatıyordu.
Arif Berberoğlu’nun derlemesini ve çevirilerini yaptığı çeşitli makalelerden oluşan “Sovyetler Birliği Neden/Nasıl Yıkıldı?” adlı kitap ismini teşkil eden soruya popüler bir dille yetkin yanıtlar vermekteydi. Özellikle üçüncü bölümde Gromov ve Vasiliyev’in makaleleri soruya cevap oluşturabilecek nitelikli tahlillerle merakımızı gideriyordu. Esin Soğancılar’ın çevirdiği “Çevrenin İmparatorluğu/ Rusya ve Dünya Sistemi” adlı eser ise Rus tarihi ve Rus ideolojisinin tarihi seyrini anlatma açısından yetkin bir ansiklopedi özelliği taşıyordu. Hatta bu kitabın Rusya’nın tarihsel yapısalı ve dünya politikalarına etkisi hakkında her türlü akademik ve popüler soruna cevap barındıran bir depo olduğunu söylersek abartmış olmayız. Özelikle her tarihçinin ve konu hakkında televizyonlarda boy gösterecek kişilerin mutlaka incelemesi gerek bu eser “Sovyetler Birliği Neden/Nasıl Yıkıldı?” adlı kitapla birlikte Phoenix Yayınları’ndan çıkmış.

mail&msn: sokakfilozofu06@hotmail.com

KAN PARASI

2008-10-30T05:46:00.000-07:00

Zeminin beyaz mermerleri arasında kırmızı damarlar vardı. Bıyıklı, kara yağız, serkeş eli bıçaklıların bol küfürlü, bol köpüklü kavgalarının ardından saçılıp kuruyan kan lekelerinin ardından kalanlar mıydı bu damarlar? Zemini mermer, duvarları taştan, tavanından kireç kepekleri dökülen her mekân gibi, ölüm soğukluğu, irkilten, uyuşturan bir korku, bunalım ve sıkıntıyla taşkındı bu koridor. İnsanın morali bozuluyordu, bozulmuş morallerde havayı; adı üstüne adliye koridoru! Koca yakalı cübbeleriyle asık yüzlü ve kibirli avukatlar, hâkimler… Neden giyerlerdi bu garip cübbeleri, kim giymelerini emrederdi, giymeden gelselerdi ne olurdu ki? Ya mübaşirler? Eskiden köylülerin o, korkaklığın ardına gizlenmiş yalınkılıç bir uyanıklığa, tilki bakışlarına, aç ayı telaşını emerek zehir gibi görünen yalancı bir zekaya kanmış suratlarına sahip bu adamlar şimdi daha bir beyefendiydiler. Bıyıksızdılar, olur olmaza bağırmıyorlar, bir soru sordunuz mu okumuş adamlar gibi karşısındakine değer veren bir saygıyla tane tane anlatıyorlardı. Eskiden iğil iğil sigara kokardı bu koridor, köşeler öbek öbek izmarit, cam kenarları, kalorifer üstleri, dipleri bordo, geri kalan kısımları yaşlı adamların dişleri gibi sapsarı bardaklarla dolu olurdu. Şimdi her şey yeni evli bir gelinin yatak odası gibi düzgündü ama bu nizam koridoru ruhsuzlaştırmıştı. Başlarına bir örtü geçirip, çıplak bacakları ve neredeyse uçları görünecek memeleriyle camileri gezmeye giren turist kadınlar gibi ruhsuz, yapmacıktı her şey. Fehmi’nin başındaki kasket, Fehmi’nin karısı Güler’in şalvarı ve başındaki ucu külahlanmış başörtüsü olmasa koridor geçmişten bakiye bu katreden bile mahrum olacaktı. Yanlarındaki çocukları Birdal ile Merve bile kendileri gibi değildi.
Karşı tarafın avukatı yaklaşık on metre ileride kendilerini umursamadan oturmuş, dizleri üzerine koyduğu deri çantasının içindeki evrakları telaşla karıştırıyordu. Bir şeyler yanlış gidiyor olacak ki kendisini olduğundan daha olgun gösteren gri takım elbisesi ve kulaklarının üzerinde yoğunlaşmış aklara inat öğretmeni ile takışmış liseli bir kız çocuğu gibi oflayıp puflamaktaydı. Hayatında kayda değer bir sıkıntı çekmemiş bütün ortadirek kentli okumuşlar gibi etli, beyaz ve diri bir bedeni vardı. Muhtemelen bir sürü maaş alıyordu! Güzel bir karısı, güven dolu okullarda her gün yeni şeyler öğrenen sevimli çocukları vardı. Kendileri gibi dolmuşa otobüse binmez, lokantalarda canının istediğini yer, mağazalarda hoşuna giden elbiseyi alırdı.
Ara sıra bakışları dudaklarının arasından çıkacaklar kendileri için çok değerli olan aileye değse de hiçbir şey onun için şu anda aradığı evrak kadar önemli değildi. Muhataplarının ince süzüşleri üzerindeyken cep telefonu çaldı, açıp konuşmaya başladıktan kısa süre sonra bedeni gevşedi, yüzündeki gerginlik yerini uçarı bir rahatlığa bıraktı. Şimdi yapmacık gülücüklerde vardı suratında ki böylesine cesurca gülen adamlardan her türlü tilkilik beklenirdi. Herhalde çantasının içinde bulamadığını telefonunun gerisinde bulmuştu!
—Şerefsiz köpek, nasılda şakrak… Benim yavrum çürürken, biz yarı aç yarı tok sürünürken…
Fehmi iç cebinden çıkardığı mendille gözlerini silerken, kafasını yanında hırslı hırslı söylenmekte olan karısına çevirdi. Gözlerini kurulamadan konuşmazdı. Ağladığından, yüzünü gözyaşlarından arındırmak için silmiyordu ikide bir gözlerini. Son birkaç yıl gözleri durmadan sulanır, pınarlarından yerli yersiz yaş taşardı. Bir doktora gitmişti ama doktor gözlerini doğru düzgün muayene bile etmeden üzerindeki bütün parayı alınca bu aslında çok da abartılmayacak rahatsızlığa katlanmaya karar vermişti. Sesi de bakışları gibi buğuluydu.
—Konuşup durma, Allah’a şükret.
Güler’in şap dudaklarının gerisindeki seyrek dişleri paslanmış demir vidalar gibiydi. Konuşurken sesini özellikle yükseltiyordu. Herhalde etraftakiler de derdinden haberdar olsun istiyordu!
—Fidan gibi kızım gitti, buna mı şükredeyim?
Birdal annesinin yükselen sesinin etraftaki tüm bakışları üzerlerine toplayacağını bildiğinden tartışmanın rezalete dönüşmesini başından engellemek istedi. Burada olmaktan, ailesinin cehaletinden, anlayışsızlığından ve düşkünlüğünden utanıyordu. Diğer insanlar gibi başına gelen belaya bile hakkıyla üzülememekten, yas tutması gerekirken adliye koridorlarında sürünüyor olmaktan utanıyordu. Eğer ablası biraz daha dikkatli olsa ne onu kaybedecekti, ne de şu anda neredeyse başını kumlara gömdürecek rezaleti yaşayacaktı.
—Kesin sesinizi be tartışılmaz burada.
Merve sanki abisi yanlış bir şey söylemiş gibi ateş saçan gözlerle bir adım yanaştı. Kadın ihtirasının çılgın duyarsızlığı yüzünü kırmızıya kesmişti. Belki gücü yetse abisine saldırır, yüzünü, bedenini yıpratabildiği kadar yıpratırdı.
—Ne o, ablamızın acısını unutalım mı, susalım mı?
Birdal’ın ince ses tellerine oturan soğukkanlı kararlılık Merve’nin yüzündeki ihtirasın alevini hemen söndürdü. Birdal gerçekten dayanamıyordu.
—Ulan cevap verme şerefsizim şurada boynunu kırarım senin!
Güler’in kadın içgüdüleri kendisine politika yeteneğini bahşettiğinden bu tartışmada kimin yanında olacağını çok iyi biliyordu.
—Bağırma lan bacına, soysuz. Haksız mı? Sende bir parça gurur olsa zaten ablanı çiğneyip öldüren pezevengin başına bir iş açardın ama… Kimin oğlusun?
Cümlesini bitirirken dudağının kıvrık ucuyla kocasını işaret etmişti.
Birdal çocukluğundan beri aniden öfkelenen ama aniden öfkelenen diğer insanların aksine bu öfkesini uzun süre muhafaza eden, öfkelenince ağzına ne gelirse veren ve karşısındakinin kim olduğunu umursamayan biriydi. Tokgözlülüğüyle annesi ve kız kardeşinin tam zıttıydı, taşkın öfkesiyle de babasının.
—Allah belanızı versin tamahkâr köpekler. Ölü satıcılar, ceset tüccarları. Utanıyorum lan sizden.
Oğlunun yükselmiş sesini pek umursamayan ama işlerin daha da karışmasından korkan Fehmi kangren renkli parmaklarıyla gözlerini silerken kısık bir sesle oğlunu uyardı. Çekiniyordu.
—Doğru konuş lan ananla, bacınla. Ayıp. Ahlaksız!
Birdal’ın öfke kusan ağzı bu sefer babasına döndü.
—Kes lan sünepe. İki karıyla baş edemedin, kızının cesedinden medet umdular… Bu yaşında seni buralara sürdüler iki tane çakamadın ağızlarına. Allah seninde belanı versin domuz soyu. Sünepe! Allah belanızı versin, ne haliniz varsa görün.
Birdal arkasını ailesine dönmüş öfkesi yüreğinden taşmış adamlar gibi hırslı adımlarla yürüyordu. Sırtında taşıması güç bir yük varmışçasına boynunu öne eğmişti. O kadar uğultunun içinden sıyrılan topuk takırtıları duvarlara çarparken ayağa kalkan avukat, üstünü başını düzelterek sayıları üçe inmiş tedirgin aileye doğru yürümeye başladı.
Avukat bu aileyle ilk karşılaştığında öylesine üzülmüş, içerlemişti ki! Müvekkili Rasim Bey’in “Ne isterlerse veriniz” talimatı doğrultusunda elinden geldiğince cömert davranacaktı. Aslında kazada Rasim Bey’in bir suçu yoktu. Kızcağıza çarptığı yerin yaklaşık on metre ötesinde bir üst geçit vardı ve sadece bu delille bile mahkeme Rasim Bey’e önemli bir ceza veremezdi. Rasim Bey sırf bu yoksul ailenin yürek acısı bir nebze dinsin diye paraya kıyıyordu. Lakin avukat aileyle muhatap olup, anne ve kızın para düşkünü, ölmüş canlarının talihsiz kaderine sığınıp “Ne koparsak kardır” mantığıyla hareket eden zavallılar olduğunu görünce Rasim Bey’i uyardı. Rasim Bey’de avukata verebileceğinin en azını verip bu davayı kapatmasını, bu trajediyle daha fazla uğraşamayacağını belirtmişti.
—Duruşmaya girmeden önce son kez konuşalım. Bu acı mesele sizi üzdü, bizi yordu. Artık dinlenmemiz lazım ama; siz diretiyor, işi yokuşa sürüyorsunuz. Diretirseniz kaybedeceğinizi bilmeniz lazım. Rasim Bey iyi niyetinden, geniş yürekliliğinden size bu parayı sunuyor, yoksa mahkemenin aleyhimize vereceği herhangi bir karar yok. Zaten kazadaki asıl suç rahmetli kızınızda.
Güler hırsından öyle bir öksürdü ki iri ve biçimsiz göğüsleri adi bluzunun altında titredi, öksürüğün sesi duvarlarda yankıdı. Çaresizliği kendini öfkelendirince böyle olurdu hep, sinirden ne yapacağını bilmez öksürürde öksürürdü. Konuşurken soluk soluğaydı.
—Allah’tan korkma da birde suçu çiğnediğiniz garibime at. Sen ne insafsız, ne merhametsiz, ne adi…
Avukatın yüzündeki lop etlerin titrekliği çevreye yenilmesi mümkün olmayan bir kararlılığı yayıyordu.
—Sizinle tartışamam, isterseniz mahkemenin verdiği sonuç üzere hareket edelim. Davanın sonucunu bekleyelim. İsterseniz de buyurun!
Avukat iç cebinden çıkardığı zarfı kızarmış göz damarları tiksinti uyandıran Fehmi’ye uzattı. Fehmi daha zarfın kendine uzatıldığının bile farkına varmadan Güler elini uzatarak zarfı kaptı. Açtı. İçinde para var sanmıştı ama üzerindeki desenlerin varlığını önemli kıldığı bir kâğıtla karşılaştı. Kâğıdı eline aldı, önce eğik bir yazıyla işlenmiş rakamlara baktı, kafası karıştı. Bir alt satıra bakınca ince bir çizginin üzerinde iki bin beş yüz lira yazdığını gördü. Çeki Merve’ye uzatınca kızının gözlerinde alazlanan parlaklık ona bu para ile çok şey yapılabileceğini anlattı. Ne kocasına ne de kızına bir şey demeden çeki zarfa soktu. Zarfı da ikiye katlayıp koynundan çıkardığı minik bir keseye tıkışırdı. Keseyi de iki boynundaki açıklıktan atarak sutyeninin ortasındaki boşluğa bıraktı.
—Eee napalım, yüreğimize soğuk su olsun bu bari. Allah kızıma rahmet eylesin.
Cümleyi sarf ederken dilinde öyle bir boşluk vardı ki sanki kızı dünyanın en günahkâr yaratığı olarak ölmüştü.

---

Adliye sarayının önündeki duraktan herhangi bir dolmuşa bindiler. Camındaki tabelaya bakmamışlardı bile çünkü buradan geçen dolmuşların hepsi şehir merkezine gidiyordu. Fehmi, binadan çıktıklarında binanın arka tarafına geçip kendi mahallelerine giden dolmuşa bineceklerini sandı ama karısı ile kızının hemen eve gitme gibi bir niyeti yoktu. Dolmuştan indiklerinde asfaltı ve kaldırımları parıldatan güneş yağmur yüklü bulutlarca gölgeleniyordu. Etraf adının ne olduğu hakkında pek fikir yürütülemeyecek çekimser bir mevsimin huzursuzluğuyla bulanıktı. Bu bulanıklığın belirsizliğinde anne ve kız önden, baba ise bu oyunda hiçbir rol verilmek istemeyen gereksiz bir ayrıntı gibi silik adımlarla arkadan yürüyordu. Karısı ve kızı bankanın boylu boyunca camdan kapısından girdiklerinde adımlarını hızlandırdı. Banka ayaklarının pek alışkın olmadığı ve arı, berrak camlarıyla ulaşılması zor bir hedefin heykelleri gibi gelmişti hep kendine. İçeriye girdiğinde klimalardan yayılan serinlik bedenine çarpınca kendini tazelenmiş hissetti. Her şey tazeydi ki. Kısa etekli ve bacakları etli kadın memurlardan tıraşlı ve asık suratlarıyla güçlü görünen okumuş adamlara… Vakitsizliklerinden yakınan zenginlerden, toplumun bir parçası olduklarına dair tek resmi evrak olan faturaları, ellerinde terlemiş kötü kılıklı ve utangaç fakirlere. Ve her noktasının bir başka âlem olduğu nadir yerlerdendi banka. Sokak nasıl en kutsal ve erişilir mezbahaysa, banka da en ihtişamlı ve zor erişilir sirkti.
Karısı ve kızını izlerken kendinden utandı çünkü ikisi de sanki dünyanın yarısı kendilerine verilmiş gibi mutlulardı. Böyle bir huzuru, gevşekliği üzerlerinde ömrü boyunca görmemişti. Keşke bir şeyler yapıp bir baba olarak o mutluluğu bir şekilde sunabilseydi kendilerine. Merve’nin parayı eline aldığında arkasını dönüp ışıldayan bir gülüşle kendine baktığını gördü. Paranın verdiği mutluluktu bu, paranın inşa ettiği bir huzurun yüze yansıması. Ne çok seviyordu kadınlar şu kokmuş el kirini! Pervin güzeldi, sağlıklıydı, uçarı ve ihtiraslıydı. Baba gibi görmezdi onu. Birlikte yaşamaya mecbur olduğu sokaktaki herhangi bir adam gibiydi kızı karşısında. Bir kere bile sözünü geçirememişti, bir kere bile otururken, kalkarken babamdır deyip istifini düzeltmemişti. Neden? Kendi parasını kazanıyordu kızı, kendi hayatını yaşıyordu, eve destek oluyordu. Geçen sene acısına dayanamadığı çürük dişlerini bile kızının verdiği parayla çektirmişti. Kızı ona değil, o kızına muhtaçtı ve insan kendisine ihtiyacı olan bir insanı neden o kadar ciddiye alsındı ki? Bulduğu kocaları beğenmemişti, evlenmeye gözü yoktu. Belki bir sevgilisi vardı, belki orda burada gizliden gizliye sevişiyorlar, birbirlerini öpüp, koklayıp, emiyorlardı. Güzeldi Merve, her erkeğin tatmak isteyeceği kadar güzeldi. Ya Leyla? Leyla, Merve’den de güzeli. Talipleri vardı, o kahrolası kazada ölmese belki de evlilik hazırlıkları yapıyordu bugün. Aklı başındaydı Leyla, büyüğünden, küçüğünden, oturmaktan, kalkmaktan haberi vardı. Hayatının her döneminde dengeli davranmış, her türlü krizi küçük kayıplarla atlatmış olgun kadınların yüzü vardı Leyla’da. Yakışıklı, okumuş bir kocası olacaktı belki. Bayramlarda alışverişe götürecekti babasını, yeni ayakkabı, yeni gömlek alacaktı. Onunla gezerken kendisini yeryüzünde herhangi bir izi olan bir erkek gibi hissedecek, “Boşuna gelmedik be şu dünyaya” diyecekti. Bir taneydi Leyla, ne karısı gibiydi ne Merve gibi. Hepsinden farklı, hepsinden apayrı bir incelikti o! Öyleydi de ne olmuştu, Kaderi mi gülmüştü, başına altın bulutları mı yığılmıştı? Kızının adli tıpta gördüğü cesedi aklına gelince gözleri birden boşaldı, bu sefer gerçekten ağlıyordu. Kendini dünyanın en yalnız, en çaresiz, en çıplak insanı gibi hissetti. Kızının ezilmiş başından taşmış beyni aklına geldi. Kanla birbirine yapışmış saçları, patlamış gözleri, kemikleri parça parça çenesi, etine karışmış elbiseleri… Boğulacak gibi oldu, şekeri düştü, neredeyse içindeki her şeyi kusacaktı. Karısı ile kızı başına dikildi. Bir şeyler söyleyeceklerini sandı ama hiçbir şey demeden, bir mezarı terk edercesine sessiz ve umarsız ayrılıp bankanın güzelim kapısından dışarı çıktılar. Kalktı, cebinde dolmuş parası bile yoktu. Şehrin bu uzak ve yabancı köşesinde yapayalnız kalmaktan korktu, karısı ve kızının peşine takıldı. İki kafadar dişi, canlarına can katan bir coşkuyla şehrin sahibi gibi emin yürüyorlardı. Çok hızlıydılar, havaysa sıcaktı. Sırtına ağırlığınca yük yüklenmiş bir hayvan gibi nerden geldiğini bilmediği bir ağırlıkla terden sırılsıklam olmuş, hedefine yetişmekte zorlanıyordu. İleride, karısıyla kızının caddenin sonundaki lokantaya girdiğini görünce rahatladı. Onları kaybetmemek için harcadığı çabaya gereği yoktu artık. Lokantaya girdiğinde bankadaki serinliğin aynısıyla karşılaştı. Öğlen vaktiydi. Ofislerinden kaçmış onlarca güzel ve güzelliklerini yetersiz bulup birde kendine özenle bakan kadınlar… En büyük hayalleri o kadınlarla sevişebilmek olan çoğu gri veya lacivert takım elbiseli, tıraşlı erkekle dolu lokantadaki en aykırı, en alışılmadık nesne karısı, kızı ve kendisiydi. Masaya yaklaştığında garson sipariş almak için masa başına geldi. Kendini hizmet ettiği insanlardan sananların dengesiz ukalalığı vardı üzerinde. “Ne işiniz var burada?” der gibi bakıyordu. Haklıydı da. Ne işleri vardı burada? Herhangi bir günde bu lokantanın kapısında bir tanıdıklarını beklemeye bile cesaret edemezlerdi.
—Bana bir buçuk tereyağlı İskender. Yanına künefe… Ama dur! Sen bana iki porsiyon İskender getir. Pilavı bol olsun. Yanında ekmek de ver.
Kızı annesinden ayrı kalmadı.
—Aynen. İçecek olarak kola istiyorum ama.
Merve cümlesini bitirdikten sonra gülümsedi. Öyle alışkın duruyordu ki herhalde bu lokantaya sık sık uğruyordu.
Garson Fehmi’ye baktı. Sanki Fehmi üzerinde kurtçukların gezindiği irinden bir yaratıktı.
—Ben bir çorba isterim. Bir kâse. Mercimek olsun.
Karısı kocasına garsonun bakışlarıyla baktı.
—Doyur karnını doyur. Adam gibi bir şeyler ye, çorbayla karın mı doyar?
—İstemem, tokum!
Yemekler on dakikadan daha kısa bir sürede geldi. Aylardır doğru dürüst bir şey yememiş hayvanlar düşünün, etçil hayvanlar! Anne ile kız işte böyleydi. Baba ise karnı tıka basa tok bir tüccar gibi isteksiz ve çekingendi çorbasına karşı.
—Anne koltuk takımını ne renk alacağız?
Güler’in yağız kalın dudakları kebabın salçalı, tereyağlı suyuna bulanmıştı. Kıpkırmızı, iğreti bir yaraydı şimdi bu dudaklar.
—Gidince bakarız.
—Anne beşer tane de cumhuriyet altını alalım. Kötü günler için…
Yutkundu. Ağzı o kadar doluydu ki, böylesine büyük bir lokmanın yemek borusundan nasıl geçtiğine şaşırılabilirdi.
—Gidince bakarız.
Künefe o kadar lezzetli görünüyordu ki! İlk lokmaları ağızlarında dağılırken tırnaklarından saç uçlarına kadar tarifi imkansız bir haz aldılar. Demek zenginler istedikleri zaman bu hazzı elde edebiliyorlardı! Kuran’da adı geçen kudret helvası bu kadar tatlı olabilirdi ancak.
Hesabı zarftan çıkardıkları yemyeşil bir banknotla ödediler. Masadan kalkarken buraya bir daha gelip, bu güzel yemekten bir kere daha yiyebilmek için dua ettiler. Dışarı çıktıklarında gülümsüyorlardı, mutluydular. Keşke herkes bir parça yemekle tüm dertlerinden arınacak kadar alçakgönüllü olabilseydi. Yine ana kız hızlı adımlarla ilerledi lakin Fehmi yine onlara yetişmekte zorlanıyordu. Tıkanmıştı. Karısıyla kızının adımlarına yetişemedi. Yorgundu, güneş alevden bir el gibi sırtını okşuyordu. Çorba da midesini bulandırmıştı nedense. Keşke kebap mebap bir şeyler yeseydi. Başı döndü, gözleri sulandı, içini bankadaki gibi bomboş hissetti. Kenarındaki kaldırımın en temiz yerine oturdu. Karısıyla kızı kendini zerre umursamadan birkaç saniye içinde caddenin ucunda noktalaştılar.

özkan şahin

mail&msn: sokakfilozofu06@hotmail.com

ENTELLEKTÜEL EŞŞEK

2008-07-16T02:03:00.000-07:00

Dostum biz o kadar fakirdik ki ayağımızdaki çoraplar bayramdan bayrama değişir, yakacak bulamadığımız için Ankara’nın uzun kış gecelerini donma tehlikesi altında geçirirdik. En büyük arzumuz komşularımız gibi sabah kahvaltılarında tadımlıkta olsa beyaz peynir yiyebilmekti. Çocukluğumuz portakalın, sucuğun ve muhallebinin nasıl tatlara sahip olduğunu hayal ederek geçti ki hayal gücümün bu kadar kuvvetli olmasında bu durumun etkisi yadsınamaz. Annemin en büyük hayali bir gün yufka arası somundan başka bir şey yemek, babamın en büyük hayaliyse işe bir gün diğer insanlar gibi ayağında sağlam ayakkabılarla gidebilmekti ki ayakkabı olarak ayağına doladığı çuval yumarlarını kullanıyordu. Onlarda bu gündelik hayal alıştırmalarıyla muazzam bir hayal gücü sahibi oldular ama hayat onları yazarlığa yönlendirmediği için imrenilesi hayal güçleri kendileriyle birlikte toprağı boyladı. Evet, böyleydik işte. Yoksulluğumuza dayanamayıp açlıktan bayıldığımız günlerde bahçemizdeki renkli çiçeklerin yapraklarını yerdik. Okuma yazmayı okulda değil, komşularımızın bize hava atmak için sonuna kadar açtığı tek kanallı radyolarındaki “körler için okuma yazma programından” öğrendik. Ama şunu da ifade edeyim ki etraftaki her şeye özlemin yüreğimizi avuçlarına alan bir alaz zulüm, etraftaki her insana özentinin yıkıcı bir onursuzluk olup boğazımıza henüz kullanılmamış bir mızrak gibi dayandığı zamanlarda bile mutluyduk. İnsanları, devletimizi, milletimizi sever, cimri komşularımız ve ellerine fırsat geçse açlıktan etimizi çiğ çiğ yiyecek akrabalarımıza bile kaynağının ne olduğunu bilmediğimiz bir sıcaklık duyardık. “Keşke” derdik, “Allah bize dünyadaki tüm nimetleri verse de bizde kulları arasında eşitçe paylaştırsak”. Açlığı, yoksulluğu, hastalığı, nefreti, yozlaşmayı birkaç basit çabanın ardından yok edip yeryüzünde kutsal kitaplarda bahsi geçen cenneti kursak. Elbette tahmin ettiğin gibi bu mümkün değildi dostum. Yoksulluğumuz felsefe yapmamızı değil bir iş bulup çalışarak geçinme mücadelemizi kolaylaştırmayı gerektiriyordu. E tabi delicesine sevdiğimiz, hayatımızdaki en büyük istek bir şekilde uğrunda ölebilmek olan ülkemiz basit bir üçüncü dünya ülkesiydi ve ha deyince bir iş bulmak, ha deyince gökteki bir bulutu altına çevirmek kadar zordu. Bende babam gibi çöp toplayıcıların bile almaya tenezzül etmedikleri bir kucak çuval bulur onları özenlice ayağıma dolar, kendimi bir ayakkabı sahibi yapar çatık kaşlı erkekler ve gördükleri her şeye sahip olmak isteyen ihtiraslı kadınlarla dolu sokaklara dalardım. Lokantacılara, kuruyemişçilere, hırdavatçılara, fırınlara yalvarır, bana bir iş, akşamları eve bir somun götürebileceğim bir iş, toplumuma bir şekilde hizmet ederek benliğimi ülkeme adamışlığı kendime kanıtlayacak bir iş vermelerini isterdim. Öylesine içli bir hisle yalvarırdım ki, o esnada sanki yüreğimin damarlarında lav damlaları gezinirdi. İşverenler, müteşebbisler göz kapaklarımdan taşan incilere aldırmaz, mendebur birer kocakarı gibi ağızlarını yüzlerini geveler, kısmetimi başka kapıda aramam gerektiğini söylerlerdi. Günün ardından elimde kalan tek şey olan sonuçsuzlukla evime girer, açlıktan ve ısınma ihtiyacından bir köşede birbirleri üzerine yığılmış ailemin üzerine bende yığılırdım. Sabah olunca gene sonunda kapkara bir sonuçsuzluğun beni beklediği aydınlık bir gün başlardı. Bazen –haşa huzurdan- istediğimi elde edemediğim için öylesine hayıflanır, insanlığımdan öylesine nefret ederdim ki, tanrının alnıma yapıştırdığı kadere isyan ederek pis bir günahkar olduğumda olmuştur. Sokakta bedenleri löp löp etlerle kaplı boyalı hanımların sevecenliklerini ve yiyeceklerini sundukları bir uyuz köpek, Uzak bir köyün karanlık bir tarlasında yediği her türlü kırbaca, uğradığı her türlü tecavüze rağmen karnı daima tok bir kısrak olmadığım için hayıflanırdım. Ama dostum bilirsin, hayat öyle sürprizlerle doludur ki, nerede ne zaman elimizden tutacakları belli olmaz! Zaten bizim gibi yoksullar için hayatı çekilir kılan bu sürprizleri beklemek, önümüze açtıkları fırsatları değerlendirmek için insanüstü bir çabayla didinmektir. Evet, şimdi kapı benim yüzüme açılmıştı ve Allah’ın bu hediyesini değerlendirmek zorundaydım. Mezbelemizin arka tarafındaki ahşap köşkte oturan ve bir zahire deposu sahibi olan komşumuz Zekai Bey’in Samanpazarı’nın ara sokaklarına zahire ulaştırdığı eşeğinin başına bir saksı düşmesi sonucu ölmesi yeni bir eşek ihtiyacı doğmuş. Var olan ekonomik krizden dolayı eşeğe bir güdücü tahsis etmekten çekinen komşumuz yükü sırtlayıp, gideceği yere götürebilecek, hem eşeklik, hem güdücülük görevini yapabilecek kadar zeki bir yaratığa ihtiyacı olduğunu duyunca büyük bir sevinçle yanına gittim. Zekai Bey’de ülkemizdeki esnafların geneli gibi köy soylu, muhafazakar, suratsız ve kendini dünyanın yarısının sahibi sanan bir müstekbir olduğundan işi almam biraz zor oldu. E tabi kendisi de bu ülkede eşeklik yapacak kadar yetenekli birçok kişinin olduğunu biliyordu ama benim gibi yetenekli bir gencin eşeklik konusunda herkesten daha baskın çıkacağımın da farkındaydı. Hem şansım, hem de Zekai Bey’in esnaf içgüdüsünün kendisine onu pişman etmeyeceğimi fısıldamasıyla yalvarışlarım bir netice aldı ve Zekai Bey’in zahire dükkânında ilk işime başladım. Yevmiye olarak bir somun ekmek ve bir külah beyaz leblebi alacaktım. Ayrıca iş günü esnasındaki yiyecek ihtiyacım olarak iki avuç arpa… O yaşımda, o körpe bedenimle koskoca nohut, arpa, mercimek çuvallarını Arnavut kaldırımlı, bedeni tahta, ruhu taştan sokaklarda taşıyordum. Aileme ve ülkeme hizmet aşkı, birde her akşam eve dönerken kazandığım somun ve leblebi işimin tüm ağırlığını, bedenimin tüm yorgunluğunu alıyordu. O kadar duyarlıydım ki sokaklar alışkın oldukları eşek sesinden mahrum kalmasınlar diye güçsüz ses tellerimle ince ince anırırdım. Ankara’nın meşhur kış günlerinin başlangıcında ince keten elbiselerimi sırılsıklam eden sulusepkenler yüzünden hasta olup boğazımın içinde alevden bir yumrukla yarı baygınken kalınlaşmış sesim daha bir benzerdi eşek sesine. O halde bile durmaz anırırdım, o halde bile sokakları üzmek istemezdim. Bugünkü kazanımlarım belki bu iyi niyet ve düşüncemin bir hediyesidir diye düşünmekteyim. Çünkü düşünceli davranışlarım arttıkça insanı, doğayı, tarihi ve ruhu çözümleyebilme konusundaki azmimin arttığını gördüm. İlk okuma denemelerimi patronumun leblebi ve fındık külahı yapmak için kullandığı gazete, dergi sayfalarını okuyarak yaptım. Ülkemdeki her genç gibi ileri derecede yalın bir ahlaka ve el değmemiş, katıksız bir namus koruma güdüsüne sahip olduğumdan o gazete ve dergilerdeki çıplak erkek ve kadın resimlerine bakmamaya ileri derecede büyük bir özen gösterirdim. Bir süre sonra o gazete ve dergi sayfalarından artık daha fazla şey öğrenemeyeceğime kanaat getirince de kitap edinmeye karar verdim. Kitaplar benim gibi bir zahirecide eşek olarak çalışan birinin alamayacağı kadar pahalıydı. Yazarların aç kaldıkları için Samanpazarı’nda hamallık yaptıklarını gördüğümde kitapların ne kadar pahalı olduğuna bir anlam veremedim ama bu benim sorunum değildi. Ben ne yapıp edip okumalıydım. Okumalı, aileme, ülkeme, bayrağıma, tarihime bir şekilde daha büyük hizmetler sunmalıydım. Büyük bir özveri ile Zekai Bey’in bana gündelik yiyecek olarak verdiği iki avuç arpadan birini yemeyip tasarruf ederek biriktirmeye başladım. Biriken arpalar bir çuval olunca onları başka zahirecilere sattım ve kazandığım parayla kitaplar almaya ve aldığım bu kitapları bir deli iştahıyla okumaya başladım. Öylesine kitap düşkünüydüm ki bazı gezeler onlara sarılarak yatıyor, soğuğa dayanamayan ailemin kitaplarımı yakma arzularını yok edebilmek için vahşileşiyor, benim için yapmadıkları fedakârlık kalmamış annemi, babamı, kardeşlerimi karşıma alıyordum. Her türlü ihtiyacımdan kısıyor, işimin olmadığı bir vakit dilimi bulur bulmaz soluğu bıyıkları sigara dumanı eme eme bir tutam tütüne dönüşmüş kahve tutkunu sahafların zaman kokulu raflarında alıyordum. Öyle yoğun okumalar yapıyordum ki sayfaları çevirmek için işaret parmağımı yalamaktan hem işaret parmağım, hem dilim nasır tutmuştu. Bu okuma tutkusu olgunlaşınca içimde başka bir şekil alıp kocaman bir yazma sevdasına dönüştü. Neden bende diğer yazarlar gibi tasarlamıyor, yazmıyor ve insanlara sunmuyordum. Evet evet yazmalıydım. Elbette defter alabilmek için herhangi bir ekonomik kaynağım yoktu ama çaresizde değildim. İllaha defterlere mi yazmak zorundaydım? Bu mahrumiyet yüzünden ilk eserlerimi dükkândaki kesekâğıtları üzerine verdim. Kesekâğıtlarını dükkânda içine erzak koymakta kullanıp halka sunduğumuzdan popülerleşebilme konusunda ummadığım bir fayda sağladı bana. Hepsi yüzeyinde birer edebi şaheser barındıran bu kesekâğıtları ülkenin üst düzey entelektüellerine ulaşınca yazdıklarımı kitaplaştırma konusunda büyük yardımlarını gördüm ve bu gün Allah’a şükürler olsun dünya çapında ünlü bir yazar olarak ülkeme ve insanlığın evrensel birikime katkıda bulunmaktayım. İşte sevgili dostum, azmin elinden hiçbir şey kurtulamaz. Bu ülkede benim gibi bir eşek, bir zahireci hamalı büyük bir yazar oluyorsa, senin gibi alık bir pul yalayıcı başbakan, hatta cumhurbaşkanı bile olabilir. Benim yaşamöyküm insan emeğinin değerine ve bu ülkenin fırsatlar ülkesi olduğuna dair en büyük delildir.

DALGALAR

2008-07-06T23:59:00.000-07:00

*Gemi içindekilerle birlikte, dağlar gibi dalgalar arasında akıp gidiyordu. Nuh ayrı bir yere çekilmiş olan oğluna bağırdı: "Yavrucuğum, gel, bizimle beraber bin! Kâfirlerle beraber olma!" *O, dedi ki; "Ben, beni sudan koruyacak bir dağa çıkacağım". Nuh da "Bu gün Allah'ın merhamet ettiğinden başkasını, Allah'ın bu emrinden koruyacak kimse yoktur." dedi. Derken dalga aralarına giriverdi. O da boğulanlardan oldu. (Hud: 42–43)

Şöhreti beldemize ve beldemizle ilişkisini sürdüren diğer yakın beldelere yayılmış olan ustalığının azametinin yegâne kanıtı, dalgaların mahveden çırpıcılığı arasında balıkçıl bir kuş gibi bilgiç ve güven dolu görünen bu gemiydi. Zamanın en kırık noktalarından birine itinayla vurulmuş, dokunanı yakacak bir mühür gibi büyülüydü o şimdi. Bırakın belde halkını, herhangi bir ruha sahip olmayan tepeler, kaya yığınları, başları suya gömüldü gömülecek ağaçlar bile şimdiye kadar belki de hiç görmedikleri böylesine bir sağanağın altında telaştan çatlıyorlardı. Sadece babam göğe fırlatılmış bir ok gibi dimdikti; hava karardıkça parıltısı artan güvertenin üzerinde söndü sönecek iki kıvılcımı hatırlatan gözlerinden pınar suları gibi berrak ve yalın bir şefkati üzerime salıyordu. Herkeste ölesiye bir telaş ile hummalardan beter bir titreyiş; ondaysa merhamet, vakar ve dinginlik… Bu şefkat ve dokunaklılık yüreğimin etrafındaki düğümleri gevşetmek için miydi bilemem, ama kolay teslim olmamam gerektiğinin farkındaydım. Varlığımdan bile değerli olan gururum şu ana kadar aklı beş karış havada bir deli olarak gördüğüm babamın sıcak duygularına kanmamam gerektiğini söylüyordu. Ne olacaktı sanki bu yağış, bu fırtına da diğerleri gibi bir şekilde bitmeyecek miydi? Ne olacaktı, o gemiye binmeseydim ölecek miydim?
Uzun zamandan beri başımıza gelecek bir beladan bahsediyor, zırvalarını bu belanın tehdidiyle bana ve diğerlerine kabul ettirmeye çalışıyordu. Babam da olsa tanrılarıma savaş açmış bir adamın sözlerini elbette umursayamazdım. Hem beldemizin en beceriksiz kâhinleri bile bazı insanların canını yakacak, tarlalarını, evlerini, tezgâhlarını tarumar edecek depremleri, ucu bucağı olmayan devasa yılanlar haline gelip önüne ne çıkarsa yutacak selleri doğuracak yağışları, azgın yangınları ve bunlara benzer her türlü istenmezi haber verebilirlerdi. Uğurlarında fedakâr olmaya cüret edemeyenlerin en büyük belalara layık olduğu tanrılarımızın verdiği nimetlerle tedbirimizi alır onurumuzla yaşardık. Belki babam yaşı ilerledikçe bana ve belde halkına karşı çoğalttığı ısrarını dizginlemeyi bilseydi, ne ben bu kadar utanç veren bir suçluluk duyardım, ne de o bereketsizlikten başka bir şey getirmeyecek bir çekirge sürüsü gibi dışlanırdı. Hem en büyük korkusu onurlarının lekelenmesi olan ailemiz böylesine ağır bir yükün altına girmez, ululara ve büyüklerimize karşı olan yakınlığımız bir hiç uğruna yok olmazdı. Evet, insanların inançları vardır ve gözünü biraz açıp, elle tutulan gözle görülenlerin aldatıcı debdebesini aşanlar bilirler ki bu inançlar bizi yaşama bağlayan, namusumuzu, huzurumuzu, onurumuzu, saygınlığımızı elimize uzatan ve ruhumuz için sudan, ekmekten farksız bir vazgeçilmedir. Bir dağa kaçıp çalı yaprağı ve keçi sütüyle de bedenimizi yaşatırız ama eğer inançlarımız alaya alınır, hiçe sayılır ve emirleri çiğnenirse o zaman sütüne muhtaç kalacağımız o kıllı ve pis kokan yaban keçilerinden bile daha pespaye ve aşağılık yaratıklar haline geliriz. Ve yine evet, insanların aileleri de vardır… Sürekli birlikteliğimizden dolayı kıymetlerini bir hiç saysak da, ne olursa olsun kalplerimizde birbirimize karşı en sert buz kalıplarını en hasta nefesiyle bile eritecek sıcacık bir öz vardır. Onların eline bir kıymık batsa bizim yüreğimize dallar saplanır, onların parmağına ateş değse bizim sırtımız dağlanır… Tüm varlıklarını bizim için ortaya koymuş en zor anlarımızda zerre tereddüt etmeden hayati dertlerimizi yüklenmişleridir. Çoğu zaman tanrılarımızdan bile değerli olurlar ve biz o çoğu zamanda tanrılarımıza el açmadan önce onların gözlerinin içine bakarız. Bir insan ömründe kaç kere en değerlileri ile tüm ilişkisini hiçe sayıp, geçmişini, sorumluluklarını, sevgisini ve geleceğini kurumuş bir kuyu haline getirebilir? Hangi koşulda, ne için, neyin karşılığında? İşte inanç ve aile… İşte onur ve sevgi… Bir adam bir vadide, bir deprem esnasında yıkılan iki dağı tutuyor, sol yanında korkundan sinmiş ailesi. Kolları dayanamıyor; sağ kolunu çekse dağ kendi üzerine yıkılacak, sol kolunu çekse yavruları ve eşinin üzerine… İşte bu çelişkinin endişesi ancak böyle bir örnekle tasvir edilebilir. Ben belki şu anda, sebebi ne olursa olsun sol elini dağdan çekmeyi tercih ettiği için babama kinle bakıyorum. Onun bir deli olduğuna inanmasam ve birde tanrılarımdan beni ve ailemi soğutmak için çabaları hatırıma takılmasa koşup güverteden aşağı sarkıttığı ipe atılacak, üşüyen yanağımı sıcak sakallarına yapıştıracağım. Gözlerime diktiği merhameti hiçe saymaktan başka bir çarem yok ama şimdi. Ona karşı içimde bir şeyler var, ben onun evladıyım ama içimde her sıkıntıma şahit olmuş ve bir gün, o büyük günde bana yücelerin yücesinin huzurunda şahit olacak, benim sonsuz huzura kavuşmam için yalvaracak ilahlarıma karşı da içimde bir şeyler var. Hem, o az sonra garip gemisi ve etrafına toplanmış ayak takımı ile çekip gidecek ya da bu fırtınanın korkunç ihtişamının açlığında eriyecek. Bense, onun tüm deliliklerine rağmen ona iyilik yaparak yasaları hiçe saymış, kinlerine gen vurmuş ve birçoğu tanrılarımıza benden bile daha sadık olan halkımla kalacağım. Keşke oda aklını kullanıp kendi halkının, kendi beldesinin ilahlarına saldırmasa, ancak bir delinin cesaret edebileceği sözleri sarf etmeyip aramızdaki bağı koparmasaydı. Bu, aslında duyguları olan bir insanı kahretmesi gereken manzara karşısında canımı yakan bir suçluluk mu duyuyorum? Hayır, sadece bir hezeyanın, aynı kanı taşıyıp, aynı tencereden yemek yiyen insanların arasında bile koca bir çatlak doğurabilmişliğine şaşırıyorum. Şaşkınlık, boşluk, kararlılık ve can telaşı… İnsan ne kadar kötü bir durumdaysa düşünme ihtiyacı o kadar artıyor ve bin yıl düşünse aklına gelemeyeceği şeyler iki nefesinde önümde kabaran dalgalar gibi yüceliyor.
Doğduğumdan beri insan için kendisinden daha faydalı ve insanın her türlü zalimliğine rağmen ona güzellikler vermeye delicesine teşne yeryüzünde böylesine kuvvetli bir yağmur görmedim. Bereket getiren sonbahar yağmurlarının sığındıran şiddeti değil alev saçan gözlerindeki; sanki bir haksızlık yaptık ve oda bizden en acısından bir intikam istiyor. Şimdiden tarlalarımız bir daha kullanılamayacak hale geldi ve yollarımız bizleri hiçbir pazara bağlayamayacak kadar beyhude bir hayal… Eğer tanrılarımızın yardımı yetişir de bu sınavdan kurtulursak bir daha eski yerlerini bile hatırlayamayacağız. Şu anda tek isteğimiz nereden geleceği mühim olmayan ama hepinizi feraha erdirecek bir güvene kavuşarak daha az korkmak. Beldemizin tanrılarımıza en sadık ailelerinin en büyük oğulları onları kucaklamış, suyun ulaşmasının imkânsız olduğu tepelere doğru hızla yürüyoruz. Canımız yanıyor ama insan olmanın ve tanrılarla muhatap olma şerefinin o kadar kolay taşınmayacağını bilmemiz belki de yaşama azmimizi katlıyor. Damlalar birer ateş damlası gibi sıcak ve yakıcı; yağmur şiddetiyle alev kusan dağlara bile söz dinletebilir. Yılanlar, kaplumbağalar ve ekinlerimiz bu yağmurun uçsuz birikintisinde yüzen bir tutam yosundan başka bir şey değil şimdi.
Gemi hala az önce durduğu yerde ve babamın gözleri aynı ifadeyi hiç bıkmamacasına sabırla taşıyor. Neden kehanetlerini bu kadar ciddiye alıp o kadar zaman bu gemi ile uğraştı? Bu deli adamda dünyanın en çılgın ve acı çabasını gördüm ki elleri yarıldıkça yarılmış, dudakları çatladıkça çatlamış, günlerce bir şey yememekten bedeni bir tutam et ve iki tutam sakaldan mürekkep bir çocuk oyuncağına dönüşmüştü. Zamanın hışmıyla perişan olduktan sonra kaldırıp atılması ve yerine yenisinin yapılması gereken birçok nesil görmüş tanrılarımızdan birine benziyordu. Şimdi o çabanın aynısını barındırıyor üzerinde. Aynı çılgınlık, aynı çaba, aynı direti ama bu sefer birde üstüne üstlük kanayan bir merhamet var. Sanki bu merhameti yenemediği için kendisine edilecek merhameti kaybedebilecek olma ihtimalinin kaygısını taşıyor. Başımı çeviriyorum, asama yükleniyorum, önümde komşularım, arkadaşlarım ve birer abide gibi kucaklarda yükselen ilahlar. Sırtımı döner dönmez o boğuk ama etkili sesi enseme batıyor. "Yavrucuğum, gel, bizimle beraber bin gemiye! Kâfirlerle beraber olma!" Dalgaların hışırtısı yarılan dağların uğultusu gibi kafama çarpıyor. Gözümü koşuşan halkımın odaklandığı zirveye dikiyorum. Akbaba yuvaları gibi erişilmez, sert ve sivri. Ancak zirveye ulaşarak bu dalgalardan kurtulurum. Onun merhametini sindirmek için kendi gözlerime neye karşı olmadığını bilmediğim titrek bir kin yüklüyorum. “Kes sesini deli!”. Elleri güvertenin korkuluğuna kenetleniyor ve sesindeki endişe merhametinin yumuşaklığını boğmuş bir halde “Allah’ın merhamet ettiklerinden başkasının planları işe yaramaz” diyor. Tüm kinimle gülümsüyorum, yorgun boynumu ilahlarımdan birine bakınabilmek için çeviriyorum. Gözlerim, her köpük yığını eli kılıçlı birer savaşçı olmuş dalgalardan başka bir şey görmüyor. Sonra sırtımda ateşten bir serinlik hissediyorum ve sonrasında boğazımda iki ıslak el.
6 Eylül ikibinyedi

AŞIRI GERÇEKÇİLİKTEN KABA GERÇEKÇİLİĞE NEO PORNOGRAFİ

2008-06-06T01:39:00.000-07:00

Bir tarihçi olarak başlangıçtan şimdiye sinemanın serüvenine eğildiğinizde, Sinemayı var eden dinamiğin insanın evrensel benliğinin dışına taşmış bir aşırı gerçekçilik olduğunu görürsünüz. Şahsımca bu kavram sinemanın klasik dönemini incelerken nitelikleri tahlil bakımından en önemli merkez kavramdır ve sinema tarihi konulu yazılarımda diğer nitelik kavramlarına oranla da ayrı bir yerdedir.

Aşırı gerçekçilik “muhayyilede bir bütünlük haline gelebilmiş birbirinden bağımsız gerçek olguların çeşitli şekillerde ve ortamlarda olabildiğince yaşamla özdeş yansıtılabilme çabasıdır.” Tanımı itibariyle sanat temelli bir kavram olarak görülse de politika bilimi ve tarih felsefesi bünyesindeki birçok meselenin tartışma süreçlerinde de kendinden bahsettirir. İlk bakışta bazı genç arkadaşlar tarafından gerçeküstücülük ile karıştırılsa da aralarında belirleyici, derin bir fark vardır. Sürrealizm gerçekliğin üzerine çıkma kaygısını taşırken, aşırı gerçekçiliğin kaygısı gerçeğin sınırlarını daha da belirginleştirmektir. Sürrealizm yüzeysel aklın sınırlarını pek umursamadan simgesel bir dille kimi zaman absürdizme doğru seğirtirken, aşırı gerçekçilik simgelerini bile meselesinin anlatım usulüne aykırı düşmeyecek özdeş öğelerden seçer.

Her şeyde olduğu gibi sinema da kendini yeniden var ederken aşırı gerçekçi temelleri bir evrime maruz kaldı. Çünkü inanılmaz bir hızla şekil değiştiren nitelikler yaklaşık iki yüz yılın ardından insanın sinemadan beklentisini de değiştiriyordu. Böylece bu aşırı gerçekçi tutumun salt bir kaba gerçekçiliğe doğru gittiği sürece girdik. Modern dünyanın aşırılığı, iletişim bilişim devriminin olanaklarını ziyadesiyle kullanan insanda bahsini edeceğimiz pornografik-kaba gerçekçi tasarımları oluşturdu ve elbette bunun sebebi sadece “Sinemayı aşma” kaygısı değildi… Sinemanın grafik olanaklarla vardığı zirve bilinçlerde artık daha gerçeğinin görünmesi dürtüsünü uyandırdı. Bu aynı zamanda kaba gerçekçiliğin, sinemanın gerçekleştirebilme imkânının bilincin doğal sınırlarına erişmesinin bir sonucu olarak açığa çıktığının bir göstergesidir. İnsan açısından bakarsak; Sinemanın gerçekleştirme konusundaki yapısal zaaflarının insan benliğinde uyandırdığı tamamlanmamışlık bilincin ihtiyacının kaba gerçeklik arenasındaki arayışlarını körükledi. Burada modernizmin başlıca rolleri öncelikle insana istediğini görmesi konusunda cüretini sunabileceği bir özgürlük alanı sunması ve bu alanı da teknolojik birikiminin nimetleriyle tatmine açması oldu. “Görme tutkusunu” tatmin edebilecek teknolojik altyapıya sahip olan insanlığın “internet” gibi bir yenidünyanın olanaklarıyla harekete geçmesi şu anda içinde olduğumuz sürecin start çizgisiydi. Bu süreç şu anda kendisini ne kadar internet dünyasında var kılsa da, aslında insan kaba gerçekçi isteklerini açığa çıkarmak isteyen ilk tahrikleri medyanın camdan tepsilerinden edinmişti. Medya ve türevleri ticari ve kariyeratif kaygılarla insanlığa filmlerin ötesindeki bir dünyanın argümanlarını cüretle sundu. Haber programlarının Ruanda Soykırımı ve Körfez Savaşı ve benzeri tarihi olayları canlı sunumuyla başlayan süreç daha mikro kanallara inerek katliamları, cinnetleri, intiharları, kazaları öylesine edebi bir büyüyle sundu ki insanlık artık beyaz perde de gördüğünün, görebilme imkânı olanların karşısında gayet yavan kaldığını gördü. Filmlerin tatmin edemediği evrensel tamamlanmamışlık boşluklarında, her şeyiyle gerçek haber kırıntıları, internet birikiminin var olan ihtiyacı karşılamasıyla bilgisayar odaklı ve ideolojik tutumu pornografi olan bir yeraltı medyası kültürü oluşturdu.

Pornografi etimolojik olarak “fahişe hikâyeleri” demek olsa da, günümüzdeki kullanım imkânına göre “oynanabilenden ziyade her şeyiyle gerçek” olarak manalandırabiliriz. Yani popüler anlamıyla canlı cinsel ilişki görüntülerinin çok ötesinde anlamlar ifa ediyor. Aslında biz bir trafik kazası, Cidde de Cuma namazı çıkışında kafası kesilen insanlar, Irak’ta Amerikan uçaklarının bombaladığı bir köyün yıkılışı veya bir otopsinin gerçekleştirilmesini görüntülerini izlerken de bir porno film izliyoruz. Ve bu porno kültür şu an için beyaz perde odaklı bir ticari sektör olmasa da, internet üzerinden youtube, ogrish v.b. sitelere muazzam gelirler bahşediyor. Joel Schumayer’in efsane filmi 8mm’de kendine ticari alan bulmuş bir örneğini görme imkânımız olmuştu ama bu imkânın ne kadar yayılacağını ve tarihçilerin, sinemacıların, iletişimcilerin makalelerine ne şekilde konu olacağını gelecek gösterecek. Lakin derin bir araştırma yapmadan da şunu söyleyebiliriz ki, medya tarafından tahrik edilmiş bu evrensel kaba gerçekçi açlıkla yeni link prototiplerine şahit olacağız ve realty kanalların nitelikleri belki de kademe kademe alışılmadık gerçeklik görüntülerini kapsamaya başlayacak. Kim bilir, iş beyaz perdeye taşacak kadar ciddileşirse Sinemada figüranlar, dublörler dönemi kapanıp, fedailer dönemi başlayacak! Şimdilik bu işin ticari olarak kaymağını yiyecek olanlar az önce isimlerini verdiğimiz sitelerin patronları olacak gibi görünüyor. Müşteri sayısı çok kişiyi zengin edecek gibi ve bu durum her an nükleer savaş tehdidiyle yatıp kalkan insan grupları için pekte abartılmamalı. Ne de olsa en dramatik film bile, hiçbir zaman en gerçek komediden daha acıtıcı olamaz.

KOYUN SAPIĞI

2008-05-21T00:19:00.000-07:00

Üniversite yıllarında samimi bir arkadaşım hafta sonu tatilini geçirmek üzere beni okuduğumuz şehre bir saat uzaklıktaki köyüne davet etmişti. Köyde kaldığımız ilk günün sabahı şaşılası derecede zengin ve lezzetli bir kahvaltının ardından köyün yegâne sosyal mekânı olan kahvehaneye gittik. Hani Eski Türk filmlerindeki köy kahvelerinde izleyiciyi kendine çeken bir cazibe vardır ya, bu kahvede bu cazibenin kırıntısı bile yoktu. Kirli pencerelerin ardında perde vazifesi gören sigara dumanına sinen iğreti ruh dumanın rengini daha da koyulaştırmıştı. Kafalarını üzeri bir sürü nesneyle dolu masalara eğmiş adamlar, içeri giren yabancının kim olduğunu merak etmeyecek kadar umarsızlaşmış, özne, nesne, yüklem ve küfürden oluşan cümlelerle günlerinin en demli dakikalarını yaşıyorlardı. Önlerimizdeki lezzetli kuşburnu oraletlerini içerken içeri yüzünün gözlerine kadar olan kısmını atkısıyla gizlemiş bir adam içeri girdi. Oysa hava bir insanın yüzünü böylesine sıkı sıkıya kapatmasını gerektirecek kadar soğuk değildi. Arkadaşım dirseğiyle omzumu dürterek bu atkılı adamı işaret etti, garip bir tebessümle “şuna iyi bak”, dedi. “İçeri giren adamın adı (lakabı) Batırgan. Şu yeşil çuhalı masada oturan benlinin -adamın minik burnunun kenarında şu oval kara eriklere tıpa tıp benzeyen bir ben vardı- koyununu düzmeye çalışırken yakalandı. Çalışırken demem de hata aslında, yakaladıklarında adam resmen hayvanla iç içeymiş.” Önce adamlara baktım. Bir garip kirpi gezinmeye başladı içimde… İslam hukuku bu yaptıklarını kellelerini keserek cezalandırırsı, Modern hukuk hepsini tımarhaneye tıkarak… Ruhları ise ceza bir yana, bu garip eylemi şakrak bir ironiyle bezemişti, her şeyiyle canlı bir dedikodu, bir mizah malzemesi sunmuştu sosyalitelerine. Yaşamın ellerinde bir avuç bozuk paradan daha değersiz olduğu bu adamlara gülücükler ne yapar, kin ve nefret ne yapar. Düşünceleriniz birkaç kırık oktur alt tarafı, benlikleriyle erişilmez kaleler…
-Batırgan lakabını koyuna yeltendikten sonra mı aldı?
-Hayır, öncesinde de başka bir köyden birinin atına yeltenmişti.
-Tööbeeeee
-Yaaa Töbee, ne sandın oğlum, hemşerilerim garip adamlardır. Allah hepimizi ıslah etsin be Özkan!
Batırgan neredeyse ele ayağa, kaşa göze sahip olacak kadar canlı bir yılışıklıkla benliye yanaştı ve yanağından bir makas almaya çalıştı. Benli az önce kendisini feci şekilde dövmüş kocasının karşısında ilkel bir naz nöbeti geçiren hamur kılıklı bir kadın gibi gönülsüz dursa da, gözlerindeki işvenin kırıtkanlığı bu yakınlaşma çabasından aslında çok hoşnut olduğunu ele veriyordu.
-Yav bah çek get şurda huzurumlan oturuyom!
-Ulaaaaa bah bah ne değerli goyunun varmış la…
Ula yiit adam gonşusunun goyununa yeşillenir mi?
-La başlayacam goyununa ha sen bizim Bahtiyara sulansan ben sana böyle surat mı yaparım
Benli sustu, nazının yettiğini anlamıştı. Batırganın kemikli omzuna açık alnıyla bir kafa attı. Arkadaşım “bak” dedi. “Burası hayat bilgisi kitaplarındaki köyler gibidir. Kimse düşmanlığını uzun süre sürdürmez. Bende gülümsedim ama gülücüğümün özünde yayvan bir keyiften ziyade dağınık bir anlamazlık vardı. Arkadaşıma baktım. Bahtiyar kim dedim. Kim olacak dedi benlinin eşeği! Hayatımda ilk defa bir hayvana yüreğimin tüm şefkati ile sarılmak istedim. Tabiî ki bu isteğim gönülden istenen birçok şey gibi gerçekleşmedi…

sokakfilozofu1@hotmail.com

EKMEK KAVGASI

2008-05-16T23:47:00.000-07:00

Eşikleri fare neslinin azim ve kararlılığının göstergesi minik deliklerle dolu yemekhane kapısı iç kazıyan bir gıcırtıyla açılınca kapı önünde yığılmış aç ve yorgun işçiler haşlanmış taze çayın kokusuyla mest oldular. Girişin kenarındaki levhada koskoca harflerle “yemekten önce tek sıra ol”, diye yazsa da kimsenin bu basit uyarıyı dikkate alacağı yoktu. Torbası patlamış elmalar gibi paldır küldür, üzerlerinde dilimlenmiş peynirler, zeytin öbekleri ve reçel paketçikleri bulunan tepsilerin başına aktılar. Elleri yiyeceklere uzanırken damaklarında birikmiş sıvılar ağız kenarlarından aktı akacaktı. Birçoğu önlerindeki parlak maşaları tutmayı, tutsa da onunla bir dilim peynir alabilmeyi başaramazken elleri heyecandan öylesine titriyordu ki zeytin tanelerine, tepeleme doldurdukları küçük kaşıkların kenarından sendeleye sendeleye yere düşmekten başka çare kalmıyordu. Maşayı, bir basit kaşığı tutamayan bu adamlar o güzelim fayansları nasıl kenarı kenarına döşüyor, kıl inceliğindeki o ince kabloları nasılda o borudan o boruya ustalıkla geçiriyorlardı! Bu beceriksizlikle sabah akşam üzerinde çalıştıkları o iskelelerden defalarca düşüp beyinlerini, bağırsaklarını kara toprağa sermiş olmaları gerekirdi. Herhalde Allah’ın koruması altındaydılar!
İki dakika geçmeden kanatları metalden onlarca kuşun cıvıltısı yemekhanenin nemli duvarları arasında telaşla uçuşmaya başladı. Bıyıklara yapışan zeytinyağının parıltısı, her bir saniye başka bir noktadan yükselen geğirtilerin üzerine binerek o gözden, o kulağa, gönlü istediğince gezindi. Yemek dağıtmakla sorumlu Bulgaristan göçmeni kadın titreyen elleriyle tepsilerin kenarlarından ustaca önlüğünün cebine kaydırdığı minicik reçel paketlerini okşarken, bugün kirli kovanın içinde birazcık zeytin artması için dua etti. Ona kalsa kahvaltılık yiyecekleri her gelen işçiye güzelce pay eder, bir işçinin bile hakkından fazla almasına mani olur, çeşitli sebeplerle kahvaltı yapamayan işçilerin paylarını da saklar eve götürürdü. Ama kolay mı öyle bu acıkınca gözleri dönen adamları kibar bir dille bile olsa uyarmak. “Bir tane eksik al, diğerlerine de kalsın”, dese ya hatırladıkça orasının burasının kaşınacağı, utançtan kocasının, çocuklarının yüzüne bakamayacağı bir küfür duyar, ya da etsiz kalçasına okkalı bir kalfa tekmesi yerdi. Hem ne biçim adamlardı bunlar ki ne varsa kendileri yemek ister, geriden gelene bir kurtlu zeytin tanesini bile layık görmezlerdi. Onların da suçu yoktu ama! En ufağı doksan kilo olan, boyları posları yerinde, kapı kirişi zorlayan bu adamlar bir dilim beyaz peynir, üç damla reçel, beş altı zeytin tanesiyle nasıl doyalardı ki? Hadi ekmek bol olsa neyse, ki el kadar iki dilim ekmek… Böylece ne karınları ne gözleri doyar, birbirinin kanlarına göz dikmiş yılanlar gibi etrafa tıslar dururlardı.
Şakir Kalfa son iki yıldır bedenini mesken etmiş kabız illetinin yüzünden yine tuvalette fazla oyalanmış, buna rağmen derdini bedeninden hakkıyla atma konusunda herhangi bir başarı gösterememişti. Meramı bağırsaklarının içinde kilden bir kaya gibi keyfi yerinde uyumaya devam ediyordu. Tuvaletten çıkınca kendisine kahvaltılık kalmayacağı kaygısıyla elini yüzünü bile yıkamadan, gözlerinin kenarında birer sürüm çapak, elinde avucunda meramından beter bir kokuyla telaşlı telaşlı yemekhaneye koştu. O kadar acele ediyordu ki, bu acelenin doğurduğu dikkatsizlik yüzünden az daha düşüp bir tarafını kıracaktı. Yemekhane kapısından girdiğinde hemen hemen boşalmış tepsilerin üzerinde yaklaşık yarım avuç zeytin ve bir reçel paketçiğinden başka bir şey yoktu. Tepsinin kenarındaki sandalyede demli bir çayı ağzını şapırdatarak yudumlayan göçmen kadına doğru bir adım atıp sol elini havaya dikti. Bakışları canının kavga istediğini söylüyor, titreyen aklı bıyıklarıysa ağzından her an kötü bir şey çıkabileceğine işaret ediyordu.
—Kalmadı mı peynir filan?
Kadın sanki her şeyi kendisi yemiş bitirmiş gibi suçlanarak ayağa kalkıp geriye doğru bir adım attı. Gözlerini eğdi, ne diyeceğini bilemedi.
—Jakir abi be yau, ahan orda zeytinle reçel var azicik.
Şakir Kalfa başını çevirip masanı üzerindekilere baktı, kadını iri eliyle ittikten sonra masanın başındaki tepsileri alıp bir bir önündeki duvara fırlattı. Güçlü kolların ve sert zeminin hışmıyla karton gibi eğilip bükülen tepsilerin gürültüsü havada uçuşan metal kanatların hepsini bir yerlere kondurdu. Gerisinde kesilmiş putlara neler sayabileceğini kafasında sabitleştiren Şakir arkasını döndüğünde kimi iş arkadaşlarının hışmından korkarak tedirginlikle titrediğini gördü. Bu çekingenlikten cesaret alarak kendisine bakan gözlere bir adım daha yaklaştı.
—Şimdi masaları bir bir gezecem… Kim hakkından fazla almışsa aldığı o fazlayı onun ağzından sokup burnundan çıkarmazsam tüm Gebze üstümden geçsin. Bir değil iki değil, hakkınıza rıza gösterin lan. Bir tek siz misiniz?
Lafını bitirir bitirmez tabaklardaki yiyeceklerin miktarlarına baka baka sırayla masaların arasındaki boşluklarda dolaşmaya başladı. Birçok tabakta reçel paketinin artığı ve lacivert renkli zeytin çekirdeklerinden başka bir şey yoktu. İlk sıra bitince tüm hışmıyla ikinci sıraya geçti. Bu hukuki olmayan teftiş hakkından fazla alan bazı işçileri o kadar korkutmuştu ki Şakir’in kendi masalarına yanaşmasından hemen önce tabaklarındaki fazlalığı yemiş bitirmişlerdi ama Şakir kısa süre sonra aradığını buldu. Şantiyenin gece şöförü Davut’un tabağında hakkı olması gerekenden yarım dilim daha fazla peynir vardı. Amacına ulaşan müfettiş kendisinden on yaş daha büyük ama belki de yüz kat daha korkak bu adamı yakasından tutup ayağa kaldırırken yüzüne bir tükürük aşk edecekti ki kendine hâkim oldu. Tabaktaki peynirleri kirli baş ve orta parmağında birleştirdi.
—Aç lan ağzını.
Davut uysal bir çocuk gibi söz dinledi, içinde doğru dürüst diş kalmamış ağzını araladı. Şakir parmakları arasındaki peyniri bu minik yarıktan içeri tıkarken “çiğne lan, yut çabuk”, diye bağırdı. Yakasından tuttuğu adamın yüzünü bakış yoğunluğunun fazla olduğu bir noktaya çevirip yere tükürdü.
—Ulan utanmaz, babam yaşında adamsın. Yoksa ben senin kaburgalarını ensenden çıkarmaz mıydım? Otur da zıkkımlan şimdi.
İşçiler Şakir’in hıncını aldığını ve hemen çıkıp gideceğini sanarak içlerinden bir oh çektiler ama Şakir’in bakışlarında karnı kıyasıya aç bir tatminsizlik soluk soluğaydı. Her adımında etli kalçaları ihtişamla titriyor, beyninden akan öfke topuklarında sertleşiyordu. Üçüncü sıranın sol tarafında aradığını ikinci defa buldu. Bulduğu zaten kendisiyle tanıştığı ilk günden beri zerre kanının kaynamadığı Ağrı’lı amele Abdül’dü. Tabağında duran iki adet reçel paketi ve üç dilim beyaz peynir Şakir’in kanunlarını uygulaması için yeterli delillerdi. Abdül baktığında yaşantılarına içi gittiği ve en azgelişmişi bile kendinden kırk kat daha asil görünen o şehirli çocuklara benzemek için uzatıp, jöleyle diktiği saçları Şakir’in elindeyken kesime giden şaşkın bir tavuk gibi çırpınmaya başladı. Eğer bir an önce kurtulmazsa başına geleceği bildiğinden küçük elleriyle Şakir’in gövdesine yumruklar atıyordu ama tabi bu yumrukların etkisi, bir rüzgarın bir kaleye etkisinden pekte farklı değildi.
—Nerene yiyecektin lan o kadar malı itin doğurduğu, babanın evinde var mıydı o kadar yiyecek? Yılanın yumurtası!
Şakir, Abdül’ü yemekhanenin önündeki düzlüğe çıkardığında içeride ne kadar işçi varsa Abdül’ün akıbetini görmek için dışarı çıktılar. Aslında içlerinden birçoğu Abdül’ü Şakir’in elinden alıp, sonrasında da Şakir’i yatıştırmayı istiyorlardı ama biliyorlardı ki müdahil olan herkes bu hınçtan bir parça nasip alacaktı. Şakir işçi koğuşlarına yakın bir yerde Abdül’ü dizleri üzerine çökerttiğinde izleyicilerin hepsi yaklaşık beş adım gerilerinde kalmıştı. Ensesini Şakir’in gücü kavramış Abdül’ün önünde her şeyleriyle ham üç beş salatalığı andıran nemli köpek pislikleri duruyordu. Şakir avuçlarındaki tüm güçle Abdül’ün başını öne doğru eğdi.
—Ye lan bunları. O kadar açsan bunları ye hadi, karnını bunlarla doyuracaksın.
Abdül garip bir şivenin yuttuğu yalvarma ünlemleriyle ağlarken, gözlerinden akan yaş burnunun ucunda birleşip dudaklarına sızıyordu. Gücü yetse o aynı şekilde Şakir’i kavrayıp bu iğrenç işe zorlayacaktı ama nerde! Çırpındıkça güçsüz kalıyor, Şakir’in hıncını artırıyordu. Olanlara daha fazla dayanamayan ve Şakir’in ileri gittiğini anlayan Yusuf Usta Şakir’in kendisine olan saygısını bildiğinden ona engel olma cüretini buldu. Önce seslendi.
—Yahu Şakirim bırak şu zırtapozu, tamam yeter. Gel birlikte çorba içmeye gidelim.
Şakir Yusuf Usta’yı dahi duymazlıktan geliyorsa işi gerçekten ciddiye bindirmiş demekti. Abdül’ün kafasını köpek pisliğine doğru eğdi. Abdül direndikçe Şakir gücünü artırıyordu. Pislikle arasında iki parmak mesafe bile yoktu şimdi. Biraz daha direndikten sonra damla gücü kalmayan Abdül dudaklarının ucunda dünyanın en iğreti yapışkanlığını hissetti. Şakir’in tüm çabasına rağmen dudaklarını açmadı ve kafasını sola doğru eğince dudaklarının ucundaki ıslaklık yanağına doğru yayıldı. Hıncını alan Şakir Abdül’ün ensesini bırakıp doğrulduğunda terin suyun içinde kalmıştı. Yerde deliler gibi ağlayarak debelenen Abdül’e kasıklarının tüm gücüyle bir tekme atınca Abdül bu sefer sessizce kıvranmaya başladı. Ensesindeki teri avucunun içiyle silip yere okkalı bir tükürük yapıştırdıktan sonra arkadaki tedirgin iş arkadaşlarının yanına gitti.
—Kurban oluyum beni dellendirmeyin. Hakkınız neyse onu yiyin. Allah korusun elimden bir kaza çıkar hapisane hapisane sürünürüm. Şakam yoktur bilirsiniz.
Arkadaşları Şakir’i sakinleştirmeye çalışırken bazıları gidip ağzı yüzü pisliğe batmış Abdül’ü yerden kaldırdılar. Yusuf Usta elini dostça Şakir’in omzuna koymuştu.
—Yaptığın iş mi şimdi Şakirim. Nolur biraz hıncına hâkim olsan. Şu hale soktuğunda elin garibi!
—Başlarım garipliğinden. Herkes haddini bilecek.
Tam bu sırada şantiye şefinin tasarrufundaki beyaz bir kamyonetin tozlu yolun üzerinde yaylanarak yemekhanenin önüne doğru geldiği görüldü. Tüm işçiler şefin geçimsizlik konusunda ne kadar sert olduğunu hatırlayarak başlarına kötü bir şey gelmesinden korktular. Canları sıkıldı. Şakir arkadaşlarına dönerek “Suç benim kardeşim, ne ceza vereceklerse bana versinler, burada olmaz başka şantiyede ekmeğini yine kazanırım ben”, dediyse de kimsenin onu ciddiye alacak hali yoktu. Şantiye şefi arabasını eyleyip dışarı çıktığında Şakir’in koca ağzından bariton bir çığlık yükseldi. Başını çevirenler ağzı yüzü pislik içindeki Abdül’ün tırnak çakısının içindeki minik bıçağı Şakir’in kalçasının kaba etine sapladığını gördü. Şakir elini kalçasına atıp bıçağı çıkardı ve üzerinde kan izleri olan bu bıçakla Abdül’ün üzerine yürüdüyse de arkadaşları Şakir’in kollarına asıldı. Abdül’se tüm çevikliği ile kaçarak ilerideki taşımalıkların arasında kayboldu.
Şantiye şefi kırkına yeni girmiş, koca kafası ince bedenine yakışmayan, dar kalçasından öne doğru fırlamış göbeği gömleğinin altına yerleştirilmiş bir kabağı andıran biçimsiz bir adamdı. İnşaatçı bir aileden geldiğinden şantiyelerde çıkan bu tip kavgalara gereğince alışkındı ama işin içine kan girmişse durumun zor olduğunu bilirdi. Ağzındaki sakızı çiğnemeyi durdurarak Yusuf Usta’ya yanaştı.
—Neler oldu burada usta?
—Önemli bir şey yok abi. Şakir kalfa amelelerden biriyle biraz atıştı da.
—Var mı bir şey?
Bu sorunun ardından Şakir kalçasındaki acının etkisiyle şefin karşısına dikildi. Yüzü ekşiydi. Arkasını dönüp kalçasındaki yarayı şefe gösterince bıçağı almış işçilerden biri bıçağı uzatarak “bununla” dedi. Şef bıçağı sağa sola çevirerek inceledikten sonra Şakire döndü.
—Kedi kutusunu görmüş yara sanmış. Aslan gibi adamsın bir şey olmaz.
Ağzındaki sakızı gevelemeye devam ederek Yusuf Usta’nın yanına gitti. Onu kolundan çekiştirirken arkasını dönüp herkese işinin başına geçmesini emretti. Ağzındaki sakızın naneli kokusu Yusuf Ustayı ferahlatmıştı.
—Usta bu öküzler neden kavga etti?
—Şefim kahvaltılık kalmadı da o yüzden!
—Zıkkımın bekini yesinler, dünyayı yese doymaz bu hayvanlar. Aman dikkat et jandarmayı filan aramasınlar.
—Tamam şefim.
—Havalar güzel gidiyorken eşşek gibi çalıştır bunları. Yağmurlar başlayınca yatacaklar zaten...
—Şefim şu yemeklerin miktarını biraz artırsak. Doymuyor millet. Tatsızlık çıkıyor!
—Yusuf Ustaaaaa. Unutma ki bunlara ne verirsen fazlasını isterler. Ha sen bana yetmiyor diyorsan git istediğin yerde ye, faturasını getir muhasebeye ver. Aybaşında parasını alırsın. İşçi milletine yüz verilmez, hele de bunlar gibilere, asla…
-…
—Anladın demi beni?
—Anladım şefim, tabi…
—Bir şey olursa bana haber verirsin.
—Veririm şefim, emredersiniz. Çok iyi anladım.
—Anlayışına hayranım Usta. Allah kolaylık versin.
—Cümlemize şefim, cümlemize...
Gebze- Nisan-2008

Uyuşturucu Verilmiş Örümceğin Yaptığı Ağlar

2008-05-08T01:02:00.000-07:00

SAÇMALAMAK

2008-05-07T03:50:00.000-07:00

Posta kutusu kâinattaki en gereksiz üç beş eşyadan biridir eğer zaman bir kocakarı huysuzluğuyla beklentilerinize karşı suratını asmaya devam ediyorsa. Global bir dernek kurulmalı posta kutularının doğaya ve insan benliğine verdiği zarara karşı! Elektrik faturası gelmiş. Eskiden böylesine sıcak renkleri, yuvarlak hatları olmazdı bu faturaların. İnsanı irkilten bir karanlıkları, gri ve şekilsiz gökdelenleri andıran donuk desenleri olurdu. Belediye başkanı bıyıkları gibi sırnaşıklardı. Canı cehenneme, borcumun miktarına bile bakmadım buruşturdum attım. Bir tanede zarf, garip isimli bir yayınevinden! Eskiden olsa içlerinde ne var diye sarılırdım. Akıbeti faturanınkinden farklı olmadı. Bir deste reklâm broşürü… Biri halı yıkamacılara, diğerleri kebapçılara ait… Tek tek inceledim üzerlerindeki yalancı resimleri, üstlerindeki soğan kokulu sloganlara daldım. “Damak zevkinizi biz biliriz.” Bizde sizin hasis tüccar ruhunuzu, istediğiniz olmayınca nasıl hayvanlaştığınızı biliriz, pis köy soylular! Hepsini, kutuda karşıma ne çıktıysa buruşturdum yere attım. Bu gidişle buruşturulmuş bıkkınlıkların arasında ve közde pişen koyun popsunun, yeşilbiberin boğucu dumanlarının ağırlığında uyuşa uyuşa öleceğiz. Temizlik firması sahibi taşeronların yanık tenli işçileri ana avrat söverek cesetlerimizi tekmeleyecek, üstünkörü tıkacaklar her birimizi mavi çöp torbalarına. Sonrasında da birer tutam kuş dışkısına dönüşecek varlıklarına kurban olunası zavallı benliklerimiz. İçimizden şanslı olanlar belki de yürekten dilenen bir tesadüf sonucu yaşadığı sokağın kaldırımına düşecek. Aptal bir kuşun midesinde bir tutam bulamaçken bir şey ne kadar yürekten dilenir o ayrı mesele? Neyse, hayırlısı…
Sokak her kar yağışında tedirgindir. Titrer. Sallanan bir direğin titreyişi gibi vurgun ve yardım dilenen bir titreyiş değildir bu. Kocasını aldatmakta olan taşralı bir kadının berrak, bakımsızlığına rağmen diri ve temiz teninde hissettiği karıncalanmayla eriyip akmasına benzetebiliriz bu zevki. O, ihanet ettiği için yüreğine çocukken babasının toprağa çakıp eşeğini bağladığı kazıklardan en paslısını saplamak ister. Ama kentli ellerin hisli dokunuşları, bakımlı dudaklardan süzülen salya kılıklı yaşamdır daha da çok istediği. Tedirgin, kararsız, perişan ama gizliden gizliye mutlu! İşte sokak kara gömülürken aynı böyledir. Ben nasılımdır? Botlarım suyu emmeye başlarken hafif hafif uyuşur diz kapaklarım. Sokak bir yazar itinasıyla izlenesidir. Mahallenin delisi Sait nereden bulmuşsa semiz bir koyun kellesi bulmuş, ete olan azgın açlığının vahşiliği ile kemirmekte! Adeta insan taklidi yapan bir lağım faresi! Üst katımızda oturan tıp fakültesi öğrenci kızın paçaları çamurlanmış. Bir insan güzel oldu mu, taze çilekler gibi çekici, körpe çiçekler gibi taze bir alımlılığa sahipse, çamur bile bir ayrı yakışıyor üzerine. Rüzgâr saçlarımı gözlerimin üzerine yığıyor, ıslak ellerim alnımda… Kaldırımlara yayılmış yumurta kabukları, kömür külleri akmış beyinler gibi renklendirmiş ortalığı. Gazete yumruları kar suyu eme eme hırpalanmakta. Modern kente yakışmaz ki bu manzara. Üşüyorum. Şimdi ceplerimde yeni kavrulmuş sarı leblebi olmalı. Ellerimi, dudaklarımı, karnımın içini kavurmalı. İnsan ne kadar kapmış olursa olsun mutlaka bir sıcaklık arar. Oysa kar usanmadan yağıyor, arabalar kayıyor, ayakkabı tabanlarında paspas hasretleri. Emekli polis, emeksiz komşumuz Fahrettin elleri cebinde ağır ağır derinliğime doğru yaklaşıyor; yazan adamların en duygusal zamanlarında karşılarına bir şekilde tanıdıkları en duygusuz adamlar çıkar, kalem tutan parmakların en hafif çilelerinden biridir bu. Kafamı eğiyorum. İş bulup bulmadığımı soracak. Selam veriyor almıyorum. Soğuk bir selam değil, sıcacık dudaklar yönelmeliydi üşümüş yüz derime şimdi. Şeytan diyor yürü git şu paçaları çamura batmış kızın evine. Bir kahve yapmasını iste… İsteme, emret! Aslında aptaldır kafası matematiğe fazlasıyla çalışan bu kızlar. Karşısına çıkıp, iki cümleyle karşısına diğer çıkanlardan ne kadar deli olduğumu göstersem ya bana âşık olur, ya da katil sanıp polis diye bağırır. İşaret parmağımı dudağına yapıştırıp sustururum. Deli değilim, katil de! Anlar. Darmadağın bir adamsın sen deyip, hadi başını dizlerime koy der. Bana kedi muamelesi yapar. Kokusu burnumdan içeri süzülüp beyin kıvrımlarımın arasına yerleşirken bir timsah olabilmeyi dilerim. İştahlandırır ki beni kokusu, bu yüzden. Bakire bir kız nasıl kokar? En fazla süt kokuyordur, üstüne birazcık ter kokusu elbet, tersiz olur mu hiç. Her gece bir başka yiğidin yokluğunda kendisiyle sevişiyordur. Birazcık tuz kokar, birazcıkta şaşkınlığın masivası sinmiştir bebeksiliğine. Parfümü de vardır ama ucuzlarından. Hani üzerinde hiçbir şey etiket bulunmayan, şirin şişelerde satılanlar var ya, işte onlardan! Parası yok bu aralar, babası iflas etti. Bayan Kuaförü Adnan! Homoseksüel olduğunu iddia ediyordu Emlakçı Hasan. Garip bir ülke ve daha da garip insanları! Nerede kibar, konuşmayı gerçekten bilen ve göz torbalarına bir tutam incelik sığıştırmış erkeğe rastlasalar hemen kimliğine homoluk yaftasını geçirirler. Hani bir ayet vardır ya, onlar nerede bir peygamber görse alay ederler diye… Bunlarda nerede bir yücelik görseler hemen ayaklarının altına alırlar. En kolayı kadını fahişelikle, erkeği yuvarlaklıkla suçlamaktır. Postanenin önünde öğlen mesaisinin başlamasını beklerken yanıma gelen kadın da aynısını yapmıştı. Alt tarafı telefon faturası yatıracaktım, çapkınlık imkânı doğdu. Merkezinde kadınlar bulunan çatlaklıklar en garip zamanda, en beklenmedik yerde dikilir ya erkeklerin karşılarına… Elbette buda onlardan biri. Bakışları onunda, tedirginliği kırkında, bedeniyse otuzundaydı anca! “Ne zaman açılır ki postane?” “Bilmem ki”, dedim “belki bir saat sürer”. Gülümsedi. “O kadar beklenmez, gel bize gidelim birer kahve içeriz”, dedi. “Kek yaptım sabah, ondan da veririm sana.” Gülümsedim, kendimi dünyanın en çocuk orospusu gibi hissettim. “Ne derler genç bir erkekle, senin gibi tatlı bir kadın…” “Ne derlerse desinler, ….mizi, ….. mızı kiraladılar mı sanki?” “Boş ver” dedim, “olmaz öyle şey.” “Sen de erkek misin?” “Kimliğimde öyle yazıyor.” Serçe parmağıyla başparmağını birleştirip, oluşan yuvarlağı gözüme dürttü, “Sen böyle misin?” Gülümsedim, o kadar tatlıydı ki elinden tutup onu parka götürmek istedim. “Ben Müslüman’ım, öyle herkesle yapamam o işi, Allah günah yazar”. “Hım, aptal” dedi, “Allah’ın işi gücü kalmadı da bizim kabahatimizi mi gözleyecek? Hem sen memnunsan, ben memnunsam Allah’ı ne ilgilendirir!” Boynuna sarılasım geldi, yanaklarını ısırasım ama oğluymuşum gibi! “Boş ver” dedim, “bak orada taksiciler var onlara git.” “Onlar öküz gibi adamlar, bir kere yaptın mı tüm mahalleye yayarlar, adım orospuya çıkar”, dedi. “Ya bende yayarsam!” “Senin halinden belli, okumuş adamsın. Öyle aldığın tatla övünmeye muhtaç görünmüyorsun.” “Ne olur git abla, yoksa sana âşık olurum da ikimizi birden taşlarlar.” Gülümsedi. Kafasını sağa sola salladı, “sen öylesin” dedi. Döndü, taksi durağına doğru gitti. Ben tam şu anda taksi durağını ve bu kıytırık anıyı geride bıraktım. Her adımımda biraz daha hamurlaşıyor kar. Şimdi denize bakan bir evin olacak. Denize yığılan lapaları seyredeceksin. Dalgalar birer zenci köle eli olup üzerlerine yağan beyaz noktaları hışımla silkeleyecek. Silkeleyecek silkeleyecek bitiremeyecek. Sinirleri çatlak çığlıklara dönüşecek kimsenin el atmadığı bıkkınıklara dair! Önümdeki sehpada sıcacık simit olacak… Beyaz peynir ve de demli çay, çok şey değil! Günebakan renkli elleriyle çay dolduracak çıtı pıtı hanımım. Sobanın kenarındaki beşikte bir bebek ağlayacak. “Demi iyi mi?” diyecek, ensesinden tutup tüm gücünle alnından öpeceğim. Yaşlı olsun, çirkin olsun, aptal olsun, hatta bir gözü kör, bir ayağı topal olsun. Anlayışsız olmasın yeter. Yüreğimin atışlarını avuçlarında hissetsin, ben de hissedeyim. Daha ne isterim? Ben sararmış kâğıtlara garip şiirler yazarken başıma kakacak şeyleri olmasın. Böyle birisi olursa sıcak suyla, kuru ekmekle de mutlu olunur. Ev sahibi kiraya gelirse barbarlaşırım, korkuturum gözünü. Yeni çıktım derim hapisten, dünyanın korkudan imal en büyük saygısını yerleştirirler göğüs kafeslerine. Evet evet yaparlar, suçlu adamları severler bu insanlar. Aşağılık adamlara karşı garip bir tevazuları vardır, aşağılıklığa karşı da tanımı zor bir teveccühleri. Yozlaşma dediğimiz şey değil mi bu işte. Neyse! Ayaklarım uyuşuyor, diz kapaklarımda karmakarışık bir ağrı. Akşama doğru kalça kemiklerime de sıçrar, geceye doğru belime, uykumun en tatlı yerinde omuzlarıma. Doktor bir nevi eklem romatizması demişti. Umursamadım. Dedem kalp ağrılarını umursamamıştı, babam da yerli yersiz bayılmalarını! Bir cahili boş vermişlik taa doğduğumuz gün boynumuzdan aşağı sarkar bizim, Türkmen olmanın bir özelliği! En aptal özelliğimizde bunla övünüşümüzdür. Belki benim çocuğumda ciğerlerindeki amansız bir kaşıntıyı umursamayacak, belki onun çocuğu da kafatasındaki bir uyuşmayı. Aile mezarlığımızı gölgeleyen koca bir mezar taşı, bir abide yapacaklar. Dünyanın en umursamaz adamlarının ruhuna umursızca bir el fatiha! Altına da devletten maaşlı ve prestiji üçüncü sınıf üniversitelerin damgasını taşıyan belgelerle makbul bir Türk profesörün özsüz sözü. “Umursamayan adamların tek becerdikleri iyi şey, sessiz sakin bir köşede ölmektir. Biz buna umarsızca ölmek deriz.” Umarsızca ölen adamlar umarlıca yaşamazlar elbet. Bana kalsa bir savaşçı gibi ölmeyi istemem zaten. Neden hep savaşarak ölmeyi şeref sayarlar ki, bilmem. Mesela böyle parmakların kopmuş, karnın yarılmış, kendi bağırsaklarının ağır kokusuyla sarhoş oluyorsun. Yüzüne bakanlar acımıyorlar bile, yüzlerindeki tek şey birkaç dakika içinde senin gibi olabilme ihtimalinin endişesi. Ölecekse insan bir kedi gibi, sıcacık bir kucakta ölmeli. Bebekken ölmeli insan annesinin kokusu, yumuşaklığı ve sütlülüğüyle kendisinden geçmişken. Ya da bir buğu gibi ağır ağır süzülerek, teni ferahlatan bir serinliğin gölgesinde. Ama böyle bir havada ölünmez. Sokaktan evlere sızmış telaşı emmeli insan bu havalarda. Bir bahar gününde de ölünmez, her yer cıvıl cıvıl, herkes güleç, alacaklılar bile yumuşak, borçlular bile rahat. Böyle yaşanası mevsimlerde ölünmez. Bir sonbahar gününe, bir Eylül, bir Ekim gününe denk gelmeli son nefes. Of, Kar rüzgârla iyiden iyiye el ele verdi. Telaş bile sokakları terk ediyor. Sıcacık ekmekler hamurlaşırken torbalarda nasılda şen şakrak evlerine yönelmiş herkes.

sokakfilozofu1@blogspot.com

Savaşçı çocuklarının baba özlemi

2008-05-06T01:50:00.000-07:00

Babamız gelecek
Evet evet mutlaka gelecek
Dorukları beyaz
Etekleri ayaz tepelerin ardından
Işıltısı yüreğimize yansır yansımaz
Sevinçle yerimizden hoplayacağız
Papatyaya dönüşecek şu sipsivri dikenler

Babamız gelecek
Kurtlu, kokmuş, pespaye bir vagonda belki şimdi
Şu demirden çizgiler geveze gökkuşakları
Canı çorba çekmekte, yanında kuru soğan
Ve bizim yanaklarımızı sıcak mı sıcak
Anamızın dudakları ki titrek mi titrek
Babamız gelecek evet vallahi
Görür görmez kucağına atılacağız

Babamız gelecek
Belki elinde bir paket
İçinde uzak diyarların renkleri deste deste
Sırtında bulut kılıklı bir döşek
Bizi görür görmez hepsi yere düşecek
Kanatlaşacak elbette nasırlı ayakları
Bıyıkları bit, pire, özlem ve kan tarlası
Ama olsun
Çıksın da karşımıza yaylaların yalınlığından
Aklar düşmüş sakalını koklayacağız

Geçtiği nehirler çağlayacak saçlarından
On ülkenin toprağına batmıştır ayakları
Omuzlarında koskoca bir tarihin yükü
Gelsin yeter
Bizde onunla birlikte sırtlayacağız

Belki ayağında bir yamuk kütük
Belki bir top parçası kara gözlerindeki
Belki kolu kırılmış
Belki böbrekleri uzak diyar tuzuyla kaplı
Kalmış omzu belki de kan zeminli bir siperde
Gelsin yeter
Bizde yüreğiyle birlikte kanayacağız

Babamız gelecek
Belki arkadaş yasıyla bir garip deli
Adımızı, çilemizi, sesimizi unutmuş
Yakıp göğe savurmuş türkülerini
Dedik ya bir garip deli artık
Ama olsun
Gelirse zaten
Bizde sevinçten delireceğiz

Babamız gelecek
Gelsin de
Kaleme muhtaç etmesin ellerimizi
Gelsin
Nasıl gelirse gelsin
Yeter…